Quy định kế toán thuế mới từ cuối 2025 sang 2026 là những thay đổi lớn về Luật Thuế TNCN, Luật Quản lý thuế, Thông tư kế toán doanh nghiệp và hộ kinh doanh, cùng các nghị định xử phạt, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và hoạt động kinh doanh của người Việt.

Giới Thiệu: Sóng Lớn Thuế Kế Toán 2026 Đang Đến Rất Gần

Cú Kiểm Toán nhận thấy, từ cuối năm 2025 sang 2026, một đợt sóng lớn về chính sách thuế và kế toán sẽ đổ bộ tại Việt Nam. Đây không phải là chuyện nhỏ. Hệ thống đang chuyển mình, từ cách bạn ghi nhận sổ sách, kê khai, đến cả số thuế phải nộp và chế tài xử phạt đều sẽ thay đổi. Theo Perplexity Research, những thay đổi này sẽ tác động trực tiếp đến hàng triệu cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp.

Tại sao lại có "làn sóng" này? Bộ Tài chính và Quốc hội muốn cập nhật mô hình kinh tế số, đơn giản hóa chính sách cho cá nhân và hộ nhỏ, đồng thời tiệm cận các chuẩn mực quốc tế về kế toán. Những mốc quan trọng bao gồm: Luật Thuế TNCN mới (Luật 109/2025/QH15), Luật Quản lý thuế sửa đổi (Luật 108/2025/QH15), Thông tư 99/2025/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp (thay thế Thông tư 200), Thông tư 152/2025/TT-BTC cho hộ kinh doanh, và Nghị định 310/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính. Đây là những văn bản bạn PHẢI nắm rõ.

Thuế TNCN: Người Lao Động "Dễ Thở" Hơn Từ 2026?

Tin vui cho người đi làm: Luật Thuế TNCN mới (Luật 109/2025/QH15), áp dụng từ kỳ tính thuế 2026, điều chỉnh mạnh mức giảm trừ gia cảnh. Giảm trừ bản thân tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng (tức khoảng 186 triệu đồng/năm). Mỗi người phụ thuộc được giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng. Con số này cao hơn đáng kể mức cũ.

Bạn thử nghĩ xem: Với mức lương phổ biến tại Hà Nội hay TP.HCM là 15-18 triệu đồng/tháng cho khối văn phòng trẻ, nhiều người trước đây phải nộp thuế giờ có thể sẽ không còn thuộc diện chịu thuế hoặc chỉ chịu thuế ở bậc thấp hơn. Phần thu nhập chịu thuế của bạn sẽ giảm đáng kể sau khi áp dụng giảm trừ gia cảnh mới. Bạn có thể kiểm tra mức giảm trừ gia cảnh của mình ngay để biết rõ.

Biểu thuế lũy tiến từng phần cũng được rút gọn từ 7 bậc xuống chỉ còn 5 bậc. Điều này đơn giản hóa việc tính toán, giảm gánh nặng thuế cho nhóm thu nhập trung bình. Rất có lợi cho giới nhân sự, IT, tài chính – ngân hàng ở các đô thị lớn. Thu nhập tăng nhưng không bị "nhảy bậc" quá nhanh như trước. Bạn muốn biết mình có phải đóng thuế không? Nhập lương, bấm nút. Đơn giản vậy thôi với công cụ Tính Thuế TNCN của Cú Thông Thái.

🦉 Cú nhận xét: Dù thuế có dễ thở hơn, nhưng giá cả sinh hoạt vẫn là một yếu tố cần soi xét. Ví dụ, giá RON 95 hiện tại ở Việt Nam là 24.150 VND/lít (theo Perplexity, 2026-06-10), thấp hơn so với Thái Lan (34.099 VND/lít) hay Singapore (49.050 VND/lít). Tuy nhiên, đây vẫn là một khoản chi lớn trong chi tiêu hàng ngày, ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền người dân. Giảm gánh nặng thuế sẽ giúp bù đắp phần nào những áp lực này.

Hộ Kinh Doanh: Bỏ Thuế Khoán, Ngưỡng 500 Triệu "An Toàn"

Từ 01/01/2026, một thay đổi cực lớn sẽ đến với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh: bỏ cơ chế thuế khoán. Thay vào đó, việc kê khai và nộp thuế sẽ căn cứ vào doanh thu thực tế và dữ liệu quản lý. Hộ, cá nhân kinh doanh sẽ được phân nhóm theo doanh thu: ≤ 200 triệu, 200 triệu < doanh thu ≤ 3 tỷ, và > 3 tỷ.

Quan trọng hơn, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế được nâng từ 200 triệu lên 500 triệu đồng/năm. Đây là "vùng an toàn" cho rất nhiều hộ kinh doanh nhỏ sau dịch. Các hộ kinh doanh nhỏ tại chợ truyền thống, người bán hàng online, livestream hay các dịch vụ nhỏ lẻ tại nhà đều được hưởng lợi. Nếu doanh thu của bạn ≤ 500 triệu đồng/năm, bạn sẽ không phải nộp Thuế TNCN và thuế GTGT.

Tuy nhiên, bỏ thuế khoán đồng nghĩa bạn phải làm việc chuyên nghiệp hơn. Hộ kinh doanh phải ghi chép doanh thu, chi phí đầy đủ hơn. Cơ quan thuế có thể đối chiếu dữ liệu từ ngân hàng, sàn thương mại điện tử, hóa đơn điện tử. Công cụ Thuế Hộ Kinh Doanh của Cú Thông Thái sẽ giúp bạn tự động hóa việc này.

Thông tư 152/2025/TT-BTC đưa ra chế độ kế toán riêng cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, yêu cầu lập sổ sách đơn giản nhưng có hệ thống. Với hộ kinh doanh tại TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, vốn quen "ước chừng" doanh thu, đây sẽ là bước chuyển không nhỏ về tư duy quản trị.

Doanh Nghiệp: Chế Độ Kế Toán Mới và Rủi Ro Phạt Nặng

Thông tư 99/2025/TT-BTC sẽ thay thế Thông tư 200, áp dụng cho mọi loại hình doanh nghiệp từ 01/01/2026. Đây là một cuộc "đại tu" hệ thống kế toán doanh nghiệp. Một điểm nổi bật là việc đổi tên "Bảng cân đối kế toán" thành "Báo cáo tình hình tài chính" để phù hợp với thông lệ quốc tế. Hệ thống tài khoản cũng được điều chỉnh, bổ sung cả tài khoản tài sản sinh học (TK 215) cho doanh nghiệp nông nghiệp.

Chưa hết, Thông tư này yêu cầu chứng từ kế toán và lưu trữ hồ sơ chặt chẽ hơn. Với các doanh nghiệp bất động sản, xây dựng, sản xuất tại các khu công nghiệp, việc thay đổi này đòi hỏi phải nâng cấp phần mềm, quy trình kế toán, và đào tạo lại nhân sự. Đặc biệt là kế toán tổng hợp và kế toán thuế. Không nắm rõ, rất dễ sai sót.

Cảnh Báo: Mua Bán Hóa Đơn, Sai Sót Hóa Đơn – Phạt Tăng Mạnh

Cú Kiểm Toán nhấn mạnh, Nghị định 310/2025/NĐ-CP (hiệu lực 16/01/2026) tăng mức xử phạt vi phạm về thuế, hóa đơn rất mạnh. Đây là điểm mà mọi doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý:

Các doanh nghiệp dịch vụ, nhà hàng, spa ở TP.HCM hay Hà Nội vốn "ngại" xuất hóa đơn cho khách lẻ giờ phải cảnh giác. Rủi ro bị phạt nặng rất cao khi cơ quan thuế đối chiếu dữ liệu thanh toán không dùng tiền mặt, camera, nền tảng đặt chỗ. Đừng để một sai sót nhỏ "ăn hết" lợi nhuận của bạn.

Quản Lý Thuế Điện Tử & Định Danh Cá Nhân: Mọi Thu Nhập Đều "Lộ Sáng"

Luật Quản lý thuế sửa đổi (108/2025/QH15) đưa ra hai điểm then chốt cho mọi người dân: Mã số thuế tích hợp với số định danh cá nhân. Mỗi người chỉ còn một mã duy nhất để theo dõi nghĩa vụ thuế. Điều này cực kỳ quan trọng. Thứ hai là bổ sung quy định quản lý thuế thương mại điện tử, đẩy mạnh tự động hóa khâu hoàn thuế, miễn giảm thuế. Bạn có thể tự kiểm tra các quy định mới nhất cho người bán hàng online tại Thuế Bán Online 2026.

Điều này tác động mạnh tới người bán hàng trên TikTok Shop, Shopee, Lazada hay người nhận thu nhập từ các nền tảng quốc tế (YouTube, Facebook, app nước ngoài). Thu nhập từ tài sản số, thương mại điện tử sẽ ngày càng khó "ẩn". Dữ liệu sẽ được kết nối, đối chiếu. Tích hợp mã số thuế với định danh cá nhân sẽ khiến việc quản lý trở nên minh bạch và chặt chẽ hơn bao giờ hết.

Thay vì chờ bị truy thu, phạt chậm nộp, phạt trốn thuế, hãy chủ động kê khai và khấu trừ. Việc này sẽ giúp bạn tránh những rủi ro pháp lý không đáng có về sau. Hãy xem xét so sánh thuế 2025 vs 2026 để hiểu rõ hơn sự khác biệt.

Bài Học Thực Tế Cho Người Nộp Thuế Từ Quy Định Mới

Đây là 3 mẹo Cú Kiểm Toán dành cho bạn để tiết kiệm thuế hợp pháp và tránh rủi ro:

Kết Luận: Chuẩn Bị Kỹ Lưỡng Để Đón Đầu Thay Đổi

Hệ thống thuế – kế toán Việt Nam đang đứng trước những thay đổi mang tính bước ngoặt từ năm 2026. Một mặt, gánh nặng thuế được nới lỏng cho cá nhân có thu nhập trung bình và các hộ kinh doanh nhỏ. Mặt khác, quản lý thuế được siết chặt với các hành vi trốn, lậu thuế, đặc biệt thông qua hóa đơn điện tử và dữ liệu nền tảng số. Hai xu hướng này song song tồn tại, đòi hỏi sự chủ động và hiểu biết sâu sắc từ mỗi người nộp thuế.

Cú Kiểm Toán khuyên bạn: Đừng chủ quan. Nắm rõ luật, sử dụng các công cụ hỗ trợ để kiểm tra, tính toán. Chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ bây giờ sẽ giúp bạn tối ưu hóa nghĩa vụ thuế, tránh rủi ro pháp lý và hoạt động kinh doanh hiệu quả hơn trong bối cảnh mới.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn.