1. Những thay đổi trọng yếu của Luật BHXH 2024 có hiệu lực từ 2026 là gì?

Luật BHXH 2024 mang đến những cải cách mang tính bước ngoặt, đặc biệt là lộ trình điều chỉnh mức đóng và quyền lợi hưu trí. ThS. Nguyễn Thị Lan nhấn mạnh sự thay đổi trong cách tính lương làm căn cứ đóng BHXH, nhằm tiệm cận với thu nhập thực tế của người lao động.

• Giảm số năm đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống 15 năm.
• Mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc cho chủ hộ kinh doanh và người quản lý doanh nghiệp không hưởng lương.
• Tăng cường quyền lợi thai sản và ốm đau thông qua việc điều chỉnh mức hưởng dựa trên hệ số lương mới.

Việc nắm bắt các thay đổi này giúp doanh nghiệp dự báo chính xác quỹ lương và các khoản trích theo lương từ năm 2026. Phân tích lộ trình chuyển đổi và các quy định mới về mức đóng, chế độ hưu trí và quyền lợi người lao động dưới góc nhìn của chuyên gia ThS. Nguyễn Thị Lan.

2. Làm thế nào để doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí BHXH trong bối cảnh thay đổi chính sách 2026?

Tối ưu hóa không đồng nghĩa với cắt giảm quyền lợi, mà là quản trị hiệu quả cấu trúc lương Gross/Net. Doanh nghiệp cần rà soát lại các khoản phụ cấp không tính đóng BHXH theo quy định mới để xây dựng thang bảng lương hợp lý.

Việc áp dụng công nghệ giúp doanh nghiệp tránh sai sót trong kê khai, đồng thời bảo đảm tính tuân thủ pháp luật. Hướng dẫn chiến lược quản trị nhân sự và tài chính, đảm bảo tuân thủ Luật BHXH mới đồng thời kiểm soát rủi ro từ các quy định về thuế và nghĩa vụ tài chính liên quan.

3. Mối liên hệ giữa việc tuân thủ BHXH và các rủi ro pháp lý về thuế trong năm 2026 như thế nào?

Sự liên thông dữ liệu giữa cơ quan Thuế và BHXH ngày càng chặt chẽ. Nợ đọng BHXH kéo dài có thể dẫn đến việc bị cơ quan thuế đưa vào danh sách rủi ro cao, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín tín dụng của doanh nghiệp.

Đặc biệt, theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP, việc nợ thuế và nghĩa vụ tài chính có thể dẫn đến biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện pháp luật. Doanh nghiệp phải chủ động đối soát dữ liệu trên hệ thống eTax Mobile để tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.

Lồng ghép bài học vĩ mô về Nghị định 49/2025/NĐ-CP (tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế) và tầm quan trọng của việc đối soát dữ liệu trên hệ thống eTax Mobile giúp doanh nghiệp duy trì trạng thái tuân thủ an toàn.

4. Các rủi ro thường gặp khi quyết toán bảo hiểm và nghĩa vụ thuế liên quan cần tránh là gì?

Việc quyết toán BHXH và thuế TNCN năm 2026 đòi hỏi sự đồng bộ dữ liệu chặt chẽ. Rủi ro lớn nhất là sự sai lệch giữa mức lương đóng BHXH và thu nhập chịu thuế trên tờ khai quyết toán.

Doanh nghiệp thường gặp sai sót khi kê khai các khoản phụ cấp không tính đóng BHXH nhưng lại chịu thuế TNCN. Điều này dẫn đến sự chênh lệch số liệu khi cơ quan thuế đối soát dữ liệu với cơ quan bảo hiểm.

Các lỗi phổ biến cần lưu ý:

• Kê khai thiếu các khoản thu nhập vãng lai khiến số liệu quyết toán không khớp.
• Sai sót trong việc áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần theo Luật 109/2025/QH15.
• Không cập nhật kịp thời biến động nhân sự, dẫn đến tình trạng nợ đọng bảo hiểm kéo dài.

Đặc biệt, doanh nghiệp cần cảnh giác với rủi ro hóa đơn từ danh sách 524 đơn vị theo Công văn 1798/TCT-TTKT. Việc sử dụng hóa đơn từ các đơn vị có trạng thái MST 03 sẽ gây khó khăn lớn khi giải trình chi phí tiền lương và bảo hiểm.

Ngoài ra, việc tuân thủ Luật 91/2025/QH15 về bảo vệ dữ liệu cá nhân là bắt buộc. Khi thực hiện thủ tục quyết toán, doanh nghiệp phải đảm bảo mã hóa thông tin nhân viên theo chuẩn SHA-256 để tránh rò rỉ dữ liệu nhạy cảm.

Để bảo vệ quyền lợi, doanh nghiệp nên chủ động rà soát nợ thuế và trạng thái MST trên hệ thống Tax Risk Hub trước khi nộp hồ sơ quyết toán. Điều này giúp ngăn ngừa rủi ro bị tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP do các khoản nợ tồn đọng không đáng có.

Việc nắm vững các rủi ro này không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí mà còn đảm bảo sự an toàn pháp lý cho doanh nghiệp trong năm 2026.

Được tham vấn chuyên môn bởi

Tham vấn chuyên môn

Cú Kiểm Toán

undefined

• Ban Biên Tập Thuế & Kế Toán

Xem hồ sơ năng lực & chứng chỉ