Chi phí Bảo hiểm xã hội (BHXH) là khoản đóng góp bắt buộc của người lao động và người sử dụng lao động vào quỹ BHXH, BHYT, BHTN theo quy định pháp luật. Việc đánh giá chi phí BHXH 6 tháng đầu năm giúp doanh nghiệp kiểm soát ngân sách, đảm bảo tuân thủ và tìm kiếm các cơ hội tối ưu hóa.

Câu hỏi: 6 tháng đầu năm 2026, chi phí BHXH có gì đáng chú ý, và mình cần làm gì để không bị 'hớ'?

Chào bạn, mình là Cú Kiểm Toán đây. 6 tháng đầu năm 2026 đã trôi qua, và giờ là lúc vàng để bạn "soi" lại chi phí Bảo hiểm xã hội (BHXH). Bạn có biết, rất nhiều doanh nghiệp đang bỏ lỡ cơ hội tối ưu chỉ vì không nhìn sâu vào những con số tưởng chừng "cố định" này không? Theo Máy tính Thuế TNCN tại Cú Kiểm Toán, việc kiểm tra định kỳ không chỉ giúp bạn tuân thủ đúng luật mà còn mở ra cánh cửa tiết kiệm đáng kể.

Theo chuyên gia Cú Kiểm Toán từ Cú Kiểm Toán.

Điểm đáng chú ý nhất trong giai đoạn này chính là những thay đổi liên quan đến mức lương tối thiểu vùng và các quy định về phụ cấp. Những điều chỉnh này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến mức đóng BHXH của cả người lao động và người sử dụng lao động. Nếu bạn không cập nhật, rất dễ xảy ra tình trạng đóng thừa hoặc thiếu, dẫn đến phạt hành chính hoặc mất quyền lợi về sau.

🦉 Cú nhận xét: "Đừng coi thường việc rà soát định kỳ. Một con số sai có thể kéo theo cả chuỗi sai lầm, từ báo cáo thuế đến dòng tiền doanh nghiệp. Chính xác là vàng!"

Câu hỏi: Quy định về mức đóng BHXH hiện tại là bao nhiêu, và mình cần phân biệt những khoản nào để tính đúng?

Để tính đúng BHXH, bạn cần nắm rõ "tỷ lệ vàng" và cơ sở tiền lương đóng. Căn cứ Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13 và các Nghị định, Thông tư hướng dẫn (ví dụ: Nghị định 115/2015/NĐ-CP, Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH), mức đóng BHXH bắt buộc hiện tại vẫn được duy trì ở tỷ lệ nhất định trên quỹ tiền lương tháng của người lao động.

Cụ thể, tổng mức đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN thường là 32% quỹ lương, trong đó người sử dụng lao động đóng 21.5% và người lao động đóng 10.5%. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải xác định đúng cơ sở tiền lương để đóng BHXH. Đây không phải là tổng thu nhập của người lao động mà là mức lương ghi trong hợp đồng lao động, cùng với các khoản phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định.

Câu hỏi: Khoản nào được tính, khoản nào không tính BHXH?

Đây là "mấu chốt" để bạn không bị đóng thừa. Theo Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH (hướng dẫn Nghị định 145/2020/NĐ-CP), các khoản phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được tính đóng BHXH là những khoản gắn với quá trình làm việc, chức danh, điều kiện lao động. Ví dụ như phụ cấp chức vụ, phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp khu vực.

Ngược lại, các khoản không tính đóng BHXH bao gồm: tiền thưởng theo quy định của Luật Lao động (trừ thưởng năng suất, thưởng sáng kiến có tính chất thường xuyên), tiền ăn giữa ca, hỗ trợ đi lại, điện thoại, nhà ở, xăng xe, phụ cấp chuyên cần, và các khoản hỗ trợ khác không liên quan đến thực hiện công việc hoặc không mang tính chất tiền lương. Việc phân biệt rõ ràng giúp bạn tối ưu chi phí đáng kể.

🦉 Cú nhận xét: "Một doanh nghiệp nhỏ tiết kiệm 500.000 VNĐ/tháng từ việc phân loại đúng phụ cấp, sau 6 tháng đã là 3 triệu VNĐ. Con số nhỏ nhưng tổng lại không hề nhỏ!"

Để dễ hình dung, mình có một bảng so sánh nhanh các khoản thu nhập:

Câu hỏi: Mình nghe nói giá xăng tăng thì chi phí vận hành tăng, điều này có liên quan gì đến việc tối ưu BHXH không?

Bạn hỏi rất hay! Mặc dù giá xăng không trực tiếp ảnh hưởng đến tỷ lệ đóng BHXH, nhưng nó lại có tác động gián tiếp rất lớn đến chi phí vận hành tổng thể của doanh nghiệp, và từ đó, gây áp lực lên việc tối ưu mọi khoản chi, bao gồm cả BHXH. Khi giá xăng tăng, chi phí vận chuyển, đi lại, giao hàng đều đội lên, buộc doanh nghiệp phải "thắt lưng buộc bụng" ở những khoản khác.

Hãy nhìn vào số liệu thực tế về giá xăng RON 95 (Nguồn: perplexity, 2026-07-03):

Dù giá xăng ở Việt Nam đang ở mức khá cạnh tranh so với các nước trong khu vực, nhưng bất kỳ sự tăng giá nào cũng đều là gánh nặng. Một doanh nghiệp có đội ngũ sale thường xuyên di chuyển sẽ thấy ngay chi phí xăng tăng vọt. Lúc này, việc tối ưu hóa BHXH, dù chỉ là vài phần trăm, cũng trở nên cực kỳ quan trọng để duy trì lợi nhuận. Bạn có thể tự kiểm tra lương NET của nhân viên để thấy rõ tác động của các khoản đóng góp này.

🦉 Cú nhận xét: "Trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng, mỗi đồng tiết kiệm được từ BHXH là một đồng trực tiếp vào lợi nhuận. Đừng bỏ qua!"

Câu hỏi: Vậy làm sao để mình tối ưu chi phí BHXH một cách hợp pháp mà không ảnh hưởng đến quyền lợi người lao động?

Tối ưu chi phí BHXH không phải là "né" mà là "quản lý thông minh". Dưới đây là 3 mẹo giúp bạn thực hiện điều này một cách hợp pháp và hiệu quả:

1. Phân loại lại các khoản phụ cấp và bổ sung:

Đây là "chiêu" hiệu quả nhất. Hãy rà soát lại tất cả các khoản phụ cấp và bổ sung mà doanh nghiệp đang chi trả cho người lao động. Đối chiếu với Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH để xác định chính xác khoản nào phải tính đóng BHXH, khoản nào không. Nhiều doanh nghiệp thường gộp chung tất cả các khoản hỗ trợ vào lương để tiện chi trả, nhưng điều này lại vô tình làm tăng cơ sở đóng BHXH.

Bạn có thể tách bạch các khoản như hỗ trợ tiền ăn, tiền xăng xe, tiền điện thoại, tiền thuê nhà (nếu có) ra khỏi phần lương đóng BHXH. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí BHXH cho doanh nghiệp mà còn giảm mức đóng cho người lao động, giúp họ nhận được lương thực tế cao hơn. Hãy dùng công cụ tính BHXH của Cú Kiểm Toán để mô phỏng các kịch bản này.

2. Quản lý chặt chẽ hồ sơ lao động và biến động nhân sự:

Việc báo tăng, giảm lao động kịp thời, chính xác là cực kỳ quan trọng. Nếu bạn chậm trễ báo giảm, doanh nghiệp vẫn phải đóng BHXH cho người lao động đã nghỉ việc, gây lãng phí. Tương tự, nếu báo tăng chậm, người lao động sẽ bị mất quyền lợi và doanh nghiệp có thể bị truy thu. Hãy đảm bảo bộ phận kế toán hoặc nhân sự của bạn luôn cập nhật tình hình biến động nhân sự và thực hiện các thủ tục BHXH đúng thời hạn theo quy định của Bảo hiểm xã hội Việt Nam.

Một hệ thống quản lý nhân sự hiệu quả kết hợp với việc sử dụng các công cụ tự động hóa sẽ giúp bạn tránh được những sai sót này. Đôi khi, một lỗi nhỏ trong hồ sơ cũng có thể dẫn đến việc phải điều chỉnh và tốn thời gian, chi phí.

3. Tham vấn chuyên gia khi có thay đổi chính sách hoặc cấu trúc lương:

Luật pháp về BHXH thường xuyên có những điều chỉnh, bổ sung. Thay vì tự mày mò và có nguy cơ sai sót, hãy chủ động tìm đến các chuyên gia tư vấn thuế và BHXH. Họ sẽ giúp bạn cập nhật những thay đổi mới nhất, đánh giá tác động và đưa ra các giải pháp tối ưu phù hợp với đặc thù doanh nghiệp của bạn. Chi phí tư vấn ban đầu có thể nhỏ hơn rất nhiều so với những khoản phạt hoặc lãng phí tiềm ẩn. Đặc biệt khi bạn đang xây dựng lại cơ cấu lương, việc tham vấn là cực kỳ cần thiết để đảm bảo tính hợp pháp và hiệu quả.

🦉 Cú nhận xét: "Đừng đợi đến khi bị phạt mới tìm hiểu. Phòng bệnh hơn chữa bệnh, và trong thuế, phòng bệnh là tiết kiệm tiền!"

Câu hỏi: Kết luận lại, mình cần nhớ những gì để BHXH không còn là gánh nặng?

Đánh giá chi phí BHXH 6 tháng đầu năm 2026 không chỉ là nhiệm vụ kế toán mà còn là chiến lược tài chính thông minh. Bạn cần nhớ rằng, việc tối ưu chi phí BHXH là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự cập nhật và phân tích kỹ lưỡng. Nắm vững các quy định pháp luật, phân biệt rõ ràng các khoản thu nhập, và quản lý hồ sơ chặt chẽ là chìa khóa để bạn không chỉ tuân thủ đúng luật mà còn tiết kiệm được một khoản đáng kể cho doanh nghiệp.

Hãy biến những con số BHXH tưởng chừng khô khan thành cơ hội để doanh nghiệp của bạn phát triển bền vững hơn. Đừng quên rằng Cú Kiểm Toán luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn trên hành trình này. Bạn có thể tính lương NET nhanh chóng hoặc kiểm tra giảm trừ gia cảnh để có cái nhìn toàn diện hơn về các khoản khấu trừ.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để mọi con số đều nằm trong tầm kiểm soát của bạn!