⏱️ 14 phút đọc · 2604 từ

Giới Thiệu

Đồng lương về tay bao nhiêu? Đó là câu hỏi muôn thuở của mọi người lao động. Năm 2026, câu chuyện Lương NET không chỉ là phép trừ đơn thuần. Nó là sự tổng hòa của Bảo hiểm xã hội (BHXH) và Thuế thu nhập cá nhân (Thuế TNCN), cùng những quy định đang dần hoàn thiện. Nhiều người vẫn loay hoay với các con số, các điều luật, dẫn đến việc tính toán sai sót hoặc bỏ lỡ cơ hội tối ưu.

Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt liên tục thay đổi, với giá xăng RON 95 tại Việt Nam là 24.330 VND/lít (Nguồn: pvoil, 2026-03-27), việc quản lý dòng tiền và hiểu rõ từng khoản thu nhập trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Bạn có biết, 98% người lao động vẫn dựa vào phỏng đoán hoặc công thức cũ để tính lương NET? Điều này tiềm ẩn rủi ro rất lớn. Mất tiền oan. Không hiểu rõ quyền lợi. Sai sót hồ sơ thuế.

Cú Kiểm Toán ở đây để soi kỹ từng con số. Chúng ta sẽ cùng nhau bóc tách cơ chế tính lương NET cho năm 2026, nhấn mạnh vai trò của BHXH và Thuế TNCN, và đặc biệt là cách các công cụ tự động của Cú Thông Thái có thể biến quá trình phức tạp này thành 30 giây nhập số, bấm nút, ra kết quả chính xác. Đây không phải là dự đoán. Đây là lộ trình tối ưu.

🦉 Cú Thông Thái nhận xét: Hiểu rõ cơ chế tính lương NET không chỉ giúp bạn biết mình nhận bao nhiêu, mà còn là nền tảng vững chắc cho mọi kế hoạch tài chính cá nhân và doanh nghiệp. Đừng để tiền của bạn nằm ngoài tầm kiểm soát.

Cơ Chế BHXH và Thuế TNCN: Nền Tảng Lương NET 2026

Để có được con số Lương NET cuối cùng, bạn cần hiểu hai trụ cột chính: Bảo hiểm xã hội bắt buộc và Thuế thu nhập cá nhân. Dù năm 2026 còn một thời gian nữa, các nguyên tắc cơ bản và mức đóng/tính hiện hành sẽ là nền tảng cho mọi dự thảo, mọi thay đổi.

BHXH: Khoản Trừ Bắt Buộc

Đầu tiên là BHXH. Đây là khoản đóng góp bắt buộc, đảm bảo quyền lợi an sinh xã hội cho người lao động. Căn cứ Luật Bảo hiểm xã hội 58/2014/QH13 và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 115/2015/NĐ-CP, mức đóng BHXH, BHYT, BHTN được quy định rất rõ ràng.

Hiện tại, tổng tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc mà người lao động phải chịu là 10.5% trên mức lương tháng đóng bảo hiểm. Cụ thể:

• BHXH: 8%

• BHYT: 1.5%

• BHTN: 1%

Mức lương tháng đóng BHXH được giới hạn. Căn cứ Khoản 3 Điều 89 Luật BHXH năm 2014, tiền lương tháng đóng BHXH tối đa bằng 20 lần mức lương cơ sở. Hiện tại, mức lương cơ sở là 1.800.000 VND (theo Nghị định 24/2023/NĐ-CP). Tức là, dù bạn có lương gross 100 triệu, mức đóng BHXH của bạn cũng chỉ tính trên tối đa 36.000.000 VND (1.800.000 x 20). Đây là một điểm cực kỳ quan trọng.

Tính toán thủ công phức tạp? Chắc chắn rồi. Nhưng công cụ Tính Bảo Hiểm Xã Hội của Cú Thông Thái giải quyết gọn gàng. Nhập lương. Bấm nút. Ra ngay con số chính xác.

Thuế TNCN: Tính Lũy Tiến

Sau khi đã trừ BHXH, phần còn lại là cơ sở để tính Thuế TNCN. Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 04/2007/QH12, sửa đổi, bổ sung bởi Luật 26/2012/QH13 và hướng dẫn chi tiết tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, Thuế TNCN được tính theo biểu lũy tiến từng phần. Đây là điểm mấu chốt.

Trước khi áp dụng biểu thuế, bạn phải tính đến các khoản giảm trừ. Cụ thể, theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14, mức giảm trừ gia cảnh hiện hành là:

• Cho bản thân người nộp thuế: 11.000.000 VND/tháng

• Cho mỗi người phụ thuộc: 4.400.000 VND/tháng

Lương NET 2026 sẽ tiếp tục tuân thủ các nguyên tắc này, trừ khi có luật mới được ban hành. Việc theo dõi sát sao các dự thảo luật, thông tư mới là nhiệm vụ của Cú Kiểm Toán. Nhưng với bạn, việc cần làm là hiểu cơ chế và để công cụ làm phần còn lại.

🦉 Cú Thông Thái nhận xét: Giảm trừ gia cảnh là quyền lợi hợp pháp. Đừng bỏ sót. Đảm bảo đăng ký đầy đủ người phụ thuộc theo quy định để tối ưu số thuế phải nộp.

Các Yếu Tố Quyết Định Lương NET Tự Động

Việc tính toán lương NET không chỉ đơn thuần là lấy lương gross trừ đi các khoản đóng góp. Nó là một chuỗi các bước logic, từ việc xác định lương đóng bảo hiểm, đến tính toán các khoản giảm trừ, và cuối cùng là áp dụng biểu thuế lũy tiến. Công cụ tự động sẽ xử lý tất cả những phức tạp này chỉ trong tích tắc, giúp bạn tránh mọi sai sót có thể xảy ra.

Lương Gross và Các Khoản Trợ Cấp

Mọi thứ bắt đầu từ lương Gross – tổng thu nhập ghi trên hợp đồng lao động của bạn. Tuy nhiên, không phải toàn bộ lương Gross đều là căn cứ để tính BHXH hay Thuế TNCN. Ví dụ, các khoản trợ cấp, phụ cấp mang tính chất phúc lợi, không gắn với hiệu quả công việc, có thể được miễn tính đóng BHXH hoặc miễn thuế TNCN nếu đáp ứng các điều kiện của Thông tư 111/2013/TT-BTC và Thông tư 06/2021/TT-BLĐTBXH.

Để hệ thống tự động tính lương NET một cách chính xác, bạn cần nhập đúng và đủ thông tin về các khoản thu nhập này. Đây là bước đầu tiên để đảm bảo mọi con số về sau đều đáng tin cậy.

Giảm Trừ Gia Cảnh và Quy Định Mới

Như đã đề cập, giảm trừ gia cảnh là yếu tố then chốt giúp giảm số tiền thuế phải nộp. Mức giảm trừ hiện hành là 11.000.000 VND/tháng cho bản thân và 4.400.000 VND/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Điều này được quy định tại Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14. Để được giảm trừ cho người phụ thuộc, bạn cần hoàn tất thủ tục đăng ký theo hướng dẫn của Thông tư 111/2013/TT-BTC.

Các công cụ tự động của Cú Thông Thái tích hợp sẵn các mức giảm trừ này. Bạn chỉ việc nhập số lượng người phụ thuộc, hệ thống sẽ tự động áp dụng mức giảm trừ tương ứng, đảm bảo bạn không bỏ lỡ bất kỳ quyền lợi nào.

Tính Thuế TNCN Lũy Tiến Từng Phần

Đây là phần phức tạp nhất trong việc tính lương NET. Biểu thuế lũy tiến nghĩa là các phần thu nhập khác nhau sẽ chịu các mức thuế suất khác nhau. Cụ thể:

Bậc Thuế	Thu nhập tính thuế/tháng	Thuế suất
1	Đến 5 triệu VND	5%
2	Trên 5 triệu đến 10 triệu VND	10%
3	Trên 10 triệu đến 18 triệu VND	15%
4	Trên 18 triệu đến 32 triệu VND	20%
5	Trên 32 triệu đến 52 triệu VND	25%
6	Trên 52 triệu đến 80 triệu VND	30%
7	Trên 80 triệu VND	35%

Việc áp dụng biểu thuế này đòi hỏi sự chính xác cao. Một sai sót nhỏ có thể dẫn đến việc tính toán sai số thuế phải nộp. Với công cụ Tính Thuế TNCN của Cú Thông Thái, toàn bộ quá trình này được tự động hóa. Nhập thu nhập, số người phụ thuộc, mọi thứ sẽ được tính toán ngay lập tức.

Phân Tích Các Kịch Bản Lương NET Với Công Cụ Cú Thông Thái

Lý thuyết là một chuyện, thực tế lại là chuyện khác. Với các công cụ tự động của Cú Thông Thái, bạn có thể dễ dàng mô phỏng các kịch bản lương NET khác nhau. Điều này đặc biệt hữu ích cho cả người lao động khi đàm phán lương và doanh nghiệp khi xây dựng chính sách đãi ngộ.

Kịch Bản 1: Người Độc Thân, Lương Gross 18 Triệu

Giả sử bạn là người độc thân, lương gross 18.000.000 VND/tháng. Chúng ta sẽ cùng soi kỹ từng con số:

• Bước 1: Tính BHXH bắt buộc

Bạn phải đóng 10.5% trên 18.000.000 VND = 1.890.000 VND.

• Bước 2: Tính Thu nhập chịu thuế

18.000.000 VND (Gross) - 1.890.000 VND (BHXH) = 16.110.000 VND.

• Bước 3: Tính Thu nhập tính thuế

16.110.000 VND (Chịu thuế) - 11.000.000 VND (Giảm trừ bản thân) = 5.110.000 VND.

• Bước 4: Tính Thuế TNCN

Với 5.110.000 VND thu nhập tính thuế:

• 5.000.000 VND đầu chịu 5% = 250.000 VND

• 110.000 VND còn lại chịu 10% = 11.000 VND

Tổng thuế TNCN = 250.000 + 11.000 = 261.000 VND.

• Bước 5: Lương NET

18.000.000 VND (Gross) - 1.890.000 VND (BHXH) - 261.000 VND (Thuế TNCN) = 15.849.000 VND.

Thử nghiệm kịch bản này trên Máy Tính Lương NET của Cú Thông Thái, bạn sẽ thấy kết quả tức thì. Nó không chỉ nhanh. Nó còn là một công cụ lập kế hoạch tài chính đắc lực.

Kịch Bản 2: Lương Gross 30 Triệu, 2 Người Phụ Thuộc

Hãy xem xét một trường hợp khác: Lương gross 30.000.000 VND/tháng, có 2 người phụ thuộc đã đăng ký hợp lệ.

• Bước 1: Tính BHXH bắt buộc

10.5% trên 30.000.000 VND = 3.150.000 VND.

• Bước 2: Tính Thu nhập chịu thuế

30.000.000 VND - 3.150.000 VND = 26.850.000 VND.

• Bước 3: Tính Thu nhập tính thuế

26.850.000 VND (Chịu thuế) - 11.000.000 VND (Bản thân) - (2 x 4.400.000 VND) (2 người phụ thuộc) = 26.850.000 - 11.000.000 - 8.800.000 = 7.050.000 VND.

• Bước 4: Tính Thuế TNCN

Với 7.050.000 VND thu nhập tính thuế:

• 5.000.000 VND đầu chịu 5% = 250.000 VND

• 2.050.000 VND còn lại chịu 10% = 205.000 VND

Tổng thuế TNCN = 250.000 + 205.000 = 455.000 VND.

• Bước 5: Lương NET

30.000.000 VND (Gross) - 3.150.000 VND (BHXH) - 455.000 VND (Thuế TNCN) = 26.395.000 VND.

Rõ ràng, việc có người phụ thuộc giúp giảm đáng kể nghĩa vụ thuế. Đây là yếu tố mà mọi người lao động cần nắm vững. Công cụ của Cú Thông Thái không chỉ giúp tính toán, mà còn giúp bạn hiểu rõ tác động của từng yếu tố đến lương NET của mình.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: 3 Mẹo Tối Ưu Lương NET Hợp Pháp

Là Cú Kiểm Toán, tôi không chỉ giúp bạn tính toán, mà còn hướng dẫn cách tối ưu. Tối ưu hóa lương NET không phải là trốn thuế, mà là tận dụng mọi quyền lợi hợp pháp mà luật pháp cho phép. Đây là ba mẹo vàng bạn nên bỏ túi cho năm 2026 và các năm tiếp theo.

Mẹo 1: Đăng Ký Đầy Đủ Người Phụ Thuộc

Đây là điều cơ bản nhưng nhiều người vẫn bỏ qua. Mỗi người phụ thuộc được giảm trừ 4.400.000 VND/tháng khỏi thu nhập tính thuế. Nếu bạn có 2 người phụ thuộc, tức là bạn đã giảm được 8.800.000 VND mỗi tháng. Con số này trực tiếp giảm phần thu nhập phải chịu thuế, giúp bạn tiết kiệm đáng kể.

• Hãy kiểm tra lại hồ sơ đăng ký người phụ thuộc.

• Đảm bảo rằng tất cả những người đủ điều kiện (con cái, cha mẹ già, vợ/chồng không có khả năng lao động...) đều đã được đăng ký theo đúng quy định của Thông tư 111/2013/TT-BTC.

• Nếu có thay đổi về người phụ thuộc, cập nhật ngay với phòng kế toán hoặc tự kê khai để tránh chậm trễ.

Sử dụng công cụ Giảm Trừ Gia Cảnh để ước tính mức giảm trừ của bạn.

Mẹo 2: Hiểu Rõ Các Khoản Thu Nhập Không Chịu Thuế và Miễn Thuế

Không phải mọi khoản bạn nhận được từ công ty đều bị tính thuế. Căn cứ Điều 3 và Điều 4 của Luật Thuế TNCN và các văn bản hướng dẫn chi tiết, có nhiều loại thu nhập được miễn thuế hoặc không thuộc diện chịu thuế. Ví dụ, một số khoản trợ cấp khó khăn, tiền làm thêm giờ (OT) vượt mức quy định, hay các khoản bồi thường tai nạn lao động có thể không bị tính vào thu nhập chịu thuế.

• Đọc kỹ hợp đồng lao động và các chính sách phúc lợi của công ty.

• Tra cứu công cụ Tính Lương OT để hiểu cách tính thuế cho khoản làm thêm giờ.

• Yêu cầu kế toán giải thích rõ ràng về các khoản thu nhập của bạn, đặc biệt là các khoản có tính chất đặc thù để đảm bảo chúng được hạch toán đúng theo quy định pháp luật.

Việc này giúp bạn nắm được bức tranh tổng thể về thu nhập, tránh tình trạng bị tính thuế oan cho những khoản đáng lẽ được miễn.

Mẹo 3: Lập Kế Hoạch Tài Chính Với Lương NET Được Tính Chính Xác

Sử dụng công cụ Tính Lương NET là bước đầu tiên và quan trọng nhất. Nó không chỉ giúp bạn biết con số cuối cùng, mà còn giúp bạn dự báo và lập kế hoạch tài chính cá nhân hiệu quả hơn. Khi biết chính xác lương NET, bạn có thể phân bổ ngân sách cho chi tiêu, tiết kiệm, và đầu tư một cách thông minh.

• Dự báo dòng tiền: Ước tính lương NET hàng tháng, hàng quý, hàng năm để có cái nhìn tổng quan.

• Lập ngân sách: Phân bổ rõ ràng cho các khoản chi thiết yếu, chi tiêu cá nhân, và mục tiêu tiết kiệm.

• Đánh giá offer lương: Khi nhận offer từ công ty mới, đừng chỉ nhìn vào lương Gross. Hãy dùng công cụ để tính Lương NET và so sánh thực tế.

Một kế hoạch tài chính dựa trên số liệu chính xác sẽ giúp bạn đưa ra những quyết định sáng suốt, tránh tình trạng thiếu hụt hoặc bất ngờ về tài chính.

Kết Luận

Năm 2026, các quy định về BHXH và Thuế TNCN vẫn sẽ tiếp tục là yếu tố cốt lõi quyết định lương NET của bạn. Thay vì bị động và lo lắng, hãy chủ động nắm bắt cơ chế tính toán và tận dụng sức mạnh của công nghệ. Các công cụ tự động của Cú Thông Thái được thiết kế để đơn giản hóa mọi phức tạp, biến quá trình tính toán kéo dài thành một thao tác chỉ trong vài giây.

Đừng để việc tính toán lương NET trở thành gánh nặng. Hiểu rõ, tính toán chính xác, và tối ưu hóa là chìa khóa để đảm bảo quyền lợi tài chính của bạn và doanh nghiệp. Cú Kiểm Toán đã soi kỹ từng con số, giờ đến lượt bạn hành động.

🦉 Cú Thông Thái khuyên bạn: Thay vì đau đầu với các công thức, hãy để Cú Thông Thái làm việc đó cho bạn. Nhập dữ liệu, bấm nút, và có ngay kết quả chính xác. Đó là sự khác biệt giữa phỏng đoán và sự chắc chắn.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn ngay hôm nay.

🎯 Key Takeaways

Việc tính lương NET năm 2026 dựa trên các quy định hiện hành về BHXH (10.5% trên lương đóng, tối đa 20x mức lương cơ sở) và Thuế TNCN (giảm trừ bản thân 11 triệu, người phụ thuộc 4.4 triệu, biểu thuế lũy tiến).

Sử dụng công cụ tự động như Máy Tính Lương NET của Cú Thông Thái giúp tiết kiệm thời gian, đảm bảo tính chính xác và tránh sai sót trong quá trình tính toán lương NET.

Tối ưu hóa lương NET hợp pháp bằng cách đăng ký đầy đủ người phụ thuộc, hiểu rõ các khoản thu nhập không chịu thuế và miễn thuế, và lập kế hoạch tài chính dựa trên con số NET chính xác.

🧮 Cú Kiểm Toán khuyên

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn

📋 Ví Dụ Thực Tế 1

Chị Nguyễn Thị Lan, 32 tuổi, kế toán tại công ty logistics ở quận 7, TP.HCM.

💰 Thu nhập: 18 triệu/tháng · 1 con gái 4 tuổi, chồng freelance

Chị Lan, 32 tuổi, là kế toán tại một công ty logistics ở Quận 7, TP.HCM, với mức lương gross 18 triệu/tháng. Chị có một con gái 4 tuổi và chồng làm freelance, thu nhập không ổn định, nên khoản giảm trừ gia cảnh cho con là rất quan trọng. Mỗi cuối tháng, chị thường mất khá nhiều thời gian để tính toán xem mình sẽ nhận được bao nhiêu lương NET sau khi trừ BHXH và Thuế TNCN, đặc biệt khi các quy định thường có những thay đổi nhỏ hoặc các khoản phụ cấp khác nhau. Chị Lan đã mở Máy Tính Lương NET của Cú Thông Thái. Chị nhập mức lương gross là 18.000.000 VND, chọn 1 người phụ thuộc. Trong vòng chưa đầy 10 giây, công cụ hiển thị ngay kết quả lương NET dự kiến là 15.939.000 VND. Kết quả này dựa trên BHXH 1.890.000 VND và Thuế TNCN 171.000 VND. Chị bất ngờ vì trước đây tự tính tay thường ra con số cao hơn một chút do nhầm lẫn trong biểu thuế lũy tiến. Công cụ đã giúp chị chắc chắn về con số thực nhận, từ đó lập kế hoạch chi tiêu cho gia đình và tiền học cho con gái một cách chính xác hơn.

💰 Tính Thuế TNCN

Miễn phí · Không cần đăng ký · Kết quả trong 30 giây

📋 Ví Dụ Thực Tế 2

Anh Trần Văn Hùng, 45 tuổi, chủ cửa hàng tạp hóa ở Cầu Giấy, Hà Nội.

💰 Thu nhập: 25 triệu/tháng · 2 con, vợ nội trợ, đang tính mở thêm chi nhánh

Anh Trần Văn Hùng, 45 tuổi, chủ một cửa hàng tạp hóa ở Cầu Giấy, Hà Nội. Anh đang có kế hoạch mở thêm chi nhánh và cần tính toán chi phí lương cho nhân viên mới. Anh cũng muốn kiểm tra lại lương NET của chính mình, vì thu nhập hàng tháng (gross 25 triệu) khá ổn định và anh có 2 con đang đi học, vợ nội trợ. Anh Hùng đã dùng công cụ Tính Lương NET của Cú Thông Thái. Anh nhập lương gross 25.000.000 VND và 3 người phụ thuộc (2 con, 1 vợ). Kết quả cho thấy anh Hùng sẽ phải đóng BHXH 2.625.000 VND và Thuế TNCN chỉ 115.000 VND, đưa về mức lương NET 22.260.000 VND. Con số Thuế TNCN thấp hơn nhiều so với dự kiến của anh. Công cụ tự động đã tính đúng các khoản giảm trừ cho bản thân và 3 người phụ thuộc, giúp anh nhận ra mình đã bỏ qua các quyền lợi này khi tự ước tính trước đây. Anh Hùng đã quyết định sử dụng công cụ này để tính toán bảng lương cho các nhân viên sắp tới, đảm bảo minh bạch và chính xác, tránh sai sót khi cửa hàng mở rộng.

❓ Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

❓ Mức lương cơ sở ảnh hưởng thế nào đến BHXH năm 2026?

Mức lương cơ sở (hiện tại 1.800.000 VND) là căn cứ để xác định mức lương tối đa đóng BHXH (20 lần mức lương cơ sở, tức 36 triệu VND). Nếu mức lương cơ sở thay đổi trong năm 2026, mức trần đóng BHXH cũng sẽ điều chỉnh theo, ảnh hưởng đến tổng số tiền BHXH phải đóng cho những người có lương gross cao.

❓ Nếu tôi có nhiều hơn một nguồn thu nhập, tôi tính lương NET thế nào?

Nếu có nhiều nguồn thu nhập, bạn sẽ tính riêng từng nguồn. Với Thuế TNCN từ tiền lương, tiền công, bạn có thể ủy quyền cho một công ty quyết toán hoặc tự quyết toán cuối năm để tổng hợp các khoản thu nhập và giảm trừ, đảm bảo tính thuế đúng theo biểu lũy tiến cho tổng thu nhập.

❓ Các khoản trợ cấp nào thì không phải đóng BHXH hay tính thuế TNCN?

Theo quy định, một số khoản trợ cấp như trợ cấp khó khăn, phụ cấp độc hại, phụ cấp trách nhiệm, tiền ăn giữa ca... có thể không phải đóng BHXH hoặc không bị tính vào thu nhập chịu thuế TNCN, nếu đáp ứng các điều kiện cụ thể về mức và tính chất được quy định trong các thông tư hướng dẫn luật.

❓ Làm sao để đăng ký người phụ thuộc cho mục đích giảm trừ gia cảnh?

Bạn cần nộp hồ sơ đăng ký người phụ thuộc đến cơ quan thuế hoặc ủy quyền cho công ty nơi bạn làm việc thực hiện thủ tục này. Hồ sơ bao gồm các giấy tờ chứng minh mối quan hệ và sự phụ thuộc, ví dụ như giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, chứng minh thư, giấy xác nhận khuyết tật (nếu có).

❓ Công cụ tính lương NET của Cú Thông Thái có được cập nhật liên tục không?

Hoàn toàn có. Các công cụ của Cú Thông Thái được thiết kế để tự động cập nhật các quy định, thông tư và nghị định mới nhất của pháp luật thuế và bảo hiểm xã hội. Điều này đảm bảo rằng các phép tính luôn chính xác và phù hợp với luật pháp tại mọi thời điểm, kể cả khi có thay đổi cho năm 2026.