1. Những thay đổi cốt lõi nào trong quy định BHXH tự nguyện và thai sản năm 2026 mà doanh nghiệp FDI cần lưu tâm?

Năm 2026 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong chính sách an sinh xã hội, đặc biệt đối với khối doanh nghiệp FDI và sản xuất gia công. Các quy định mới yêu cầu doanh nghiệp phải rà soát lại cơ cấu tiền lương đóng BHXH để đảm bảo tính đồng bộ với Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15.

Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo thông tin pháp luật thuế và kế toán tại thời điểm biên soạn, không thay thế cho văn bản hướng dẫn hành chính của Cơ quan Thuế hay dịch vụ tư vấn pháp lý, kế toán, kiểm toán chính thức. Người nộp thuế và hộ kinh doanh cần đối chiếu trực tiếp với các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành hoặc tham vấn chuyên gia thuế trước khi kê khai và ra quyết định.

• Điều chỉnh mức đóng BHXH tự nguyện dựa trên thu nhập thực tế, tránh tình trạng khai báo không đồng nhất với dữ liệu thuế.
• Quy định về thai sản được siết chặt đối với lao động thời vụ, yêu cầu doanh nghiệp FDI phải cập nhật hệ thống quản trị nhân sự theo thời gian thực.
• Tăng cường kiểm soát dữ liệu lao động thông qua hệ thống kết nối liên thông giữa cơ quan BHXH và cơ quan Thuế.

Phân tích bối cảnh pháp lý mới ảnh hưởng đến quyền lợi thai sản và sự chuyển dịch trong chính sách an sinh xã hội đối với người lao động tại khối doanh nghiệp xuất nhập khẩu và sản xuất gia công.

2. Làm thế nào để doanh nghiệp cân bằng giữa tuân thủ BHXH và quản trị rủi ro thuế theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP?

Nghị định 49/2025/NĐ-CP đặt ra thách thức lớn trong việc quản lý nghĩa vụ thuế gắn liền với trách nhiệm xã hội. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý về rủi ro tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện pháp luật khi phát sinh nợ thuế hoặc chậm đóng BHXH kéo dài.

Việc tuân thủ BHXH không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cách bảo vệ uy tín doanh nghiệp trước cơ quan quản lý. Theo Luật 91/2025/QH15, dữ liệu cá nhân của người lao động phải được bảo mật tuyệt đối, đòi hỏi bộ phận kế toán phải tối ưu hóa quy trình lưu trữ và báo cáo, tránh để lộ thông tin nhạy cảm khi thực hiện các thủ tục quyết toán thuế.

Kết nối giữa việc tuân thủ nghĩa vụ BHXH với các quy định về quản lý nợ thuế và rủi ro tạm hoãn xuất cảnh, đặc biệt trong bối cảnh kiểm soát dữ liệu cá nhân theo Luật 91/2025/QH15.

3. Tại sao doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình quản lý hồ sơ nhân sự để tránh rủi ro từ danh sách 524 doanh nghiệp rủi ro hóa đơn?

Công văn 1798/TCT-TTKT cảnh báo về việc các doanh nghiệp sử dụng hóa đơn từ đơn vị bỏ địa chỉ kinh doanh. Nếu hồ sơ nhân sự của doanh nghiệp liên quan đến các đối tác nằm trong danh sách 524 DN rủi ro, chi phí phúc lợi và tiền lương có thể bị loại khỏi chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.

Doanh nghiệp cần thực hiện các bước kiểm soát sau:

• Kiểm tra tính hợp pháp của các đơn vị cung cấp dịch vụ nhân sự, suất ăn công nghiệp hoặc đào tạo.
• Sử dụng công cụ tra cứu rủi ro đối tác để xác minh tình trạng hoạt động của nhà cung cấp trước khi hạch toán.
• Lưu trữ hồ sơ chứng minh tính thực tế của giao dịch, bao gồm hợp đồng, biên bản bàn giao và bằng chứng thanh toán qua ngân hàng.

Việc minh bạch hóa hồ sơ giúp doanh nghiệp FDI tránh được các đợt thanh tra đột xuất và đảm bảo dòng tiền không bị gián đoạn do các quyết định truy thu thuế. Sự cẩn trọng trong khâu lựa chọn đối tác cung ứng là chìa khóa để duy trì sự ổn định trong hoạt động sản xuất kinh doanh dài hạn.

Hướng dẫn cách kiểm soát sự minh bạch trong hồ sơ lao động và mối quan hệ với các đối tác cung ứng, dựa trên tinh thần của Công văn 1798/TCT-TTKT.

4. Những lưu ý nào khi áp dụng thuế suất TNDN 3 tầng từ 01/10/2025 vào việc hạch toán chi phí nhân sự và phúc lợi?

Tối ưu hóa dòng tiền và quản trị chi phí doanh nghiệp trong bối cảnh thay đổi thuế suất TNDN và các quy định mới về thuế thu nhập cá nhân.

Từ ngày 01/10/2025, Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 chính thức áp dụng cơ cấu thuế suất 3 tầng (15%, 17%, 20%). Sự thay đổi này đòi hỏi doanh nghiệp FDI, công ty xuất nhập khẩu cần rà soát kỹ lưỡng cách hạch toán chi phí nhân sự, đặc biệt là các khoản phúc lợi và BHXH.

Việc phân bổ chi phí hợp lý không chỉ giúp tối ưu số thuế phải nộp mà còn đảm bảo tính tuân thủ với các quy định về thuế TNCN. Doanh nghiệp cần lưu ý các nhóm chi phí sau:

• Chi phí tiền lương, tiền công: Phải có đầy đủ hợp đồng lao động, quy chế lương thưởng rõ ràng để được tính vào chi phí được trừ khi xác định thuế TNDN.
• Phúc lợi nhân viên: Các khoản chi có tính chất phúc lợi chi trực tiếp cho người lao động không quá 01 tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm tính thuế.
• Đóng góp BHXH: Các khoản đóng góp bắt buộc cần hạch toán đúng kỳ, đảm bảo khớp với số liệu trên hệ thống BHXH Việt Nam để tránh rủi ro bị loại chi phí khi quyết toán.

Doanh nghiệp cần lưu ý rằng việc hạch toán chi phí nhân sự không chỉ đơn thuần là bài toán kế toán mà còn liên quan đến việc quản trị rủi ro thuế tổng thể. Khi cơ quan thuế thực hiện thanh tra, sự sai lệch giữa dữ liệu BHXH và chi phí lương trên sổ sách kế toán thường là điểm trọng yếu dẫn đến truy thu thuế.

Đặc biệt, việc tách biệt nợ xấu CIC và quản lý công nợ theo Điều 468 BLDS cần được thực hiện song song với quá trình quyết toán thuế. Việc chuẩn hóa quy trình không chỉ bảo vệ doanh nghiệp trước các rủi ro pháp lý mà còn tạo nền tảng tài chính vững chắc để vận dụng linh hoạt các mức thuế suất mới. Sự minh bạch trong hồ sơ nhân sự chính là chìa khóa để doanh nghiệp FDI duy trì lợi thế cạnh tranh trong môi trường kinh doanh đầy biến động.

Để hiểu rõ hơn về cách thức rà soát hồ sơ nhân sự nhằm tránh các rủi ro từ danh sách 524 doanh nghiệp rủi ro hóa đơn, mời quý độc giả tiếp tục theo dõi các phân tích chuyên sâu tại các mục tiếp theo của hệ thống Cú Thông Thái.