1. Tại sao chuyển giá lại trở thành "điểm nóng" trong các đợt thanh tra thuế gần đây?

Cơ quan thuế hiện đang đẩy mạnh kiểm soát giao dịch liên kết nhằm đảm bảo tính minh bạch theo Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15. Với biểu thuế suất 15%, 17%, 20% áp dụng từ 01/10/2025, việc điều chỉnh giá bán hoặc giá mua giữa các bên có quan hệ liên kết trở thành công cụ tối ưu hóa lợi nhuận mà cơ quan quản lý đặc biệt lưu tâm.

Việc chuyển dịch lợi nhuận sang các quốc gia có mức thuế suất thấp hơn hoặc tận dụng ưu đãi thuế không đúng quy định đang bị rà soát gắt gao. Các doanh nghiệp cần hiểu rằng, cơ quan thuế không chỉ nhìn vào con số trên báo cáo tài chính mà còn sử dụng hệ thống dữ liệu lớn để đối soát giá thị trường. Sự chênh lệch bất thường trong biên lợi nhuận ròng chính là "tín hiệu đỏ" kích hoạt các đợt thanh tra chuyên sâu.

Phân tích bối cảnh rủi ro khi cơ quan thuế đẩy mạnh kiểm soát các giao dịch liên kết dưới góc độ Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 cho thấy sự thay đổi lớn trong tư duy quản lý hiện đại.

2. Những sai lầm phổ biến nào khiến doanh nghiệp dễ rơi vào tầm ngắm bị truy thu?

Nhiều doanh nghiệp thường mắc sai lầm nghiêm trọng trong việc xác định giá thị trường và thiếu hụt hồ sơ giải trình. Dưới đây là các lỗi kỹ thuật phổ biến:

• Áp dụng sai phương pháp xác định giá giao dịch liên kết so với đặc thù ngành nghề.
• Thiếu hồ sơ quốc gia (Local File) hoặc hồ sơ toàn cầu (Master File) để chứng minh tính hợp lý của giao dịch.
• Không cập nhật kịp thời các biến động thị trường vào biên độ giá giao dịch.
• Sử dụng dữ liệu so sánh không tương đồng về quy mô hoặc điều kiện kinh doanh.

Việc thiếu hụt các chứng từ chứng minh tính độc lập của giao dịch khiến doanh nghiệp không thể bảo vệ quan điểm trước cơ quan thuế. Liệt kê các lỗi kỹ thuật trong xác định giá thị trường và việc thiếu hụt hồ sơ chứng minh tính hợp lý của giao dịch là bước đầu tiên để doanh nghiệp tự rà soát rủi ro.

3. Mối liên hệ giữa quản trị rủi ro chuyển giá và các quy định mới về tuân thủ thuế là gì?

Quản trị rủi ro chuyển giá không tách rời khỏi việc tuân thủ các quy định hiện hành về hóa đơn và tình trạng pháp lý của đối tác. Theo Công văn 1798/TCT-TTKT, việc giao dịch với 524 doanh nghiệp rủi ro cao hoặc các đơn vị bỏ địa chỉ kinh doanh (trạng thái MST 03) sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến uy tín thuế của chính doanh nghiệp bạn.

Nếu doanh nghiệp bị liệt vào danh sách rủi ro cao, không chỉ hoạt động chuyển giá bị soi xét mà toàn bộ hệ thống hóa đơn đầu vào cũng sẽ bị thẩm định lại. Lồng ghép bài học vĩ mô về việc kiểm soát rủi ro hóa đơn (CV 1798/TCT-TTKT) và hệ quả của việc bị liệt vào danh sách doanh nghiệp rủi ro cao là chìa khóa để bảo vệ dòng tiền.

4. Doanh nghiệp cần làm gì để bảo vệ mình trước các rủi ro pháp lý về thuế và công nợ?

Để tránh bị truy thu và các rủi ro pháp lý ngoài ý muốn, doanh nghiệp cần chủ động thiết lập hệ thống kiểm soát tuân thủ chặt chẽ. Dưới đây là các bước chiến lược giúp doanh nghiệp tự bảo vệ mình:

• Rà soát đối tác định kỳ: Sử dụng công cụ tra cứu rủi ro từ Tax Risk Hub 2026 để kiểm tra trạng thái hoạt động của đối tác. Đảm bảo nhà cung cấp không thuộc danh sách 524 doanh nghiệp rủi ro hóa đơn theo Công văn 1798/TCT-TTKT.
• Quản trị nợ thuế NSNN: Theo dõi sát sao nghĩa vụ thuế để tránh rơi vào ngưỡng tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP. Việc nợ thuế kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến uy tín mà còn gây gián đoạn các chuyến công tác quan trọng của lãnh đạo.
• Tuân thủ dữ liệu và công nợ: Áp dụng Luật 91/2025/QH15 trong quản lý dữ liệu đối tác và tính lãi chậm trả theo Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015. Mọi giao dịch cần có cơ sở pháp lý minh bạch để bảo vệ quyền lợi khi tranh chấp phát sinh.
• Tối ưu hóa thuế suất: Cập nhật liên tục thuế suất TNDN 3 tầng (15%/17%/20%) áp dụng từ 01/10/2025 để lập kế hoạch tài chính chính xác.

Việc ứng dụng công nghệ để tra cứu rủi ro (Tax Risk Hub 2026) giúp doanh nghiệp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Điều này không chỉ giúp bạn tuân thủ nghiêm ngặt quy định về tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP mà còn tạo dựng niềm tin vững chắc với cơ quan quản lý.

Chủ động quản trị rủi ro ngay hôm nay là chìa khóa để doanh nghiệp phát triển bền vững trong môi trường pháp lý thuế ngày càng khắt khe.

Được tham vấn chuyên môn bởi

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Thị Lan

undefined

• Chứng chỉ Kế toán trưởng
• Hơn 15 năm kinh nghiệm

Xem hồ sơ năng lực & chứng chỉ