Tổng Quan Về Miễn Thuế Thu Nhập Cá Nhân 2026

Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) luôn là chủ đề nóng. Năm 2026, các quy định về miễn thuế TNCN tiếp tục được rà soát, điều chỉnh nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân, phù hợp với tình hình kinh tế xã hội. Việc nắm vững các trường hợp được miễn thuế không chỉ giúp cá nhân tiết kiệm một khoản đáng kể mà còn đảm bảo doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ khấu trừ, tránh rủi ro pháp lý.

Theo Cú Kiểm Toán, nhiều người chỉ biết đến giảm trừ gia cảnh. Thực tế, pháp luật thuế quy định tới 17 trường hợp được miễn thuế TNCN, từ thu nhập chuyển nhượng bất động sản đến các khoản trợ cấp đặc thù. Nếu không soi kỹ từng điều luật, bạn có thể đang nộp thừa. Mục tiêu của bài viết này: chỉ rõ từng điểm, từng con số để bạn không bỏ lỡ một đồng nào xứng đáng được giữ lại.

🦉 Cú Thông Thái nhận xét: Hiểu đúng các quy định miễn thuế là nền tảng vững chắc cho quản lý tài chính cá nhân và doanh nghiệp. Đừng để tiền của bạn "bay hơi" vì thiếu thông tin.

Việc rà soát và cập nhật thông tin về chính sách thuế là nhiệm vụ thường xuyên. Đặc biệt, khi có những sửa đổi, bổ sung pháp luật, tác động đến hàng triệu người nộp thuế. Căn cứ các Luật Thuế TNCN và các Nghị định, Thông tư hướng dẫn, chúng ta sẽ đi sâu vào từng trường hợp cụ thể. Chuẩn bị sổ sách, Cú Kiểm Toán bắt đầu soi!

Giới Thiệu

Năm 2026 đang đến gần, kéo theo những thay đổi trong chính sách thuế, đặc biệt là Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN). Liệu bạn có nằm trong diện được miễn thuế? Hay doanh nghiệp của bạn có khoản nào được miễn khi chi trả cho người lao động? Đừng vội phỏng đoán. Pháp luật thuế rõ ràng như pha lê, chỉ cần bạn biết soi đúng chỗ. Công cụ Tính Thuế TNCN của Cú Thông Thái sẽ là trợ thủ đắc lực, nhưng trước hết, cần hiểu rõ căn nguyên.

Thực tế, không ít cá nhân, doanh nghiệp vẫn chưa nắm rõ các quy định miễn thuế TNCN. Họ thường chỉ tập trung vào các khoản chịu thuế hoặc giảm trừ bản thân, mà bỏ qua nhiều trường hợp miễn thuế khác. Điều này dẫn đến tình trạng nộp thừa thuế, hoặc ngược lại, không tận dụng được lợi ích chính sách. Bài viết này, Cú Kiểm Toán sẽ bóc tách 17 trường hợp miễn thuế TNCN 2026, từng điểm một, dựa trên các văn bản pháp luật hiện hành. Không mơ hồ, không suy đoán. Chỉ có con số và điều luật.

Thời gian là vàng bạc, tiền thuế cũng vậy. Đừng để lãng phí. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu để bạn tự tin quản lý tài chính của mình.

17 Trường Hợp Miễn Thuế TNCN 2026: Nhóm Thu Nhập Từ Tiền Lương, Tiền Công

Đối với người lao động, tiền lương và các khoản phụ cấp là nguồn thu nhập chính. Tuy nhiên, không phải tất cả đều bị đánh thuế. Căn cứ Luật Thuế TNCN số 04/2007/QH12 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật 26/2012/QH13) và các Thông tư hướng dẫn, có nhiều khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công được miễn thuế.

Thu nhập từ các khoản phụ cấp, trợ cấp theo quy định pháp luật

Đây là một trong những điểm cốt lõi. Các khoản phụ cấp, trợ cấp mà người lao động nhận được theo quy định của pháp luật về lao động, ưu đãi người có công, bảo hiểm xã hội, y tế... đều được miễn thuế. Ví dụ: phụ cấp độc hại, nguy hiểm; phụ cấp khu vực; trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm theo Bộ luật Lao động. Điểm quan trọng: phải theo quy định của pháp luật, không phải các khoản tự thỏa thuận chung chung.

Theo Thông tư 111/2013/TT-BTC, Điều 2, Khoản 2, Mục II, Tiết a.1, các khoản này được miễn. Nếu doanh nghiệp chi trả đúng quy định, người lao động sẽ không phải đóng thuế cho phần này. Bạn có thể tự tính toán bảo hiểm xã hội để xem các khoản hỗ trợ liên quan.

Tiền ăn giữa ca, làm thêm giờ

Đồng tiền lẻ cũng là tiền. Tiền ăn giữa ca, nếu chi đúng quy định, là khoản không tính vào thu nhập chịu thuế. Cụ thể, nếu doanh nghiệp tổ chức bữa ăn tập thể thì không tính vào thu nhập của người lao động. Nếu chi bằng tiền mặt, mức khống chế là 730.000 VND/tháng/người theo Thông tư 111/2013/TT-BTC, Điều 2, Khoản 2, Mục II, Tiết b.6. Vượt quá mức này mới chịu thuế.

Tương tự, thu nhập từ phần tiền lương, tiền công làm thêm giờ, làm việc ban đêm được trả cao hơn so với tiền lương, tiền công làm việc ban ngày, làm việc trong giờ theo quy định của Bộ luật Lao động, cũng được miễn thuế. Ví dụ, nếu bạn làm thêm giờ và nhận 150% lương, thì 50% tăng thêm này được miễn thuế. Máy tính lương OT của Cú Thông Thái sẽ giúp bạn soi kỹ phần này.

Tiền bồi thường bảo hiểm

Các khoản tiền bồi thường bảo hiểm nhân thọ, phi nhân thọ mà cá nhân nhận được khi tham gia các gói bảo hiểm đều được miễn thuế. Đây là khoản tiền đền bù cho rủi ro, không phải thu nhập từ lao động hay kinh doanh. Căn cứ Thông tư 111/2013/TT-BTC, Điều 2, Khoản 2, Mục II, Tiết d.1.

Ví dụ: bạn nhận được 50 triệu VND từ bảo hiểm y tế khi nằm viện, hoặc 200 triệu VND từ bảo hiểm nhân thọ khi đáo hạn hợp đồng, các khoản này đều không phải đóng thuế TNCN. Việc này khuyến khích cá nhân tham gia bảo hiểm để phòng ngừa rủi ro tài chính.

Tiền lương hưu

Đây là khoản tiền an sinh xã hội, không phải thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hay dịch vụ. Do đó, theo Điều 4, Khoản 1, Mục b của Luật Thuế TNCN, tiền lương hưu do Quỹ Bảo hiểm xã hội chi trả hoặc quỹ hưu trí tự nguyện chi trả (trong trường hợp đã đóng đủ) được miễn thuế hoàn toàn.

Kể cả tiền lương hưu từ nước ngoài chuyển về Việt Nam cũng được miễn thuế nếu tuân thủ các điều kiện nhất định về hiệp định tránh đánh thuế hai lần. Quy định này đảm bảo người về hưu có cuộc sống ổn định hơn, không bị áp lực thuế.

Các khoản lợi ích nhận được do bị thiệt hại bởi thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn

Các khoản tiền hỗ trợ, bồi thường mà cá nhân nhận được từ các tổ chức, cá nhân khác, hoặc từ ngân sách nhà nước do bị thiệt hại bởi thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn đều được miễn thuế. Căn cứ Thông tư 111/2013/TT-BTC, Điều 2, Khoản 2, Mục II, Tiết d.3.

Ví dụ, nếu nhà bạn bị ngập lụt và được chính quyền hỗ trợ 5 triệu VND, hoặc công ty bảo hiểm chi trả tiền sửa chữa xe sau tai nạn, các khoản này không phải chịu thuế. Đây là chính sách nhân văn nhằm hỗ trợ người dân trong lúc khó khăn.

Tiền thưởng kèm danh hiệu Nhà nước

Các khoản tiền thưởng kèm theo các danh hiệu thi đua, giải thưởng quốc gia, quốc tế hoặc các danh hiệu được Nhà nước phong tặng đều được miễn thuế TNCN. Điều này được quy định rõ tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, Điều 2, Khoản 2, Mục II, Tiết d.4.

Ví dụ: Tiền thưởng Huân chương Lao động, danh hiệu Anh hùng Lao động, giải thưởng Hồ Chí Minh, giải thưởng Nhà nước, các giải thưởng văn học nghệ thuật cấp quốc gia. Đây là sự công nhận và khích lệ của Nhà nước đối với những đóng góp xuất sắc của cá nhân.

17 Trường Hợp Miễn Thuế TNCN 2026: Nhóm Thu Nhập Khác

Ngoài các khoản thu nhập liên quan đến tiền lương, tiền công, còn nhiều loại thu nhập khác cũng được miễn thuế. Các trường hợp này thường ít phổ biến hơn nhưng lại có giá trị lớn khi áp dụng đúng. Cú Kiểm Toán sẽ liệt kê và phân tích.

Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản giữa những người có quan hệ huyết thống

Đây là một trong những điểm quan trọng cần lưu ý. Thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở của cá nhân trong trường hợp cá nhân chỉ có duy nhất một nhà ở, đất ở tại Việt Nam, và cá nhân đó chuyển nhượng cho vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, con đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con nuôi, ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột, con dâu, con rể, bố vợ, mẹ vợ, bố chồng, mẹ chồng. Điều này quy định tại Điều 4, Khoản 1, Mục a của Luật Thuế TNCN.

Lưu ý: Phải là "duy nhất một nhà ở, đất ở". Nếu có nhiều hơn một, khoản chuyển nhượng vẫn phải chịu thuế. Việc chứng minh tính duy nhất là rất quan trọng.

Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản do thừa kế, quà tặng

Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau cũng được miễn thuế. Căn cứ Thông tư 111/2013/TT-BTC, Điều 2, Khoản 2, Mục II, Tiết d.10.

Điều này áp dụng cho cả bất động sản và các tài sản khác có đăng ký quyền sở hữu (ví dụ: ô tô). Đây là chính sách khuyến khích tình thân và giảm gánh nặng thuế trong các giao dịch gia đình. Máy Tính Thuế Thừa Kế của Cú Thông Thái sẽ giúp bạn làm rõ hơn các vấn đề này.

Thu nhập của hộ gia đình, cá nhân kinh doanh có mức doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế

Theo quy định hiện hành và dự kiến cho năm 2026, các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong năm dương lịch dưới 100 triệu VND sẽ được miễn thuế TNCN và thuế giá trị gia tăng (GTGT). Căn cứ Thông tư 40/2021/TT-BTC, Điều 3, Khoản 2.

Đây là chính sách hỗ trợ các hộ kinh doanh nhỏ, siêu nhỏ, tạo điều kiện cho họ phát triển. Nếu bạn là chủ cửa hàng tạp hóa hoặc kinh doanh online nhỏ, hãy kiểm tra doanh thu để tận dụng lợi ích này. Công cụ Thuế Hộ Kinh Doanh sẽ giúp bạn xác định rõ ngưỡng này.

Thu nhập từ giải thưởng xổ số

Thu nhập từ trúng thưởng xổ số, nếu giá trị giải thưởng dưới 10 triệu VND/lần, thì được miễn thuế TNCN. Nếu giải thưởng từ 10 triệu VND trở lên, phần vượt quá 10 triệu VND sẽ phải chịu thuế suất 10%. Căn cứ Luật Thuế TNCN, Điều 4, Khoản 1, Mục g.

Ví dụ: Trúng thưởng 9 triệu VND thì miễn thuế. Trúng thưởng 15 triệu VND, thì 5 triệu VND (15-10) sẽ chịu thuế 10%, tức 500.000 VND. Đây là điểm mà nhiều người thường bỏ qua, tưởng rằng tất cả giải thưởng đều chịu thuế.

Thu nhập của thuyền viên là người Việt Nam làm việc cho hãng tàu nước ngoài

Thu nhập từ tiền lương, tiền công của thuyền viên là người Việt Nam làm việc cho các hãng tàu nước ngoài hoặc hãng tàu Việt Nam vận tải quốc tế, nếu đáp ứng các điều kiện cụ thể về cư trú và thời gian làm việc trên tàu, sẽ được miễn thuế TNCN. Điều này nhằm khuyến khích phát triển ngành hàng hải và tạo điều kiện cho lao động Việt Nam ở nước ngoài.

Cụ thể, thu nhập này được miễn nếu thuyền viên làm việc trên tàu vận tải quốc tế và thời gian làm việc ngoài Việt Nam trên 183 ngày trong năm tính thuế. Căn cứ Thông tư 111/2013/TT-BTC, Điều 2, Khoản 2, Mục II, Tiết k.

Các khoản thu nhập từ viện trợ nhân đạo, từ thiện

Các khoản tiền hoặc tài sản nhận được từ các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ nước ngoài, các tổ chức từ thiện trong nước theo chương trình, dự án được Chính phủ Việt Nam phê duyệt đều được miễn thuế TNCN. Căn cứ Thông tư 111/2013/TT-BTC, Điều 2, Khoản 2, Mục II, Tiết d.5.

Đây là quy định rõ ràng nhằm thúc đẩy các hoạt động nhân đạo, từ thiện. Các khoản tiền này thường hướng đến mục đích hỗ trợ cộng đồng, người khó khăn, không phải thu nhập mang tính chất kinh doanh hay đầu tư.

Khoản tiền nhận được do bồi thường hợp đồng bảo hiểm nhân thọ

Đây là trường hợp đã được đề cập sơ bộ, nhưng cần nhấn mạnh. Các khoản bồi thường theo hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, không chỉ khi có rủi ro mà cả khi đáo hạn hợp đồng, đều được miễn thuế. Căn cứ Luật Kinh doanh bảo hiểm và các Thông tư liên quan.

Điều này khác với thu nhập từ đầu tư chứng khoán hay lãi tiết kiệm. Mục đích chính của bảo hiểm nhân thọ là bảo vệ tài chính trước rủi ro, không phải kênh đầu tư sinh lời thông thường. Vì vậy, các khoản chi trả này không bị đánh thuế TNCN.

Tiền công tác phí khoán theo quy định

Các khoản công tác phí, chi phí đi lại, tiền thuê chỗ ở mà doanh nghiệp chi trả cho người lao động đi công tác, nếu được khoán theo quy chế tài chính hoặc quy chế nội bộ của doanh nghiệp, và phù hợp với quy định của Nhà nước, sẽ được miễn thuế TNCN. Căn cứ Thông tư 111/2013/TT-BTC, Điều 2, Khoản 2, Mục II, Tiết b.2.

Điều kiện: Phải có hóa đơn, chứng từ hợp lệ (nếu không khoán) hoặc nằm trong định mức khoán đã được quy định rõ ràng. Khoản chi này phải phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Tiền hỗ trợ di dời, tái định cư

Các khoản tiền hỗ trợ di dời, tái định cư mà cá nhân nhận được từ Nhà nước hoặc các dự án đầu tư để thực hiện di dời, giải tỏa nhà ở, đất ở đều được miễn thuế TNCN. Căn cứ Thông tư 111/2013/TT-BTC, Điều 2, Khoản 2, Mục II, Tiết d.8.

Đây là chính sách hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống sau khi thực hiện các dự án công hoặc phục vụ lợi ích quốc gia. Các khoản này không mang tính chất thu nhập phát sinh từ hoạt động kinh doanh hay đầu tư.

Thu nhập từ chuyển đổi đất nông nghiệp

Thu nhập của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp được chuyển đổi đất nông nghiệp để sản xuất nông nghiệp cũng được miễn thuế TNCN. Căn cứ Luật Thuế TNCN, Điều 4, Khoản 1, Mục c.

Chính sách này nhằm khuyến khích và tạo điều kiện cho các hộ nông dân tái cơ cấu sản xuất, nâng cao hiệu quả canh tác. Đây là một điểm hỗ trợ quan trọng cho khu vực nông nghiệp, nông thôn.

Tiền lãi tiền gửi, lợi tức cổ phần (không phải cổ tức)

Thu nhập từ lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng, lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, lợi tức từ trái phiếu Chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp (trừ cổ tức) đều được miễn thuế TNCN. Căn cứ Luật Thuế TNCN, Điều 4, Khoản 1, Mục e.

Lưu ý: Cổ tức từ việc góp vốn, mua cổ phần vẫn phải chịu thuế TNCN. Đây là điểm khác biệt quan trọng cần phân biệt rõ ràng. Lãi tiền gửi ngân hàng là khoản phổ biến nhất được miễn thuế.

Thu nhập từ kiều hối

Các khoản tiền nhận được từ nước ngoài chuyển về Việt Nam dưới hình thức kiều hối đều được miễn thuế TNCN. Căn cứ Thông tư 111/2013/TT-BTC, Điều 2, Khoản 2, Mục II, Tiết g.

Đây là chính sách quan trọng nhằm khuyến khích kiều bào gửi tiền về nước, góp phần tăng cường nguồn ngoại tệ và hỗ trợ kinh tế đất nước. Hàng năm, lượng kiều hối về Việt Nam rất lớn, và việc miễn thuế giúp tối đa hóa giá trị của các khoản này.

Thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán (áp dụng cho một số trường hợp đặc biệt)

Mặc dù thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán thường phải chịu thuế 0.1% trên giá chuyển nhượng, nhưng có một số trường hợp đặc biệt được miễn thuế theo quy định của pháp luật. Ví dụ, thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán của cá nhân không cư trú tại Việt Nam nếu không phát sinh thu nhập tại Việt Nam.

Hoặc thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán của cá nhân có mức thu nhập thấp, hoặc thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán được hưởng ưu đãi theo các hiệp định tránh đánh thuế hai lần. Đây là các trường hợp phức tạp, cần soi kỹ điều kiện cụ thể.

Thu nhập của cá nhân là chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân

Thu nhập của cá nhân là chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân hoặc thành viên hợp danh của công ty hợp danh không phải nộp thuế TNCN đối với phần lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp đã nộp thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Căn cứ Luật Thuế TNCN và Luật Thuế TNDN.

Về bản chất, phần lợi nhuận này đã chịu thuế ở cấp độ doanh nghiệp. Nếu đánh thuế TNCN thêm một lần nữa cho chủ sở hữu, sẽ là đánh thuế trùng. Quy định này đảm bảo tính công bằng và tránh đánh thuế hai lần trên cùng một nguồn thu nhập.

Thu nhập từ việc chuyển đổi công ty nhà nước thành công ty cổ phần

Các cá nhân nhận cổ phần khi chuyển đổi công ty nhà nước thành công ty cổ phần theo quy định của pháp luật sẽ được miễn thuế TNCN đối với phần giá trị cổ phần tăng thêm so với mệnh giá. Căn cứ Luật Thuế TNCN và các Nghị định hướng dẫn về cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

🦉 Cú Thông Thái nhận xét: Đây là chính sách đặc thù nhằm khuyến khích quá trình cổ phần hóa, giúp doanh nghiệp nhà nước hoạt động hiệu quả hơn.