1. Những thay đổi cốt lõi nào trong hệ thống thuế 2026 cần được ưu tiên cập nhật?

Hệ thống pháp luật thuế Việt Nam bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ từ năm 2026, đòi hỏi kế toán trưởng và giám đốc SME phải cập nhật kịp thời. Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo thông tin pháp luật thuế và kế toán tại thời điểm biên soạn, không thay thế cho văn bản hướng dẫn hành chính của Cơ quan Thuế hay dịch vụ tư vấn pháp lý, kế toán, kiểm toán chính thức. Người nộp thuế và hộ kinh doanh cần đối chiếu trực tiếp với các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành hoặc tham vấn chuyên gia thuế trước khi kê khai và ra quyết định.

Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 thiết lập mô hình thuế suất 3 tầng (15%, 17%, 20%) áp dụng từ ngày 01/10/2025, thay thế cho mức thuế suất phổ thông cũ. Việc phân loại doanh nghiệp vào từng tầng thuế suất phụ thuộc vào quy mô doanh thu, lĩnh vực hoạt động và đóng góp ngân sách. Đồng thời, Nghị định 68/2026/NĐ-CP chính thức nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh lên mức 500 triệu đồng/năm kể từ ngày 01/01/2026. Đây là thay đổi quan trọng giúp giảm bớt gánh nặng hành chính cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ.

• Thuế suất TNDN 15%: Áp dụng cho các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực ưu đãi đặc biệt hoặc SME có quy mô nhỏ.
• Thuế suất TNDN 17%: Áp dụng cho nhóm doanh nghiệp SME phổ thông đáp ứng điều kiện về sử dụng lao động.
• Thuế suất TNDN 20%: Mức thuế suất phổ thông áp dụng cho các doanh nghiệp không thuộc diện ưu đãi.
• Ngưỡng 500 triệu đồng: Hộ kinh doanh có doanh thu dưới mức này được miễn thuế TNCN và thuế GTGT theo quy định mới.

Việc nắm vững các ngưỡng này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa kế hoạch tài chính và đảm bảo tuân thủ đúng quy định. Tuy nhiên, rủi ro hành chính cũng gia tăng khi các quy định về quản lý nợ thuế trở nên nghiêm ngặt hơn, đặc biệt là các biện pháp cưỡng chế tạm hoãn xuất cảnh.

2. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước rủi ro tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP?

Nghị định 49/2025/NĐ-CP siết chặt quản lý đối với người đại diện pháp luật của doanh nghiệp đang nợ tiền thuế quá hạn. Doanh nghiệp cần phân biệt rõ ràng giữa nợ thuế ngân sách nhà nước và các khoản nợ tín dụng thông thường tại ngân hàng. Nợ xấu tín dụng (Nhóm 1 đến Nhóm 5 theo Thông tư 31/2024/TT-NHNN) chỉ ảnh hưởng đến lịch sử CIC và khả năng vay vốn, trong khi nợ thuế có thể dẫn đến quyết định tạm hoãn xuất cảnh hành chính ngay tại cửa khẩu.

Để kiểm soát rủi ro, kế toán trưởng cần chủ động rà soát trạng thái nợ thuế trên hệ thống quản lý của cơ quan thuế định kỳ. Việc bị tạm hoãn xuất cảnh thường xảy ra khi doanh nghiệp có số tiền thuế quá hạn nộp quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế. Không nên nhầm lẫn việc tất toán khoản vay ngân hàng với việc đã hoàn thành nghĩa vụ thuế với Nhà nước.

Doanh nghiệp cần thiết lập quy trình kiểm soát nội bộ chặt chẽ để không rơi vào tình trạng nợ đọng thuế ngoài ý muốn, gây gián đoạn hoạt động điều hành và quản lý. Bên cạnh nợ thuế, việc xác minh đối tác giao dịch cũng là yếu tố sống còn để tránh rủi ro hóa đơn đầu vào.

3. Tại sao doanh nghiệp SME cần đặc biệt lưu ý danh sách 524 đơn vị rủi ro theo CV 1798/TCT-TTKT?

Công văn 1798/TCT-TTKT đưa ra cảnh báo về danh sách 524 doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao về hóa đơn, thường xuyên bỏ địa chỉ kinh doanh hoặc có dấu hiệu mua bán hóa đơn trái phép. Việc vô tình giao dịch với các đơn vị này sẽ khiến doanh nghiệp SME đối mặt với rủi ro bị loại trừ chi phí hợp lý khi quyết toán thuế TNDN và bị truy thu thuế GTGT khấu trừ. Điều này gây thiệt hại trực tiếp đến dòng tiền và uy tín của doanh nghiệp trước cơ quan quản lý.

Để phòng tránh, doanh nghiệp cần ứng dụng các giải pháp công nghệ như OpenAPI của hệ thống Thuế Cú Thông Thái để xác minh trạng thái đối tác theo thời gian thực. Việc kiểm tra mã số thuế và lịch sử hoạt động của đối tác trước khi ký kết hợp đồng là bước bắt buộc trong quy trình quản trị rủi ro hiện nay. Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý, kế toán hay hướng dẫn chính thức từ Cơ quan Thuế quản lý trực tiếp. Các công cụ tính thuế và giải pháp hỗ trợ tại Thuế Cú Thông Thái được thiết kế để hỗ trợ tra cứu; quý độc giả vui lòng đối chiếu văn bản pháp luật hiện hành hoặc liên hệ chuyên gia để được tư vấn hồ sơ cụ thể.

Bên cạnh việc kiểm soát hóa đơn đầu vào, doanh nghiệp cũng cần chú trọng đến quy trình thu hồi công nợ sao cho vừa đảm bảo thu hồi vốn, vừa không vi phạm Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 khi xử lý thông tin đối tác.

4. Làm thế nào để đảm bảo thu hồi công nợ hiệu quả mà vẫn tuân thủ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15?

Giải pháp thu hồi nợ hợp pháp dựa trên Điều 468 BLDS 2015 và các quy định mới về bảo mật thông tin định danh là ưu tiên hàng đầu của các SME hiện nay. Việc thu hồi công nợ quá hạn đòi hỏi sự cân bằng tinh tế giữa quyền lợi chủ nợ và nghĩa vụ bảo mật dữ liệu cá nhân theo Luật 91/2025/QH15.

Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo thông tin pháp luật thuế và kế toán tại thời điểm biên soạn, không thay thế cho văn bản hướng dẫn hành chính của Cơ quan Thuế hay dịch vụ tư vấn pháp lý, kế toán, kiểm toán chính thức. Người nộp thuế và hộ kinh doanh cần đối chiếu trực tiếp với các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành hoặc tham vấn chuyên gia thuế trước khi kê khai và ra quyết định.

Để tối ưu hóa quy trình thu hồi công nợ mà không vi phạm pháp luật, doanh nghiệp cần tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Xác lập lãi suất chậm trả: Áp dụng mức lãi suất theo thỏa thuận trong hợp đồng nhưng không vượt quá 20%/năm theo Khoản 1 Điều 468 BLDS 2015. Trường hợp không có thỏa thuận, mức lãi suất áp dụng là 10%/năm theo Khoản 2 Điều 468 BLDS 2015.
• Bảo mật thông tin định danh: Tuyệt đối không công khai 12 số CCCD hoặc Mã số thuế cá nhân của đối tác lên các nền tảng mạng xã hội khi nhắc nợ. Việc xử lý dữ liệu phải tuân thủ nghiêm ngặt Luật 91/2025/QH15.
• Sử dụng văn bản chuẩn: Triển khai bộ 22 mẫu văn bản thu hồi nợ chuyên nghiệp, bao gồm thư nhắc nợ và biên bản đối chiếu công nợ, nhằm tạo căn cứ pháp lý vững chắc cho các tranh chấp tại Tòa án sau này.
• Phân loại nợ xấu: Cần phân biệt rõ nợ xấu tín dụng (theo Thông tư 31/2024/TT-NHNN) với nợ thuế. Nợ tín dụng ảnh hưởng đến lịch sử CIC, trong khi nợ thuế có thể dẫn đến rủi ro tạm hoãn xuất cảnh hành chính.

Việc áp dụng sai quy trình không chỉ gây tốn kém chi phí kiện tụng mà còn tiềm ẩn rủi ro pháp lý về xâm phạm quyền riêng tư. Doanh nghiệp nên tận dụng các công cụ tra cứu rủi ro pháp lý để đánh giá đối tác trước khi thực hiện các giao dịch thương mại lớn.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý, kế toán hay hướng dẫn chính thức từ Cơ quan Thuế quản lý trực tiếp. Các công cụ tính thuế và giải pháp hỗ trợ tại Thuế Cú Thông Thái được thiết kế để hỗ trợ tra cứu; quý độc giả vui lòng đối chiếu văn bản pháp luật hiện hành hoặc liên hệ chuyên gia để được tư vấn hồ sơ cụ thể.