Thuế thừa kế theo Luật 109/2025/QH15 là nghĩa vụ thuế áp dụng từ 01/07/2026 đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng của cá nhân cư trú, với ngưỡng chịu thuế tăng từ 10 triệu lên 20 triệu đồng/lần nhận và thuế suất giữ nguyên 10% trên phần vượt ngưỡng.

Giới Thiệu: Thuế Thừa Kế 2026 – Thay Đổi Sát Sườn Ai Có Tài Sản Lớn

Từ ngày 01/07/2026, những ai đang chuẩn bị nhận thừa kế hoặc có kế hoạch chuyển giao tài sản cần "soi kỹ" Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 – Luật số 109/2025/QH15. Đây không chỉ là một đạo luật mới mà còn là một bước ngoặt trong cách tính thuế thừa kế, quà tặng tại Việt Nam. Cú Kiểm Toán biết rõ, nhiều người đang mơ hồ về những điểm thay đổi quan trọng này, đặc biệt là những cá nhân cư trú tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM hay Đà Nẵng, nơi giao dịch bất động sản thừa kế diễn ra sôi động. Trong bối cảnh kinh tế hiện tại, khi giá xăng RON 95 tại Việt Nam là 24.150 VND/lít và các chi phí sinh hoạt khác đang chịu áp lực lớn, việc hiểu rõ và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế là cực kỳ quan trọng.

Luật 109/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, thay thế Luật Thuế TNCN 2007 và các văn bản hướng dẫn liên quan như Thông tư 111/2013/TT-BTC hay Thông tư 92/2015/TT-BTC. Điều 18 của Luật mới tập trung điều chỉnh các quy định về thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng. Thay đổi lớn nhất nằm ở ngưỡng chịu thuế, một điểm mà nếu không nắm rõ, bạn có thể dễ dàng mắc phải những sai lầm đáng tiếc, dẫn đến việc nộp thuế không chính xác hoặc bỏ lỡ cơ hội miễn giảm hợp pháp. Cú Kiểm Toán sẽ bóc tách từng chi tiết, giúp bạn nhìn rõ bức tranh thuế thừa kế mới.

Từ 10 Triệu Đến 20 Triệu: Ngưỡng Chịu Thuế Thừa Kế Thay Đổi Ra Sao?

Điểm mấu chốt của Luật Thuế TNCN 2025 (Luật 109/2025/QH15) về thuế thừa kế chính là việc điều chỉnh ngưỡng chịu thuế. Trước 01/07/2026, theo Luật Thuế TNCN 2007 và các văn bản hướng dẫn, thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng sẽ chịu thuế suất 10% nếu tổng giá trị tài sản vượt trên 10 triệu đồng/lần nhận. Tuy nhiên, Điều 18 Luật Thuế TNCN 2025 đã nâng ngưỡng này lên đáng kể.

🦉 Cú nhận xét: Theo Điều 18 Luật Thuế TNCN 2025, thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng của cá nhân cư trú được xác định bằng công thức: Thuế phải nộp = Thu nhập tính thuế × 10%. Và quan trọng, Thu nhập tính thuế là phần giá trị tài sản thừa kế, quà tặng vượt trên 20 triệu đồng mà người nộp thuế nhận được theo từng lần phát sinh. Thuế suất vẫn giữ nguyên 10% trên phần vượt ngưỡng, nhưng con số 20 triệu này là sự khác biệt lớn.

Sự thay đổi này cho thấy chính sách thuế đang hướng tới việc giảm gánh nặng cho các khoản thừa kế nhỏ, phổ biến trong dân cư, đặc biệt là các đối tượng thu nhập trung bình – thấp. Ví dụ, một khoản thừa kế 15 triệu đồng trước đây có thể phải nộp thuế trên 5 triệu đồng, thì từ 01/07/2026 sẽ được miễn hoàn toàn. Mặc dù với những tài sản giá trị lớn như bất động sản 3 tỷ đồng tại TP.HCM, mức chênh lệch thuế (từ 299 triệu đồng giảm xuống 298 triệu đồng) không quá lớn, nhưng đối với các khoản tài sản từ 20 triệu đến 200 triệu đồng, tác động của ngưỡng mới này là vô cùng đáng kể.

Ngoài ra, Luật 109/2025/QH15 cũng có nhiều cải cách khác như giảm từ 7 bậc xuống 5 bậc thuế lũy tiến và nâng mức giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Tuy nhiên, Cú Kiểm Toán nhấn mạnh, những thay đổi này chủ yếu tác động đến thu nhập từ tiền lương, tiền công chứ không ảnh hưởng trực tiếp đến cách tính thuế thừa kế.

Tiêu chí so sánh	Trước Luật 109/2025/QH15	Sau Luật 109/2025/QH15 (Từ 01/07/2026)
Thuế suất	10%	10%
Ngưỡng chịu thuế/lần	Trên 10 triệu đồng/lần	Trên 20 triệu đồng/lần
Cách tính (cá nhân cư trú)	Thuế = (Giá trị thừa kế > 10 triệu) × 10%	Thuế = (Giá trị thừa kế > 20 triệu) × 10%

Thời điểm xác định thu nhập tính thuế

Cú Kiểm Toán cũng cần lưu ý về thời điểm xác định thu nhập tính thuế theo Điều 18 Luật Thuế TNCN 2025: đối với thừa kế là thời điểm người nộp thuế nhận được thừa kế; đối với quà tặng là thời điểm tổ chức/cá nhân tặng hoặc người nộp thuế nhận thu nhập. Điều này quan trọng để xác định chính xác luật áp dụng.

6 Sai Lầm Chí Mạng Khi Tính Thuế Thừa Kế 2026: Tránh Mất Tiền Oan

Dù Luật mới có vẻ đơn giản, nhưng Cú Kiểm Toán nhận thấy không ít người vẫn mắc phải những lỗi cơ bản. Đây là 6 sai lầm phổ biến nhất mà bạn cần tránh khi đối diện với thuế thừa kế từ 01/07/2026.

1. Nhầm lẫn giữa thuế thừa kế và các loại phí khác

Rất nhiều người dân tại Hà Nội, TP.HCM khi làm thủ tục sang tên sổ đỏ, đặc biệt là đối với nhà đất thừa kế, thường nghĩ rằng mọi khoản chi đều là "thuế thừa kế". Tuy nhiên, thực tế họ đang nộp lệ phí trước bạ, phí công chứng, phí đo vẽ, chứ không phải thuế thu nhập cá nhân từ thừa kế. Thuế TNCN từ thừa kế chỉ phát sinh khi thu nhập vượt ngưỡng và không thuộc diện miễn. Cú Kiểm Toán khuyên bạn hãy phân biệt rõ ràng từng loại chi phí để tránh hoang mang.

2. Tưởng mọi thừa kế trong gia đình đều phải nộp 10%

Đây là một trong những sai lầm nghiêm trọng nhất. Cả quy định cũ và Luật 109/2025/QH15 đều giữ nguyên nguyên tắc về miễn thuế với thừa kế, quà tặng giữa một số thành viên trong gia đình. Cụ thể, tài sản (đặc biệt là nhà đất) thừa kế, quà tặng giữa vợ chồng, cha mẹ – con ruột, ông bà – cháu ruột, anh chị em ruột, con nuôi – cha mẹ nuôi, vợ chồng – con riêng, bố dượng/mẹ kế – con riêng… thường được miễn thuế. Nhiều người không nắm rõ điều này nên tự giác đi nộp thuế, trong khi đáng lẽ họ hoàn toàn đủ điều kiện được miễn theo hướng dẫn chi tiết của Chính phủ.

3. Không để ý mốc thời gian hiệu lực 01/07/2026

Thời điểm chuyển giao giữa luật cũ và luật mới là cực kỳ nhạy cảm. Các hồ sơ khai nhận di sản tại ngân hàng, phòng công chứng, văn phòng đăng ký đất đai ở TP.HCM, Bình Dương, Đà Nẵng… trong giai đoạn này dễ bị áp dụng nhầm ngưỡng 10 triệu đồng thay vì 20 triệu đồng nếu người dân hoặc cán bộ không cập nhật kịp thời Luật 109/2025/QH15. Hãy luôn ghi nhớ mốc 01/07/2026.

4. Không phân biệt "từng lần phát sinh"

Điều 18 Luật 109/2025/QH15 quy định rõ ngưỡng 20 triệu đồng được tính theo từng lần phát sinh. Một sai lầm phổ biến là nhiều người cộng gộp các khoản nhận được. Ví dụ: "Tôi nhận 3 lần, mỗi lần 15 triệu đồng, tổng cộng 45 triệu đồng nên phải nộp thuế." Thực tế thì mỗi lần nhận đều dưới 20 triệu đồng nên không phát sinh thuế. Ngược lại, nếu một lần bạn nhận 50 triệu đồng tiền thừa kế cổ phiếu tại Hà Nội, phần 30 triệu đồng (vượt 20 triệu đồng) vẫn sẽ bị tính thuế 10%. Hãy dùng Máy Tính Thừa Kế của Cú Thông Thái để kiểm tra ngay.

5. Không chuẩn bị hồ sơ định giá tài sản rõ ràng

Thu nhập tính thuế phụ thuộc vào giá trị tài sản. Đặc biệt với bất động sản ở TP.HCM hay Hà Nội, việc không có chứng thư thẩm định giá rõ ràng, hợp pháp có thể khiến cơ quan thuế căn cứ vào bảng giá đất hoặc giá tính lệ phí trước bạ. Điều này thường dẫn tới số thuế phải nộp cao hơn nhiều so với kỳ vọng của người nhận thừa kế. Chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ định giá là bắt buộc.

6. Bỏ qua tình trạng cư trú của người nhận thừa kế

Thông tư 111/2013/TT-BTC, hiện vẫn đang được áp dụng cho đến khi có hướng dẫn mới chi tiết Luật 109, phân biệt rõ cá nhân cư trú và không cư trú, với cách xác định thời điểm tính thuế khác nhau. Người Việt định cư ở nước ngoài nhận thừa kế đất tại Đà Nẵng, Nha Trang… nhưng không tìm hiểu kỹ có thể kê khai sai thời điểm hoặc sai loại thu nhập, dẫn đến những rắc rối pháp lý không đáng có.

Lập Kế Hoạch Thông Minh: Bài Học Từ Cú Kiểm Toán

Để không trở thành nạn nhân của những sai lầm trên, Cú Kiểm Toán có vài lời khuyên vàng:

1. Lập kế hoạch thừa kế sớm để tối ưu thuế

Với những người sở hữu bất động sản từ 5–20 tỷ đồng tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, việc lập di chúc, lựa chọn hình thức tặng cho, chia thừa kế có thể giúp tối ưu hóa nghĩa vụ thuế. Bằng cách hiểu rõ các trường hợp được miễn thuế và thực hiện các giao dịch phù hợp với pháp luật, bạn có thể giảm đáng kể số thuế phải nộp và tránh được tranh chấp trong tương lai. Bạn có thể tự xây dựng di chúc theo chuẩn tại Cú Thông Thái.

2. Tận dụng đúng ngưỡng 20 triệu đồng/lần phát sinh

Đối với tài sản là tiền mặt, chứng khoán, vàng hoặc các tài sản có thể chia nhỏ, việc phân chia theo từng lần nhận, mỗi lần không vượt quá 20 triệu đồng, là một chiến lược hợp pháp để giảm hoặc tránh phát sinh thuế. Tuy nhiên, việc này phải đảm bảo tính minh bạch và phù hợp với các quy định chống trốn thuế. Đây là một mẹo nhỏ nhưng hiệu quả lớn.

3. Làm việc với các cơ quan chức năng có sự chuẩn bị

Trước khi đến ngân hàng rút tiền thừa kế, hoặc đến văn phòng công chứng tại quận 1 (TP.HCM), Cầu Giấy (Hà Nội) để làm thủ tục thừa kế nhà đất, hãy đọc kỹ Điều 18 Luật 109/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn về miễn thuế. Chuẩn bị sẵn bảng định giá tài sản, giấy tờ chứng minh quan hệ thân nhân là chìa khóa để quá trình diễn ra suôn sẻ, tránh mất thời gian và tiền bạc.

4. Cập nhật liên tục các văn bản hướng dẫn dưới luật

Luật 109/2025/QH15 giao Chính phủ quy định chi tiết Điều 18. Điều này có nghĩa là sẽ có các Nghị định, Thông tư mới từ Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế để hướng dẫn cụ thể hơn về miễn/giảm thuế thừa kế, trình tự, thủ tục, biểu mẫu áp dụng từ 2026 trở đi. Hãy theo dõi các kênh thông tin chính thống để không bỏ lỡ bất kỳ thay đổi nào. Cú Thông Thái sẽ luôn cập nhật các thông tin này nhanh nhất.

Kết Luận

Luật Thuế TNCN 2025 (Luật 109/2025/QH15) không làm thay đổi thuế suất đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng, nhưng việc nâng ngưỡng chịu thuế từ 10 triệu đồng lên 20 triệu đồng/lần nhận là một điểm nhấn quan trọng. Thay đổi này nhằm hỗ trợ người dân, đặc biệt là những người có thu nhập trung bình – thấp, và giảm gánh nặng thuế cho các khoản thừa kế giá trị nhỏ. Tuy nhiên, sự phức tạp trong việc xác định đúng nghĩa vụ thuế và tránh các sai lầm phổ biến vẫn là thách thức.

Hiểu rõ Điều 18 của Luật 109/2025/QH15, đặc biệt là quy định về "từng lần phát sinh" và các trường hợp miễn thuế, là chìa khóa để bạn tối ưu hóa tài chính của mình. Đừng để sự thiếu thông tin làm bạn mất tiền oan. Hãy chủ động tìm hiểu, lập kế hoạch và sử dụng các công cụ hỗ trợ đáng tin cậy. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn cập nhật và chính xác.