Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 là đạo luật cải cách thuế thu nhập cá nhân lớn nhất từ năm 2012, có hiệu lực từ 01/07/2026. Luật này điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế cho hộ kinh doanh lên 500 triệu đồng/năm, rút gọn biểu thuế lũy tiến tiền lương còn 5 bậc, và bổ sung phương pháp tính thuế trên thu nhập thực cho hộ kinh doanh, cùng nhiều ưu đãi mới cho ngành công nghệ số và đầu tư tài chính.

Giới Thiệu: Đợt Cải Cách Thuế TNCN Lớn Nhất Từ Năm 2012

Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) số 109/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và chính thức có hiệu lực từ 01/07/2026, đang là tâm điểm chú ý của mọi cá nhân, hộ kinh doanh và nhà đầu tư tại Việt Nam. Đây không chỉ là một sự điều chỉnh nhỏ, mà là đợt cải cách lớn nhất về thuế TNCN kể từ năm 2012, với 4 chương và 29 điều luật được soi kỹ từng con số. Cú Kiểm Toán đã phân tích sâu các điểm mấu chốt để bạn không bỏ lỡ bất kỳ thay đổi quan trọng nào.

Nguồn tham khảo: Cú Kiểm Toán.

Theo số liệu, thu nhập bình quân đầu người tại Việt Nam đã tăng từ khoảng 3.700 USD năm 2023 lên gần 4.500 USD năm 2025. Đồng thời, sự bùng nổ của kinh tế số và thương mại điện tử tại các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng đã tạo áp lực lớn cho việc điều chỉnh chính sách thuế. Mục tiêu là vừa siết chặt thu thuế, vừa khuyến khích đầu tư và tiêu dùng, hướng tới một hệ thống thuế đơn giản, minh bạch và hiệu quả hơn. Vậy, những thay đổi nào đang chờ đợi bạn?

5 Điểm Mới Quan Trọng Của Luật 109/2025 Về Thuế TNCN

Luật 109/2025 mang đến những thay đổi có tính chất chiến lược, tác động trực tiếp đến hàng triệu người nộp thuế. Hãy cùng Cú Kiểm Toán mổ xẻ từng điểm một.

1. Tăng Ngưỡng Doanh Thu Không Phải Nộp Thuế Của Hộ, Cá Nhân Kinh Doanh

Đây là tin vui lớn cho khoảng 1.7–2 triệu hộ kinh doanh nhỏ trên cả nước. Luật 109/2025 đã nâng mức doanh thu không phải nộp thuế từ 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm. Đặc biệt, mức này còn được trừ trước khi tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu. Điều 15 của Luật quy định rõ điều này, giúp giảm đáng kể gánh nặng thuế cho các tiểu thương ở chợ truyền thống hay các cá nhân kinh doanh online nhỏ lẻ tại TP.HCM, Hà Nội, Cần Thơ, vốn trước đây rất dễ vượt ngưỡng 200 triệu.

Ví dụ, một hộ kinh doanh tạp hóa tại Quận 7, TP.HCM với doanh thu 450 triệu/năm sẽ không còn phải nộp thuế TNCN, trong khi theo luật cũ họ có thể đã phải kê khai và nộp. Bạn có thể tự kiểm tra ngay nghĩa vụ thuế hộ kinh doanh của mình với công cụ của Cú Kiểm Toán.

2. Bổ Sung Phương Pháp Tính Thuế Trên Thu Nhập Thực Cho Hộ, Cá Nhân Kinh Doanh

Một điểm đột phá khác tại Điều 16 của Luật 109/2025 là việc cho phép hộ, cá nhân kinh doanh được tính thuế trên thu nhập thực (doanh thu – chi phí) tương tự doanh nghiệp. Điều này mang lại sự linh hoạt và công bằng hơn, đặc biệt cho những hộ kinh doanh có chi phí đầu vào lớn. Các mức thuế suất mới được quy định như sau:

• • Doanh thu năm trên 500 triệu đến 3 tỷ: thuế suất 15% trên thu nhập.
• • Doanh thu năm trên 3 tỷ đến 50 tỷ: thuế suất 17% trên thu nhập.
• • Doanh thu năm trên 50 tỷ: thuế suất 20% trên thu nhập.

Đặc biệt, cá nhân có doanh thu từ 500 triệu đến 3 tỷ đồng/năm được quyền lựa chọn phương pháp tính thuế: theo tỷ lệ % trên doanh thu hoặc theo thu nhập thực (doanh thu – chi phí). Sự lựa chọn này là cực kỳ quan trọng, giúp các hộ kinh doanh lớn tại các tuyến phố thương mại như Quận 1, Quận 3 (TP.HCM) hay Hoàn Kiếm, Cầu Giấy (Hà Nội) tối ưu nghĩa vụ thuế của mình. Hãy cân nhắc kỹ lưỡng để chọn phương án lợi nhất.

3. Thuế TNCN Mới Với Hoạt Động Cho Thuê Bất Động Sản

Đối với cá nhân có hoạt động cho thuê bất động sản (trừ kinh doanh lưu trú), Luật 109/2025 cũng có sự điều chỉnh quan trọng tại Điều 17. Thuế TNCN sẽ được xác định trên phần doanh thu năm vượt trên 500 triệu đồng, nhân với thuế suất 5%. Trước đây, nhiều hợp đồng cho thuê căn hộ, nhà phố tại Hà Nội, TP.HCM với giá 15–30 triệu đồng/tháng (tương đương 180–360 triệu/năm) đều thuộc diện phải kê khai và nộp thuế.

🦉 Cú nhận xét: Mức ngưỡng mới 500 triệu đồng giúp giảm đáng kể số lượng cá nhân phải nộp thuế cho thuê bất động sản, đồng thời khuyến khích việc khai báo trung thực doanh thu. Tuy nhiên, những người cho thuê bất động sản cao cấp cần tính toán lại cơ cấu hợp đồng để tối ưu.

Ví dụ, một cá nhân cho thuê căn hộ tại Hà Nội với doanh thu 600 triệu/năm sẽ chỉ phải nộp thuế trên 100 triệu đồng (600 - 500), tức là 5 triệu đồng (100 triệu * 5%). Đây là một sự giảm nhẹ đáng kể so với quy định cũ.

4. Rút Gọn Biểu Thuế Lũy Tiến, Điều Chỉnh Thuế Suất Theo Bậc

Tin tốt cho người lao động có thu nhập từ tiền lương, tiền công. Điều 18 của Luật 109/2025 đã giảm từ 7 bậc xuống còn 5 bậc thuế lũy tiến, với khoảng cách giữa các bậc tăng đều và điều chỉnh giảm một số thuế suất. Cụ thể:

• • Thuế suất 15% ở bậc 2 được giảm xuống 10%.
• • Thuế suất 25% ở bậc 3 được giảm xuống 20%.

Biểu thuế mới có các ngưỡng thu nhập tính bằng triệu đồng/năm, với các mốc 120, 360, 720… Mục tiêu là đơn giản hóa và tạo khoảng cách rộng hơn giữa các bậc, giảm gánh nặng thuế cho nhóm thu nhập trung bình – khá, vốn chiếm tỷ trọng lớn tại các đô thị như Hà Nội, TP.HCM, Bình Dương. Hãy thử dùng công cụ so sánh thuế 2025 vs 2026 của Cú Kiểm Toán để xem bạn sẽ tiết kiệm được bao nhiêu.

5. Mở Rộng Các Khoản Được Miễn, Giảm Thuế

Luật 109/2025 bổ sung nhiều ưu đãi đáng chú ý, tập trung vào việc khuyến khích các ngành kinh tế trọng điểm và thị trường vốn, được quy định tại Điều 19 và Điều 20:

• • Miễn thuế trong 5 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân là nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao. Đây là động thái thu hút nhân tài quan trọng cho các trung tâm công nghệ như FPT, Viettel tại Hà Nội và TP.HCM.
• • Miễn thuế TNCN đối với chuyển nhượng chứng chỉ quỹ mở nắm giữ từ 2 năm trở lên.
• • Giảm 50% thuế TNCN đối với lợi tức của nhà đầu tư cá nhân được chia từ quỹ đầu tư chứng khoán, quỹ đầu tư bất động sản trong thời hạn do Chính phủ quy định.

Những ưu đãi này được đánh giá sẽ hỗ trợ thị trường vốn tại Việt Nam, đặc biệt là các quỹ mở và quỹ bất động sản do các ngân hàng và công ty quản lý quỹ lớn như Vietcombank, Techcom Capital, VinaCapital vận hành. Nó khuyến khích đầu tư dài hạn, hạn chế lướt sóng, phù hợp với định hướng phát triển thị trường vốn chiều sâu của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Hướng Dẫn Tuân Thủ Cụ Thể Và Các Ngưỡng Chi Phí Mới

Bên cạnh các điều khoản trong Luật, các đề xuất trong dự thảo Nghị định hướng dẫn cũng đang được giới chuyên gia và doanh nghiệp theo sát, bởi chúng tác động trực tiếp đến việc tính toán nghĩa vụ thuế của bạn.

1. Ngưỡng Khấu Trừ 10% Tăng Lên 3 Triệu Đồng/Lần Chi Trả

Dự thảo Nghị định đề xuất tăng ngưỡng khấu trừ 10% đối với cá nhân không ký hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dưới 3 tháng lên mức 3 triệu đồng/lần chi trả. Điều này có ý nghĩa rất lớn, giúp giảm đáng kể số cá nhân phải làm thủ tục hoàn thuế cuối năm. Trước đây, nhiều cá nhân nhận các khoản chi trả nhỏ lẻ, dù không quá lớn, vẫn phải thực hiện khấu trừ và sau đó hoàn thuế, gây mất thời gian và công sức.

Ví dụ, một cá nhân nhận 2.5 triệu đồng tiền công dịch vụ mỗi lần sẽ không còn phải chịu khấu trừ 10% tại nguồn, giúp họ nhận đủ số tiền và giảm thủ tục hành chính. Đây là một động thái thiết thực, thể hiện sự lắng nghe từ phía cơ quan quản lý.

2. Giảm Trừ Chi Phí Y Tế Và Giáo Dục – Đào Tạo

Một điểm mới cực kỳ nhân văn và thiết thực là việc bổ sung cơ chế giảm trừ chi phí y tế từ khoảng 20–23 triệu đồng/năm và chi phí giáo dục – đào tạo từ 21–24 triệu đồng/năm cho người nộp thuế và người phụ thuộc, với điều kiện có hóa đơn hợp lệ. Điều này được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho các gia đình, đặc biệt là tại các đô thị lớn nơi chi phí y tế và giáo dục luôn ở mức cao.

🦉 Cú nhận xét: Đây là một bước tiến lớn trong việc cá nhân hóa chính sách thuế, giúp người nộp thuế có thể giảm trừ các chi phí thiết yếu của cuộc sống. Tuy nhiên, việc chuẩn bị hóa đơn, chứng từ hợp lệ là cực kỳ quan trọng. Bạn cần giữ gìn cẩn thận mọi giấy tờ liên quan để đảm bảo quyền lợi của mình.

Ví dụ, một gia đình có con nhỏ đang đi học và có chi phí khám chữa bệnh định kỳ sẽ được giảm trừ một khoản đáng kể khỏi thu nhập chịu thuế, giúp giảm tổng số thuế phải nộp. Bạn có thể tự tính mức giảm trừ gia cảnh mới nhất tại công cụ giảm trừ gia cảnh của Cú Kiểm Toán.

3. Mức Tối Đa Được Trừ Đối Với Bảo Hiểm Hưu Trí Bổ Sung

Dự thảo cũng quy định mức tối đa được trừ khỏi thu nhập chịu thuế đối với khoản doanh nghiệp đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung là 3 triệu đồng/người/tháng. Điều này sẽ đặc biệt có lợi cho nhóm nhân sự làm việc trong khối ngân hàng (VietinBank, BIDV), công nghệ (FPT, Viettel) tại Hà Nội và TP.HCM, nơi các chính sách phúc lợi và bảo hiểm bổ sung thường được chú trọng.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: 3 Mẹo Tối Ưu Thuế Hợp Pháp Từ 01/07/2026

Với những thay đổi sâu rộng từ Luật 109/2025, việc chủ động nắm bắt thông tin và áp dụng các chiến lược tối ưu thuế là vô cùng cần thiết. Cú Kiểm Toán đúc kết 3 mẹo quan trọng sau:

1. Chuẩn Bị Hồ Sơ, Chứng Từ Chi Phí Đầy Đủ Và Minh Bạch

Xu hướng chính sách thuế mới là cho phép khấu trừ nhiều hơn nhưng yêu cầu minh bạch hóa cao hơn. Điều này đồng nghĩa với việc bạn cần phải lưu giữ cẩn thận mọi hóa đơn, chứng từ liên quan đến chi phí y tế, giáo dục, bảo hiểm, và các chi phí kinh doanh hợp lệ khác. Hãy tạo thói quen số hóa các chứng từ này để dễ dàng quản lý và trình bày khi cần thiết. Một hệ thống quản lý chứng từ tốt không chỉ giúp bạn giảm trừ tối đa mà còn tránh được các rủi ro về kiểm tra thuế sau này.

Hộ kinh doanh và cá nhân cho thuê bất động sản cần đặc biệt chú ý đến việc ghi chép doanh thu và chi phí rõ ràng. Các hóa đơn điện tử, chứng từ thanh toán ngân hàng sẽ là bằng chứng quan trọng để chứng minh thu nhập thực, đặc biệt nếu bạn chọn phương pháp tính thuế trên thu nhập (doanh thu – chi phí).

2. Hộ Kinh Doanh, Cá Nhân Cho Thuê BĐS: Lập Kế Hoạch Lại Mô Hình Kinh Doanh

Với ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng và quyền lựa chọn phương pháp tính thuế, hộ kinh doanh và cá nhân cho thuê nhà ở Hà Nội, TP.HCM cần lập kế hoạch lại mô hình kinh doanh của mình. Hãy cân nhắc kỹ lưỡng giữa việc tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu hay theo thu nhập thực (doanh thu – chi phí).

• • Nếu chi phí đầu vào của bạn cao (ví dụ: kinh doanh nhà hàng, shop thời trang có chi phí mặt bằng, nhân công lớn), phương pháp tính thuế trên thu nhập thực có thể giúp bạn tiết kiệm đáng kể.
• • Với cá nhân cho thuê bất động sản, nếu doanh thu vượt 500 triệu đồng/năm, hãy tính toán lại giá thuê và cơ cấu hợp đồng. Thậm chí, việc chuyển đổi từ cá nhân sang thành lập doanh nghiệp hoặc công ty cổ phần có thể là một lựa chọn để tối ưu chi phí thuế trong dài hạn, đặc biệt với các tài sản có giá trị lớn hoặc nhiều tài sản cho thuê.

Hãy sử dụng công cụ tính thuế bán online 2026 của Cú Kiểm Toán để dự kiến nghĩa vụ thuế của bạn theo các phương án khác nhau.

3. Người Lao Động Thu Nhập Trung Bình – Khá: Cập Nhật Sớm Để Dự Báo Nghĩa Vụ Thuế

Nhóm người lao động có thu nhập trung bình – khá tại các thành phố lớn sẽ là những đối tượng hưởng lợi trực tiếp từ việc rút gọn biểu thuế lũy tiến và giảm thuế suất ở bậc 2, 3. Hãy cập nhật sớm biểu thuế mới và các khoản được giảm trừ (chi phí y tế, giáo dục) để tự tính và dự báo nghĩa vụ thuế của mình từ kỳ tính thuế 2026 trở đi.

Điều này giúp bạn có cái nhìn rõ ràng hơn về thu nhập thực tế sau thuế, từ đó có thể điều chỉnh kế hoạch tài chính cá nhân hoặc đàm phán lương hiệu quả hơn. Các công cụ tính thuế TNCN trực tuyến như của Cú Kiểm Toán (thue.cuthongthai.vn/tncn) sẽ là trợ thủ đắc lực giúp bạn thực hiện việc này một cách nhanh chóng và chính xác.

Kết Luận

Luật Thuế TNCN 109/2025 không chỉ là một văn bản pháp lý, mà còn là một tấm gương phản chiếu định hướng phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam. Từ việc khuyến khích kinh tế số, đầu tư vốn cho đến việc bảo vệ tốt hơn nhóm thu nhập thấp và trung bình, mọi điều khoản đều được xây dựng để tạo ra một hệ thống thuế hiện đại và công bằng hơn.

Việc nắm bắt và áp dụng đúng những điểm mới này sẽ giúp bạn không chỉ tuân thủ pháp luật mà còn tối ưu hóa lợi ích tài chính cá nhân và doanh nghiệp. Đừng để những thay đổi này trở thành gánh nặng, hãy biến chúng thành cơ hội. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn chủ động trong mọi quyết định tài chính của mình.