⏱️ 10 phút đọc · 1975 từ

Giới Thiệu

Đầu năm 2024, những thay đổi trong chính sách Bảo hiểm xã hội (BHXH) tiếp tục đặt ra thách thức cho cả doanh nghiệp và người lao động. Việc cập nhật và tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp tránh các khoản phạt không đáng có mà còn là yếu tố then chốt để tối ưu hóa chi phí và đảm bảo quyền lợi.

Kế toán. Nhân sự. Quản lý. Ai cũng cần nắm vững. Sai sót dù nhỏ cũng có thể dẫn đến những hệ lụy tài chính lớn. Cú Kiểm Toán ở đây để soi kỹ từng con số, giúp bạn hiểu rõ những điểm mấu chốt.

🦉 Cú Thông Thái nhận xét: Mọi con số đều quan trọng. Nhầm lẫn nhỏ về BHXH có thể tạo ra khoản phạt lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền doanh nghiệp và thu nhập thực nhận của người lao động.

Bài viết này sẽ đi sâu vào 3 thay đổi lớn nhất trong chính sách BHXH năm 2024. Bạn sẽ được hướng dẫn chi tiết về cách tính toán, mức đóng, và những lời khuyên thực tế để đảm bảo tuân thủ, tối ưu hiệu quả. Tất cả dựa trên các quy định pháp luật hiện hành và số liệu thực tế.

Các Thay Đổi Trọng Tâm Về Tiền Lương Đóng BHXH 2024

Cơ sở tính tiền lương đóng BHXH bắt buộc là yếu tố then chốt, trực tiếp quyết định mức đóng của cả người lao động và người sử dụng lao động. Năm 2024, dù không có sự thay đổi đột ngột về công thức, nhưng việc điều chỉnh các mức chuẩn lại tạo ra những ảnh hưởng đáng kể.

Căn cứ Khoản 2 Điều 89 Luật BHXH số 58/2014/QH13, tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc bao gồm mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định của pháp luật về lao động. Đây là cơ sở pháp lý vững chắc mà mọi kế toán phải nắm rõ.

Mức Lương Tối Thiểu Vùng: Nền Tảng Cho Doanh Nghiệp

Đối với doanh nghiệp, mức lương tối thiểu vùng là con số khởi điểm quan trọng. Theo Nghị định 38/2022/NĐ-CP, từ ngày 01/7/2022, Việt Nam áp dụng 4 vùng với các mức lương tối thiểu khác nhau, cụ thể như sau:

• Vùng I: 4.680.000 VNĐ/tháng

• Vùng II: 4.160.000 VNĐ/tháng

• Vùng III: 3.640.000 VNĐ/tháng

• Vùng IV: 3.250.000 VNĐ/tháng

Mặc dù chưa có Nghị định mới điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng cho năm 2024, các doanh nghiệp cần theo dõi sát sao khả năng tăng lương tối thiểu vùng giữa năm, thường được Chính phủ xem xét vào khoảng giữa năm. Mọi thay đổi sẽ tác động trực tiếp đến tiền lương đóng BHXH của những người lao động có mức lương thấp. Đồng thời, đây cũng là một trong các căn cứ để tính toán mức lương thử việc, lương tối thiểu mà doanh nghiệp phải trả.

Mức Lương Cơ Sở và Trần Đóng BHXH: Giới Hạn Chi Phí

Mức lương cơ sở là yếu tố then chốt cho khối hành chính sự nghiệp và cũng là cơ sở để xác định trần đóng BHXH cho mọi đối tượng. Theo Nghị định 24/2023/NĐ-CP, mức lương cơ sở hiện tại là 1.800.000 VNĐ/tháng, áp dụng từ ngày 01/7/2023.

Con số này quan trọng vì nó định hình trần đóng BHXH bắt buộc. Cụ thể, tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc không được vượt quá 20 lần mức lương cơ sở. Như vậy, mức trần đóng BHXH năm 2024 là 20 x 1.800.000 VNĐ = 36.000.000 VNĐ/tháng. Đây là một con số mà các doanh nghiệp có nhân sự lương cao cần đặc biệt chú ý để tránh đóng thừa hoặc thiếu.

🦉 Cú Kiểm Toán soi kỹ: Đối với những lao động có mức lương trên 36.000.000 VNĐ/tháng, phần tiền lương vượt quá mức trần này sẽ không dùng để tính đóng BHXH bắt buộc. Doanh nghiệp và người lao động cần cơ cấu lại hợp đồng lao động và các khoản bổ sung để tối ưu.

Mức Đóng BHXH và Ảnh Hưởng Đến Doanh Nghiệp, Người Lao Động

Sau khi xác định được tiền lương làm căn cứ đóng, bước tiếp theo là áp dụng các tỷ lệ đóng BHXH và Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) hiện hành. Các tỷ lệ này là những con số cố định, nhưng tổng hợp lại sẽ tạo ra gánh nặng hoặc lợi ích đáng kể cho cả hai phía.

Tỷ Lệ Đóng BHXH và BHTN Cụ Thể

Theo Nghị định 143/2018/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn liên quan, tỷ lệ đóng BHXH và BHTN cho năm 2024 được duy trì như sau:

• Người lao động đóng:

• Quỹ hưu trí và tử tuất: 8%

• Quỹ bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): 1%

• Người sử dụng lao động đóng:

• Quỹ hưu trí và tử tuất: 14%

• Quỹ ốm đau và thai sản: 3%

• Quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (TNLĐ-BNN): 0.5% (hoặc 0.3% cho một số ngành nghề có nguy cơ thấp)

• Quỹ bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): 1%

Như vậy, tổng cộng, người lao động sẽ đóng 9% trên tiền lương đóng BHXH. Người sử dụng lao động đóng 18.5%. Đây là tổng chi phí trực tiếp mà mỗi bên phải gánh chịu hàng tháng.

Bảng Tóm Tắt Mức Đóng BHXH & BHTN 2024

Dưới đây là bảng tóm tắt chi tiết các khoản đóng góp, giả định mức lương cơ sở là 1.800.000 VNĐ/tháng và mức lương đóng BHXH không vượt quá trần 36.000.000 VNĐ:

Khoản Đóng Góp	Tỷ Lệ Người Lao Động	Tỷ Lệ Người Sử Dụng Lao Động	Cơ Sở Tính	Mức Đóng Tối Đa/Tháng (Nếu Lương ≥ 36 triệu)
BHXH (Hưu trí, Tử tuất)	8%	14%	Lương tháng đóng BHXH	NLĐ: 2.880.000 VNĐ NSDLĐ: 5.040.000 VNĐ
BHXH (Ốm đau, Thai sản)	0%	3%	Lương tháng đóng BHXH	NSDLĐ: 1.080.000 VNĐ
BHXH (TNLĐ-BNN)	0%	0.5%	Lương tháng đóng BHXH	NSDLĐ: 180.000 VNĐ
BHTN	1%	1%	Tiền lương tháng đóng BHTN	NLĐ: 360.000 VNĐ NSDLĐ: 360.000 VNĐ
Tổng Cộng	9%	18.5%		NLĐ: 3.240.000 VNĐ NSDLĐ: 6.660.000 VNĐ

Để tự kiểm tra và dự toán các khoản này một cách nhanh chóng, bạn có thể sử dụng ngay công cụ Tính Bảo Hiểm Xã Hội của Cú Thông Thái. Nhập mức lương của mình, hệ thống sẽ trả kết quả chi tiết chỉ trong vài giây.

Áp Lực Chi Phí Sinh Hoạt và Thu Nhập Thực Tế

Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt liên tục biến động, mỗi khoản đóng góp bắt buộc như BHXH đều ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập khả dụng của người lao động và ngân sách của doanh nghiệp. Áp lực này càng lớn khi các chi phí thiết yếu như nhiên liệu vẫn ở mức cao.

🦉 Cú Thông Thái lưu ý: Dù giá xăng RON 95 tại Việt Nam là 24.330 VND/lít (Nguồn: pvoil, 2026-03-27), thấp hơn so với một số quốc gia như Lào (28.166 VND/lít) hay Trung Quốc (25.007 VND/lít), nhưng đây vẫn là khoản chi phí đáng kể trong ngân sách hàng tháng của nhiều gia đình Việt. Mỗi khoản đóng góp BHXH, dù nhỏ, đều là một phần của tổng bức tranh chi phí, đòi hỏi sự cân đối cẩn thận để duy trì ổn định tài chính.

Doanh nghiệp phải cân đối giữa việc đảm bảo phúc lợi cho nhân viên và tối ưu hóa chi phí vận hành. Người lao động cần hiểu rõ các khoản trừ để có kế hoạch chi tiêu hợp lý. Công cụ tính toán trở thành người bạn đồng hành không thể thiếu trong việc quản lý tài chính cá nhân và doanh nghiệp.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: 3 Mẹo Tối Ưu BHXH Hợp Pháp

Để đối phó với những thay đổi và áp lực chi phí, cả người lao động và doanh nghiệp đều có thể áp dụng một số chiến lược thông minh để tối ưu hóa khoản đóng BHXH, trong khuôn khổ pháp luật cho phép. Đây là những "bí kíp" Cú Kiểm Toán đã soi kỹ.

1. Rà Soát Cơ Cấu Tiền Lương: Tối Ưu Hóa Thu Nhập Ròng

Đây là mẹo quan trọng nhất cho các doanh nghiệp có nhân sự lương cao. Cần phân loại rõ ràng các khoản trong tổng thu nhập thành:

• Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH: Bao gồm lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung có tính chất lương theo quy định tại Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH.

• Các khoản không phải đóng BHXH: Ví dụ như tiền thưởng sáng kiến, tiền ăn giữa ca, hỗ trợ đi lại, điện thoại, phụ cấp công tác phí, tiền hỗ trợ khi có thân nhân bị chết, bị mất việc, hỗ trợ khó khăn đột xuất... Các khoản này được quy định cụ thể tại Khoản 2 Điều 3 Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH.

Bằng cách cơ cấu lại, doanh nghiệp có thể giảm gánh nặng đóng BHXH cho phần thu nhập vượt trần, đồng thời người lao động cũng nhận được nhiều hơn trong thu nhập thực nhận mà không ảnh hưởng đến quyền lợi BHXH ở mức tối đa.

2. Sử Dụng Công Cụ Tính Toán Chính Xác: Tránh Sai Sót Tối Đa

Các quy định phức tạp dễ dẫn đến sai sót. Việc dựa vào các công cụ tự động hóa là một giải pháp hiệu quả. Không cần ngồi hàng giờ với Excel. 30 giây. Nhập lương. Bấm nút. Biết ngay mức đóng. Đơn giản vậy thôi.

Để có cái nhìn toàn diện về thu nhập ròng sau khi trừ các khoản đóng góp bắt buộc, bao gồm cả BHXH và thuế thu nhập cá nhân (TNCN), bạn hãy dùng ngay Máy Tính Lương NET của Cú Thông Thái. Nhập tổng lương và số người phụ thuộc, hệ thống sẽ trả kết quả chi tiết chỉ trong vài giây, giúp bạn hiểu rõ từng đồng tiền lương đi đâu về đâu.

3. Cập Nhật Liên Tục Chính Sách: Luôn Đi Trước Một Bước

Luật pháp và các quy định hành chính không ngừng thay đổi. Việc chủ động cập nhật thông tin từ các nguồn chính thống là tối quan trọng. Đừng để mình rơi vào thế bị động khi các thay đổi bất ngờ ập đến.

Đăng ký nhận thông báo từ Cú Thông Thái hoặc các kênh thông tin pháp luật uy tín khác giúp bạn luôn có được cái nhìn tổng quan nhất về các xu hướng và điều chỉnh chính sách mới. Điều này giúp doanh nghiệp và cá nhân luôn tuân thủ đúng luật, tránh rủi ro pháp lý và tối ưu hóa tài chính hiệu quả nhất.

Kết Luận

Những thay đổi trong chính sách BHXH năm 2024, dù không quá đột phá, vẫn đòi hỏi sự chú ý và hiểu biết sâu sắc từ phía kế toán, doanh nghiệp và người lao động. Việc nắm vững các quy định về tiền lương đóng, mức đóng tối đa, và các tỷ lệ cụ thể là bắt buộc để tránh rủi ro và tối ưu hóa chi phí.

Hãy luôn nhớ rằng, quản lý BHXH không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là đảm bảo phúc lợi cho người lao động và sự ổn định tài chính cho doanh nghiệp. Ứng dụng các công cụ tính toán thông minh như của Cú Thông Thái sẽ giúp bạn thực hiện công việc này một cách chính xác, hiệu quả và nhanh chóng.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn làm chủ tài chính của mình!

🎯 Key Takeaways

Tiền lương đóng BHXH bắt buộc không vượt quá 20 lần mức lương cơ sở (36.000.000 VNĐ/tháng theo mức lương cơ sở hiện hành 1.800.000 VNĐ).

Người lao động đóng tổng cộng 9% (8% BHXH, 1% BHTN) và người sử dụng lao động đóng 18.5% (14% BHXH, 3% ốm đau/thai sản, 0.5% TNLĐ-BNN, 1% BHTN) trên tiền lương đóng BHXH.

Cơ cấu lại tiền lương và các khoản phụ cấp không chịu BHXH là chiến lược hợp pháp để tối ưu chi phí và tăng thu nhập ròng cho người lao động, đặc biệt với lương cao.

Sử dụng công cụ Tính Bảo Hiểm Xã Hội và Máy Tính Lương NET của Cú Thông Thái để kiểm tra nhanh mức đóng và thu nhập thực tế, tránh sai sót.

🧮 Cú Kiểm Toán khuyên

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn

📋 Ví Dụ Thực Tế 1

Chị Nguyễn Thị Lan, 32 tuổi, kế toán tại công ty logistics ở quận 7, TP.HCM.

💰 Thu nhập: 38 triệu/tháng · Công ty có 100 nhân viên, trong đó có 20 nhân viên với mức lương thực tế trên 36 triệu/tháng. Chị Lan đang rà soát lại cơ cấu lương để tối ưu chi phí BHXH cho công ty.

Chị Nguyễn Thị Lan, 32 tuổi, kế toán trưởng tại một công ty logistics lớn ở quận 7, TP.HCM, luôn đau đầu với việc tối ưu chi phí BHXH. Công ty của chị có nhiều nhân sự cấp cao với mức lương thực tế lên đến 38 triệu/tháng. Nếu cứ đóng theo toàn bộ mức lương này, cả công ty và nhân viên đều sẽ chịu gánh nặng không cần thiết. Để đảm bảo tuân thủ mà vẫn tiết kiệm, chị Lan đã mở công cụ Tính Bảo Hiểm Xã Hội của Cú Thông Thái. Chị nhập mức lương cơ sở hiện tại là 1.800.000 VNĐ và mức lương thực tế của một nhân viên là 38 triệu. Công cụ ngay lập tức chỉ ra rằng mức lương tính đóng BHXH tối đa chỉ là 36.000.000 VNĐ. Phần vượt 2 triệu VNĐ sẽ không tính đóng BHXH. Nhờ thông tin này, chị Lan đã đề xuất điều chỉnh cơ cấu lương, chuyển 2 triệu vượt trần sang khoản phụ cấp không chịu BHXH như hỗ trợ công tác phí. Hành động nhỏ này giúp công ty tiết kiệm hàng trăm triệu đồng mỗi năm và nhân viên cũng nhận được thu nhập ròng cao hơn mà không ảnh hưởng quyền lợi BHXH tối đa. Đây là một bài học đắt giá về việc nắm rõ trần đóng BHXH.

💰 Tính Thuế TNCN

Miễn phí · Không cần đăng ký · Kết quả trong 30 giây

📋 Ví Dụ Thực Tế 2

Anh Trần Văn Hùng, 45 tuổi, chủ cửa hàng tạp hóa ở Cầu Giấy, Hà Nội.

💰 Thu nhập: 25 triệu/tháng · Đang tính mở thêm chi nhánh, cần dự toán chi phí nhân sự, bao gồm cả BHXH, cho 5 nhân viên mới. Vợ anh nội trợ, có 2 con nhỏ.

Anh Trần Văn Hùng, 45 tuổi, chủ một chuỗi cửa hàng tạp hóa đang phát triển mạnh ở Cầu Giấy, Hà Nội. Anh Hùng muốn mở thêm một chi nhánh mới và dự kiến tuyển thêm 5 nhân viên với mức lương phổ biến khoảng 8 triệu/tháng. Lo lắng về tổng chi phí nhân sự, đặc biệt là các khoản BHXH bắt buộc, anh đã tìm đến Máy Tính Lương NET của Cú Thông Thái. Anh nhập mức lương 8 triệu VNĐ và các thông số khác cho một nhân viên. Công cụ tính toán chi tiết mức đóng BHXH (cả phần người lao động và người sử dụng lao động), BHTN, BHYT (nếu có) và cả thuế TNCN. Anh nhanh chóng thấy rằng với mức lương 8 triệu, tổng chi phí BHXH (gồm cả phần công ty và nhân viên) là một khoản đáng kể. Anh cũng tự tính lương NET của mình (25 triệu/tháng, 2 con phụ thuộc), để nắm rõ thu nhập thực tế. Công cụ đã giúp anh Hùng dự toán chính xác hơn tổng chi phí cho 5 nhân viên mới, từ đó đưa ra quyết định kinh doanh sáng suốt hơn. Việc này chứng minh rằng dự toán chi phí BHXH là không thể thiếu khi mở rộng hoạt động.

❓ Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

❓ Mức lương cơ sở năm 2024 có thay đổi không?

Hiện tại, mức lương cơ sở năm 2024 vẫn giữ nguyên là 1.800.000 VNĐ/tháng theo Nghị định 24/2023/NĐ-CP, áp dụng từ 01/7/2023. Chưa có thông báo chính thức về việc điều chỉnh thêm trong năm 2024.

❓ Tiền lương tháng đóng BHXH bao gồm những gì?

Theo Luật BHXH 2014, tiền lương tháng đóng BHXH bao gồm mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định pháp luật về lao động. Các khoản này thường được quy định chi tiết trong hợp đồng lao động.

❓ Không đóng BHXH có bị phạt không?

Có. Căn cứ Khoản 5 Điều 39 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, doanh nghiệp không đóng hoặc đóng không đủ số người, không đúng mức mà không phải là trốn đóng BHXH sẽ bị phạt tiền từ 12% đến 15% tổng số tiền phải đóng BHXH bắt buộc tại thời điểm lập biên bản vi phạm.

🔗 Công cụ liên quan

📊 Dashboard Vĩ Mô

🏠 Trả Góp Mua Nhà

💵 Tính Lương NET

⚠️ Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn thuế chuyên nghiệp. Vui lòng liên hệ chuyên gia thuế cho trường hợp cụ thể.