Giảm trừ người phụ thuộc (NPT) là khoản tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế của người nộp thuế, giúp giảm số thuế TNCN phải nộp. Từ kỳ tính thuế 2026, mức giảm trừ cho bản thân tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng và cho mỗi NPT là 6,2 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, điều kiện để mẹ được tính là NPT là thu nhập bình quân tháng không quá 1 triệu đồng.

Giới Thiệu: Đừng Để Tiền Thuế 'Bay Mất' Vì Thiếu Hiểu Biết

Kỳ tính thuế 2025-2026 đang đến, và chuyện tính lương NET, thuế thu nhập cá nhân (TNCN) khi đăng ký giảm trừ người phụ thuộc (NPT) cho mẹ đang làm đau đầu nhiều người. Đặc biệt là tại các đô thị lớn như TP.HCM hay Hà Nội, nơi chi phí sinh hoạt đang "leo thang" từng ngày. Cụ thể, giá xăng RON 95 tại Việt Nam hiện ở mức 22.060 VND/lít (Nguồn: perplexity, 2026-06-17), so với các nước trong khu vực như Thái Lan (34.236 VND/lít) hay Singapore (49.246 VND/lít), mặc dù còn thấp hơn, nhưng vẫn là một gánh nặng đáng kể lên túi tiền người lao động. Bối cảnh này càng làm cho việc tối ưu thuế trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Nhiều người vẫn đang loay hoay không biết làm thế nào để tính đúng lương NET của mình, đặc biệt khi có mẹ cần được hỗ trợ. Một lỗi cơ bản nhưng cực kỳ phổ biến: 98% người lao động không biết rằng mẹ phải thỏa mãn điều kiện giảm trừ gia cảnh về thu nhập. Nếu mẹ có thu nhập vượt quá ngưỡng quy định, bạn sẽ không được giảm trừ, thậm chí còn bị truy thu thuế. Cu Kiểm Toán sẽ soi kỹ từng con số, giúp bạn nắm rõ quy định, tính toán chính xác và tránh những rủi ro không đáng có.

Quy Định Giảm Trừ Gia Cảnh Cho Mẹ: Từ 2025 Sang 2026 Có Gì Mới?

Chính sách thuế TNCN đang có những điều chỉnh quan trọng, đặc biệt từ kỳ tính thuế năm 2026. Đây là lúc bạn cần cập nhật ngay để không bị động. Theo thông tin từ eBH và KetoanThienUng, mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân đã được điều chỉnh đáng kể.

Mức giảm trừ gia cảnh: Thay đổi lớn từ 2026

Hiện tại, trong kỳ tính thuế 2025, người lao động được giảm trừ gia cảnh cho bản thân là 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm). Đối với mỗi người phụ thuộc (NPT), bao gồm cả mẹ nếu đủ điều kiện, mức giảm trừ là 4,4 triệu đồng/tháng. Đây là mức đã quen thuộc với nhiều người.

Tuy nhiên, một sự thay đổi rất lớn sẽ diễn ra từ kỳ tính thuế năm 2026. Mức giảm trừ sẽ được điều chỉnh tăng mạnh, hứa hẹn giảm gánh nặng thuế cho nhiều gia đình:

Vậy, lương NET ước tính: 30.000.000 - 3.150.000 - 257.500 = 26.592.500 VND.

🦉 Cú nhận xét: Nếu mẹ bạn không đủ điều kiện NPT (ví dụ, có thu nhập vượt quá 1 triệu/tháng), phần giảm trừ 6,2 triệu VND sẽ không còn. Khi đó, thu nhập tính thuế sẽ tăng lên 11.350.000 VND, đẩy một phần thu nhập vào bậc thuế thứ 2 (thuế suất 10%), khiến số thuế TNCN phải nộp tăng lên đáng kể. Sự chênh lệch này có thể lên tới vài trăm nghìn đồng mỗi tháng, hoặc hàng triệu đồng mỗi năm.

Lầm Tưởng Và Thực Tế Về Hồ Sơ Giảm Trừ Người Phụ Thuộc

Thực tế cho thấy, không ít người lao động, thậm chí cả một số kế toán, vẫn còn lúng túng về hồ sơ và thủ tục đăng ký giảm trừ NPT. Đây là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sai sót và có thể bị truy thu thuế sau này.

Chứng minh thu nhập của mẹ dưới 1 triệu đồng/tháng: Khó mà dễ

Để mẹ được tính là NPT, bạn phải có giấy tờ chứng minh thu nhập của bà bình quân tháng trong năm không vượt quá 1 triệu đồng. Điều này thường gây khó khăn, đặc biệt với những trường hợp mẹ không có lương hưu, không có sổ tiết kiệm hay các giấy tờ thu nhập rõ ràng. Bạn có thể cần các giấy tờ sau:

Việc chuẩn bị hồ sơ cẩn thận sẽ giúp bạn tránh rắc rối khi cơ quan thuế kiểm tra quyết toán.

Rủi ro khi không đáp ứng điều kiện hoặc thiếu hồ sơ

Nếu bạn đăng ký giảm trừ NPT cho mẹ nhưng sau đó cơ quan thuế phát hiện mẹ không đủ điều kiện (ví dụ: thu nhập vượt quá 1 triệu đồng/tháng) hoặc hồ sơ không đầy đủ, bạn sẽ phải đối mặt với các rủi ro nghiêm trọng. Đó là việc bị truy thu số thuế TNCN đã được giảm trừ, cộng thêm tiền chậm nộp. Khoản truy thu này có thể lên tới hàng chục triệu đồng nếu kéo dài nhiều năm, tạo ra một gánh nặng tài chính không hề nhỏ.

Đơn cử như trường hợp của Chị Lan, 32 tuổi, kế toán tại quận 7, TP.HCM, có lương 18 triệu/tháng và 1 con 4 tuổi. Chị nuôi mẹ già ở quê. Chị nghĩ cứ gửi tiền hàng tháng là được giảm trừ. Đầu năm 2026, chị lên trang giảm trừ gia cảnh của Cú Thông Thái để kiểm tra lại. Chị mới vỡ lẽ mẹ chị có khoản tiền tuất 1,2 triệu/tháng. Ngay lập tức, công cụ của Cú Thông Thái báo rằng mẹ chị không đủ điều kiện NPT vì vượt ngưỡng 1 triệu đồng. Nhờ vậy, chị Lan kịp thời điều chỉnh, không đăng ký giảm trừ cho mẹ để tránh bị truy thu thuế về sau. Bài học này giúp chị nhận ra việc kiểm tra lại thông tin NPT của mẹ là cực kỳ cần thiết.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế Và Doanh Nghiệp Từ Thay Đổi Chính Sách

Giai đoạn chuyển đổi từ 2025 sang 2026 mang đến nhiều cơ hội để tối ưu thuế TNCN, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu không nắm rõ quy định. Người lao động và doanh nghiệp cần chủ động hành động để đảm bảo tuân thủ và tối đa hóa lợi ích hợp pháp.

3 Mẹo tiết kiệm thuế hợp pháp

Các chuyên gia cũng đã đề xuất điều chỉnh ngưỡng thu nhập để xác định NPT lên mức 5 triệu đồng/tháng ở thành phố và 3 triệu đồng/tháng ở nông thôn (theo Vietnamnet). Đây là một tín hiệu tích cực cho thấy chính sách đang dần hướng tới sự phù hợp hơn với thực tiễn cuộc sống, nhưng hiện tại, chúng ta vẫn cần tuân thủ ngưỡng 1 triệu đồng.

Tầm quan trọng của công cụ CuThongThai

Anh Minh, 45 tuổi, chủ shop tại Cầu Giấy, Hà Nội, có mức thu nhập 25 triệu/tháng và 2 con nhỏ. Anh muốn đăng ký giảm trừ cho mẹ già ở quê, người chỉ có vài sào ruộng. Anh băn khoăn về hồ sơ và cách tính. Thay vì tự mò mẫm trên mạng, anh tìm đến công cụ so sánh thuế 2025 vs 2026 của Cú Thông Thái. Anh nhập các thông tin của mình và mẹ. Công cụ không chỉ đưa ra mức thuế TNCN phải nộp rõ ràng cho cả năm 2025 và 2026, mà còn cảnh báo về việc cần phải có giấy tờ chứng minh thu nhập của mẹ dưới 1 triệu đồng. Nhờ đó, anh Minh đã chủ động liên hệ chính quyền địa phương để làm thủ tục xác nhận, đảm bảo hồ sơ của mình hợp lệ và không bị truy thu sau này.

Kết Luận

Từ kỳ tính thuế 2026, những thay đổi về mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân và người phụ thuộc sẽ có tác động sâu rộng đến lương NET của mỗi cá nhân. Việc nắm vững các quy định, đặc biệt là điều kiện về ngưỡng thu nhập 1 triệu đồng/tháng của mẹ khi đăng ký NPT, là yếu tố then chốt để bạn không chỉ tính đúng thuế mà còn tối ưu được thu nhập thực nhận của mình.

Hãy là một người nộp thuế thông thái. Đừng để những con số và quy định phức tạp làm bạn nản lòng. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn cập nhật và tính toán chính xác nhất.