⏱️ 9 phút đọc · 1731 từ

Giới Thiệu

Cuộc sống 2026 đặt ra nhiều thách thức tài chính. Giá cả leo thang, điển hình như giá xăng RON 95 tại Việt Nam ngày 27/03/2026 đã là 24.330 VND/lít. Con số này thậm chí cao hơn Thái Lan (25.794 VND/lít) hay Trung Quốc (25.004 VND/lít), chỉ thấp hơn Lào (28.162 VND/lít) và đặc biệt thấp hơn Singapore (74.749 VND/lít) nhưng vẫn là gánh nặng lớn. Trong bối cảnh đó, việc tối ưu hóa từng đồng thu nhập là điều bắt buộc.

Với mẹ bỉm, giảm trừ gia cảnh (GTGC) là một trong những cơ hội vàng để giảm gánh nặng thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Tuy nhiên, không ít mẹ bỉm bỏ lỡ quyền lợi hoặc thậm chí bị truy thu do mắc phải những lỗi cơ bản. Cú Kiểm Toán đã soi kỹ, tổng hợp 5 lỗi kinh điển nhất mà mẹ bỉm cần tránh trong năm 2026.

Nắm rõ các quy định này không chỉ giúp bạn kê khai đúng luật mà còn đảm bảo túi tiền của gia đình. Đừng để sai sót nhỏ, mất đi quyền lợi lớn. Hãy cùng Cú Kiểm Toán điểm mặt những sai lầm thường gặp và cách khắc phục ngay lập tức.

1. Lỗi Không Đăng Ký Người Phụ Thuộc Kịp Thời: Mất Ngay Tiền Triệu

Nhiều mẹ bỉm nghĩ chỉ cần có con là tự động được giảm trừ gia cảnh. Điều này hoàn toàn sai. Theo quy định tại Điểm g Khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, đã sửa đổi, người nộp thuế phải thực hiện thủ tục đăng ký người phụ thuộc.

Nếu bạn không đăng ký đúng thời hạn, bạn có thể mất quyền được giảm trừ cho cả năm hoặc một phần của năm. Ví dụ, nếu con bạn sinh vào tháng 2 nhưng đến tháng 12 bạn mới đăng ký, bạn chỉ được giảm trừ từ tháng bạn đăng ký, không phải từ tháng sinh.

Thời hạn đăng ký: Nên đăng ký trong vòng 3 tháng kể từ ngày phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng hoặc sau khi hoàn tất các thủ tục giấy tờ cần thiết. Càng sớm càng tốt. Việc này giúp bạn chủ động hơn trong việc tối ưu hóa thuế. Bạn có thể tự kiểm tra ngay tại đây với công cụ Giảm Trừ Gia Cảnh của Cú Thông Thái.

🦉 Cú Thông Thái nhận xét: Kê khai đúng lúc là chìa khóa. Việc chậm trễ dù chỉ một tháng cũng có thể khiến bạn mất 4.400.000 VNĐ tiền giảm trừ cho một người phụ thuộc.

2. Nhầm Lẫn Điều Kiện "Người Phụ Thuộc": Cú Đấm Thuế Bất Ngờ

Ai được coi là người phụ thuộc? Đây là câu hỏi mà nhiều mẹ bỉm thường mắc lỗi. Không phải ai trong gia đình cũng có thể là người phụ thuộc được giảm trừ. Quy định tại Điểm d Khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC nêu rõ điều kiện về thu nhập đối với người phụ thuộc.

Cụ thể, đối với người phụ thuộc khác (không phải con), thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không được vượt quá 1 triệu đồng. Nhiều mẹ bỉm nhầm lẫn khi đăng ký bố mẹ chồng/vợ đã về hưu nhưng có lương hưu cao hơn mức này, hoặc con trên 18 tuổi nhưng đi làm thêm có thu nhập. Những trường hợp này sẽ không đủ điều kiện.

Để tránh sai sót, hãy kiểm tra kỹ điều kiện sau:

• Đối với con: Con dưới 18 tuổi; con trên 18 tuổi bị khuyết tật, không có khả năng lao động; con đang theo học tại Việt Nam hoặc nước ngoài không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng trong năm không quá 1 triệu đồng.

• Đối với vợ/chồng: Bị tàn tật, không có khả năng lao động; không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng trong năm không quá 1 triệu đồng.

• Đối với cha, mẹ, anh, chị, em, ông, bà: Đã hết tuổi lao động hoặc bị tàn tật, không có khả năng lao động; không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng trong năm không quá 1 triệu đồng.

3. Trùng Lặp Người Phụ Thuộc: Vướng Lỗi Tưởng Nhỏ Mà To

Đây là một lỗi rất phổ biến trong các gia đình có hai vợ chồng cùng đi làm và có thu nhập chịu thuế. Theo Điểm c Khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, chỉ một người nộp thuế được tính giảm trừ cho một người phụ thuộc trong một kỳ tính thuế.

Nhiều mẹ bỉm và chồng cùng đăng ký giảm trừ cho con, hoặc cùng đăng ký cho bố/mẹ. Khi cơ quan thuế kiểm tra, phát hiện ra sự trùng lặp này, cả hai sẽ bị yêu cầu điều chỉnh. Hậu quả là một trong hai người sẽ bị truy thu thuế và có thể bị phạt hành chính do kê khai sai.

Để tránh lỗi này, vợ chồng nên thống nhất ai là người sẽ đứng ra đăng ký người phụ thuộc. Thông thường, người có thu nhập cao hơn nên đăng ký để tối ưu hóa mức giảm trừ. Việc này đảm bảo không có ai bị lỡ quyền lợi và tuân thủ đúng quy định pháp luật về thuế TNCN. Sự phối hợp là rất quan trọng.

4. Sai Hồ Sơ, Giấy Tờ Chứng Minh: Thiếu Chữ Ký, Thiếu Giấy Khai Sinh

Việc chuẩn bị hồ sơ chứng minh người phụ thuộc là một bước quan trọng nhưng thường bị bỏ qua hoặc làm cẩu thả. Điểm g Khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC quy định rất rõ về các loại giấy tờ cần thiết để chứng minh người phụ thuộc. Nếu hồ sơ thiếu hoặc không hợp lệ, việc đăng ký giảm trừ sẽ không được chấp nhận.

Những sai sót thường gặp bao gồm:

• Thiếu bản sao Giấy khai sinh của con hoặc các giấy tờ chứng minh mối quan hệ.

• Thiếu Giấy xác nhận thu nhập đối với người phụ thuộc trên 18 tuổi đang đi học hoặc người già không có lương hưu.

• Thiếu chữ ký hoặc dấu xác nhận trên các biểu mẫu đăng ký.

• Chưa cập nhật thông tin khi có thay đổi (ví dụ: con cái đến tuổi trưởng thành, hoặc bố mẹ có lương hưu mới).

Hãy đảm bảo mọi giấy tờ đều đầy đủ và hợp lệ. Điều này giúp bạn tránh được rắc rối khi cơ quan thuế kiểm tra. Bạn có thể tham khảo thêm Công cụ cho Mẹ Bỉm của Cú Thông Thái để có danh sách kiểm tra hồ sơ chuẩn xác.

5. Không Kê Khai Hoặc Kê Khai Sai Số Tháng Được Giảm Trừ: Tiền Mất Oan

Quy định về giảm trừ gia cảnh là tính theo tháng thực tế phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng, không phải cả năm mặc định. Điều này được hướng dẫn tại Điểm i Khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC.

Ví dụ, nếu con bạn sinh vào tháng 6/2026, bạn chỉ được tính giảm trừ cho con từ tháng 6 đến hết tháng 12 của năm đó (tổng cộng 7 tháng), không phải từ tháng 1. Tương tự, nếu bạn bắt đầu nuôi dưỡng một người phụ thuộc khác (ví dụ: bố/mẹ) từ tháng 3, bạn sẽ được giảm trừ từ tháng 3 đến tháng 12.

Kê khai sai số tháng có thể dẫn đến việc bạn được giảm trừ ít hơn hoặc nhiều hơn so với thực tế. Nếu kê khai nhiều hơn, bạn sẽ bị truy thu thuế. Vì vậy, hãy rà soát kỹ lưỡng thời điểm phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng để kê khai chính xác.

Tình huống	Thời điểm phát sinh	Số tháng được giảm trừ
Con sinh tháng 10/2026	Từ tháng 10/2026	3 tháng (10, 11, 12)
Mẹ ruột đủ điều kiện phụ thuộc từ tháng 5/2026	Từ tháng 5/2026	8 tháng (5 đến 12)
Con đủ 18 tuổi, hết đi học, có thu nhập từ tháng 7/2026	Từ tháng 1/2026 đến tháng 6/2026	6 tháng (1 đến 6)

Bài Học Cho Người Nộp Thuế

Để đảm bảo tối ưu hóa quyền lợi và tránh những rủi ro về thuế, Cú Kiểm Toán có 3 mẹo quan trọng dành cho mẹ bỉm:

• Chủ động Rà soát Hồ sơ Định kỳ: Mỗi năm, đặc biệt vào đầu hoặc cuối năm tài chính, hãy dành thời gian kiểm tra lại toàn bộ thông tin người phụ thuộc. Đảm bảo mọi thay đổi (sinh, tử, hết tuổi, có thu nhập) đều được cập nhật kịp thời.

• Sử dụng Công cụ Kiểm tra của Cú Thông Thái: Đừng đoán mò. Hãy dùng công cụ Giảm Trừ Gia Cảnh của Cú Thông Thái. 30 giây. Nhập thông tin. Biết ngay mình được giảm trừ bao nhiêu, tránh sai sót thủ công.

• Nắm rõ Quy định Hiện hành: Giá trị giảm trừ bản thân hiện là 11 triệu đồng/tháng, và cho mỗi người phụ thuộc là 4,4 triệu đồng/tháng (theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14). Những con số này rất quan trọng, đừng để bị lạc hậu. Cú Kiểm Toán luôn khuyến nghị bạn cập nhật thông tin từ các nguồn chính thống như Tổng cục Thuế hoặc các bản tin chuyên ngành.

🦉 Cú Thông Thái nhận xét: Tiết kiệm thuế không phải là trốn thuế. Đó là việc áp dụng đúng luật, đúng quyền lợi.
Kết Luận

Giảm trừ gia cảnh là một quyền lợi chính đáng, giúp giảm gánh nặng tài chính đáng kể cho các mẹ bỉm. Tuy nhiên, việc kê khai cần sự chính xác và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật. Việc nắm rõ 5 lỗi thường gặp mà Cú Kiểm Toán đã chỉ ra sẽ giúp bạn tránh được những rắc rối không đáng có và tối ưu hóa số thuế phải nộp.

Đừng quên rằng, thông tin và sự chủ động là vũ khí mạnh nhất của người nộp thuế. Hãy luôn cập nhật các quy định mới và sử dụng các công cụ hỗ trợ để đảm bảo mình không bỏ lỡ bất kỳ quyền lợi nào.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn

🎯 Key Takeaways
1
Đăng ký người phụ thuộc ngay khi đủ điều kiện, tránh mất quyền lợi giảm trừ cả năm theo Thông tư 111/2013/TT-BTC.
2
Chỉ một người nộp thuế được đăng ký cho một người phụ thuộc, kiểm tra kỹ để tránh trùng lặp và bị truy thu thuế.
3
Thu nhập bình quân tháng của người phụ thuộc không được vượt quá 1 triệu đồng, trừ người khuyết tật, theo quy định hiện hành.
4
Luôn đảm bảo hồ sơ, giấy tờ chứng minh người phụ thuộc đầy đủ và hợp lệ để tránh bị từ chối quyền giảm trừ.

🧮 Cú Kiểm Toán khuyên
Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn

📋 Ví Dụ Thực Tế
Chị Nguyễn Thị Thảo, 30 tuổi, Marketing Manager tại công ty FMCG ở Quận 2, TP.HCM.
💰 Thu nhập: 22 triệu/tháng · Vừa sinh con gái 3 tháng tuổi, đang nuôi mẹ già 65 tuổi không có lương hưu.
Chị Nguyễn Thị Thảo, 30 tuổi, Marketing Manager tại một công ty FMCG ở Quận 2, TP.HCM, với mức lương 22 triệu/tháng. Sau khi vừa sinh con gái được 3 tháng và đang chăm sóc mẹ già 65 tuổi không có lương hưu, chị Thảo đối mặt với gánh nặng chi tiêu lớn. Đặc biệt, chị lo lắng về việc khai giảm trừ gia cảnh (GTGC) đúng cách để không bị mất quyền lợi hoặc truy thu thuế. Chi phí sinh hoạt, đi lại trong thành phố, đặc biệt khi giá xăng RON 95 vẫn đang ở mức 24.330 VND/lít, khiến chị càng phải tính toán kỹ lưỡng. Nghe bạn bè kể về những rắc rối khi khai sai GTGC, chị Thảo quyết định tìm một giải pháp đáng tin cậy. Chị đã tìm đến Công cụ Giảm Trừ Gia Cảnh của Cú Thông Thái. Chị nhập các thông tin cần thiết: thu nhập hàng tháng 22 triệu đồng, giảm trừ bản thân 11 triệu đồng, con gái sinh vào tháng 10/2026 (chị tính GTGC từ tháng 10), và mẹ già không lương hưu (chị tính GTGC từ tháng 1). Công cụ của Cú Thông Thái không chỉ giúp chị tính toán mức giảm trừ sơ bộ mà còn đưa ra cảnh báo quan trọng. Nó nhắc nhở chị về thời hạn đăng ký người phụ thuộc cho con (phải đăng ký trong vòng 3 tháng) và điều kiện về thu nhập của mẹ. Nhờ đó, chị nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ đăng ký người phụ thuộc cho cả con và mẹ, đảm bảo đúng thời hạn theo quy định tại Điểm g Khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC. Kết quả, thu nhập chịu thuế của chị Thảo giảm đáng kể. Mỗi tháng chị tiết kiệm được hàng trăm nghìn đồng tiền thuế TNCN. Tổng cộng, chị ước tính đã tiết kiệm được khoảng 3.5 triệu đồng tiền thuế trong năm 2026 nhờ việc khai đúng và kịp thời. "30 giây kiểm tra, cả năm an tâm. Công cụ của Cú Thông Thái đã giúp tôi rất nhiều trong việc giảm bớt nỗi lo tài chính," chị Thảo chia sẻ.

💰 Tính Thuế TNCN
Miễn phí · Không cần đăng ký · Kết quả trong 30 giây

❓ Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
❓ Mẹ bỉm có được giảm trừ cho con mới sinh chưa có mã số thuế không?
Có. Bạn vẫn được giảm trừ cho con mới sinh dù chưa có mã số thuế. Bạn cần đăng ký người phụ thuộc và cung cấp giấy khai sinh. Sau đó, cơ quan thuế sẽ cấp mã số thuế cho con bạn.
❓ Có phải đăng ký lại người phụ thuộc mỗi năm không?
Không. Nếu thông tin của người phụ thuộc không có gì thay đổi (ví dụ: con vẫn dưới 18 tuổi hoặc mẹ vẫn không có thu nhập), bạn không cần đăng ký lại hàng năm. Bạn chỉ cần cập nhật khi có sự thay đổi về tình trạng hoặc điều kiện của người phụ thuộc.
❓ Thu nhập bao nhiêu thì được coi là "không có thu nhập" để làm người phụ thuộc?
Theo quy định hiện hành, thu nhập bình quân tháng trong năm của người phụ thuộc từ tất cả các nguồn không được vượt quá 1 triệu đồng. Nếu vượt quá mức này, người đó sẽ không đủ điều kiện là người phụ thuộc để được giảm trừ gia cảnh.

📚 Bài Viết Liên Quan
•98% Người Việt Không Biết: Cách Giảm Thuế TNCN Khi Mẹ Ở Nhà Chăm Con
•98% Người Không Biết: BHXH Tự Nguyện Vẫn Có Thai Sản 2024
•Giảm trừ gia cảnh 2026 so với hiện hành: Mẹ bỉm lợi hay thiệt?
•98% Mẹ Bỉm Không Biết: Đăng Ký Người Phụ Thuộc Online 2026, Tiết Kiệm Hàng Triệu Thuế TNCN
•Hồ Sơ Người Phụ Thuộc 2026: Mẹ Bỉm Tiết Kiệm Thuế Cho Con Sơ Sinh

📄 Nguồn Tham Khảo
📎 Thư Viện Pháp Luật
📎 Tổng Cục Thuế
Nội dung được xác thực qua AI nghiên cứu đa nguồn.

🧮 Công Cụ Tính Thuế
💰 Thuế TNCN 🏪 Thuế HKD

🔗 Công cụ liên quan
📊 Dashboard Vĩ Mô
🏠 Trả Góp Mua Nhà

⚠️ Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn thuế chuyên nghiệp. Vui lòng liên hệ chuyên gia thuế cho trường hợp cụ thể.