Giảm trừ gia cảnh cho mẹ là khoản khấu trừ thu nhập chịu thuế TNCN mà người lao động được hưởng khi nuôi dưỡng mẹ ruột, mẹ chồng/vợ, mẹ nuôi hợp pháp, giúp giảm số thuế phải nộp. Điều kiện chính là mẹ phải ngoài độ tuổi lao động hoặc trong độ tuổi nhưng không có khả năng lao động, và có thu nhập bình quân tháng từ tất cả các nguồn không vượt quá 1 triệu đồng.

1. Giới Thiệu: Giảm Trừ Gia Cảnh Cho Mẹ – Quyền Lợi Không Thể Bỏ Lỡ Giai Đoạn 2025-2026

Năm 2025, cánh cửa tối ưu thuế TNCN mở rộng hơn bao giờ hết, đặc biệt với quy định giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc. Câu chuyện giảm trừ cho mẹ không còn là chuyện "của nhà làm được", mà là quyền lợi thuế rõ ràng, tác động trực tiếp đến lương NET của hàng triệu lao động tại các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội. Hiểu đúng và đủ về cơ chế này giúp bạn không bị "thất thoát" thu nhập một cách đáng tiếc.

Theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14, từ năm 2025, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng, và cho mỗi người phụ thuộc là 4,4 triệu đồng/tháng. Con số này dự kiến còn tăng mạnh từ năm 2026, lên 15,5 triệu đồng cho bản thân và 6,2 triệu đồng cho mỗi người phụ thuộc. Đây không chỉ là những con số khô khan, mà là công cụ mạnh mẽ giúp giảm thu nhập chịu thuế, từ đó tăng lương NET thực nhận.

🦉 Cú nhận xét: Nhiều người lao động, đặc biệt là các bạn trẻ ở thành phố, có mẹ ở quê hoặc đã nghỉ hưu, thường bỏ quên quyền lợi giảm trừ này. Chỉ cần mẹ đủ điều kiện, mỗi tháng bạn có thể tiết kiệm hàng trăm nghìn, thậm chí hơn 1 triệu đồng tiền thuế. Đó là một khoản không hề nhỏ!

Việc quy đổi lương GROSS sang NET, đặc biệt khi có thêm người phụ thuộc là mẹ, đòi hỏi sự hiểu biết về biểu thuế lũy tiến từng phần tại Việt Nam. Công thức cơ bản: Lương NET = Lương GROSS – Bảo hiểm bắt buộc – Thuế TNCN. Khoản bảo hiểm bắt buộc, chiếm khoảng 10,5% lương đóng bảo hiểm (8% BHXH, 1,5% BHYT, 1% BHTN), cũng là một phần quan trọng cần tính toán. Tuy nhiên, chính thuế TNCN mới là yếu tố biến động lớn nhất khi có giảm trừ gia cảnh.

Trong bài viết này, Cú Kiểm Toán sẽ "soi" kỹ từng quy định, bóc tách các bước tính toán, và đưa ra những mẹo vặt giúp bạn tối ưu hóa thu nhập một cách hợp pháp. Đừng để "tiền rơi vãi" chỉ vì thiếu thông tin. Hãy cùng khám phá cách giảm trừ gia cảnh cho mẹ phát huy sức mạnh tối đa trong giai đoạn 2025-2026!

2. Bóc Tách Quy Định: Giảm Trừ Gia Cảnh Cho Mẹ Năm 2025 và Những Thay Đổi Từ 2026

Năm 2025, quy định về giảm trừ gia cảnh vẫn giữ nguyên theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14. Cụ thể, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng. Mỗi người phụ thuộc, bao gồm cả mẹ ruột, mẹ chồng, mẹ nuôi hợp pháp, được giảm trừ 4,4 triệu đồng/tháng. Đây là con số cố định, áp dụng cho tất cả các trường hợp đủ điều kiện, không phân biệt thu nhập của người nộp thuế.[2][5][6]

Tuy nhiên, bước sang năm 2026, bức tranh có sự thay đổi đáng kể. Nhiều nguồn chuyên môn cập nhật dự kiến mức giảm trừ gia cảnh sẽ tăng lên đáng kể. Bản thân người nộp thuế được giảm trừ tới 15,5 triệu đồng/tháng. Quan trọng hơn, mỗi người phụ thuộc cũng được tăng mức giảm trừ lên 6,2 triệu đồng/tháng.[2][6] Sự điều chỉnh này nhằm theo kịp mặt bằng giá cả và thu nhập, giúp giảm bớt gánh nặng thuế cho người lao động, đặc biệt là những người có gia đình và phụng dưỡng cha mẹ.

🦉 Cú nhận xét: Sự gia tăng mức giảm trừ từ 11 triệu lên 15,5 triệu đồng cho bản thân và từ 4,4 triệu lên 6,2 triệu đồng cho NPT là một bước tiến lớn, tương ứng mức tăng khoảng 40,9%. Điều này cho thấy Nhà nước đang có xu hướng hỗ trợ người dân nhiều hơn trong việc chăm lo gia đình.

Nghị định 73/2024/NĐ-CP cũng ấn định lương cơ sở mới là 2.340.000 đồng/tháng. Mặc dù lương cơ sở không trực tiếp ảnh hưởng đến mức giảm trừ gia cảnh, nhưng nó phản ánh sự điều chỉnh chung về mức sống, là cơ sở để các chính sách thuế và bảo hiểm được rà soát, cập nhật phù hợp hơn. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa quy định năm 2025 và dự kiến năm 2026 là cực kỳ quan trọng để người lao động có thể lên kế hoạch tài chính và tối ưu hóa thu nhập ròng của mình.

Công thức cốt lõi để tính thu nhập chịu thuế vẫn là: Thu nhập chịu thuế = Tổng thu nhập – (Giảm trừ bản thân + Giảm trừ người phụ thuộc). Sự thay đổi về mức giảm trừ sẽ trực tiếp làm giảm thu nhập chịu thuế, từ đó giảm số thuế TNCN phải nộp. Ví dụ, với mức thu nhập khoảng 30 triệu đồng/tháng và có mẹ là người phụ thuộc, sự chênh lệch về thuế TNCN giữa năm 2025 và 2026 có thể lên tới vài trăm nghìn đồng mỗi tháng, tùy thuộc vào bậc thuế áp dụng.[1][2][6][11]

Để nắm bắt lợi ích này, việc đăng ký người phụ thuộc (chính là mẹ của bạn) là bước bắt buộc. Quy trình này cần được thực hiện đúng và đủ theo quy định của cơ quan thuế hoặc thông qua doanh nghiệp nơi bạn làm việc. Đừng bỏ lỡ quyền lợi này, đặc biệt khi các quy định mới từ năm 2026 hứa hẹn mang lại lợi ích tài chính lớn hơn.

3. Điều Kiện Vàng Để Mẹ Được Giảm Trừ Gia Cảnh: Soi Kỹ Từng Con Số

Để mẹ bạn đủ điều kiện được giảm trừ gia cảnh, cần nắm rõ 2 tiêu chí cốt lõi: điều kiện về thu nhập và điều kiện về quan hệ/hồ sơ. Đừng bỏ sót dù chỉ một chi tiết nhỏ, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế TNCN bạn phải nộp.

3.1. Tiêu Chí Về Thu Nhập: Ngưỡng 1 Triệu Đồng/Tháng

Theo quy định tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công và các khoản thu nhập khác của người phụ thuộc phải đảm bảo không vượt quá 1 triệu đồng/tháng. Cụ thể:

🦉 Cú nhận xét: Ngưỡng 1 triệu đồng/tháng này áp dụng cho thu nhập bình quân của năm, tính trên tất cả các nguồn. Nghĩa là, nếu mẹ bạn có lương hưu, trợ cấp tuất, hoặc bất kỳ khoản thu nhập nào khác, tổng cộng lại phải dưới hoặc bằng 1 triệu đồng mỗi tháng.

Ví dụ: Mẹ bạn nhận lương hưu 800.000 VNĐ/tháng và có thêm khoản thu nhập từ việc trông cháu là 300.000 VNĐ/tháng. Tổng cộng là 1.100.000 VNĐ/tháng. Trường hợp này, mẹ bạn không đủ điều kiện giảm trừ gia cảnh vì vượt quá ngưỡng 1 triệu đồng.

3.2. Đối Tượng Được Tính Là Người Phụ Thuộc

Theo Điều 9, Thông tư 111/2013/TT-BTC, mẹ ruột, mẹ chồng, mẹ nuôi hợp pháp của người nộp thuế đều được tính là người phụ thuộc. Tuy nhiên, có sự khác biệt nhỏ:

Bằng việc áp dụng các mẹo này, bạn không chỉ tuân thủ đúng quy định pháp luật mà còn chủ động gia tăng thu nhập thực tế, tối ưu hóa tài chính cá nhân. Đừng quên, Cú Thông Thái luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn với hơn 30 công cụ tính thuế miễn phí.

7. Kết Luận: Nắm Vững Luật, Tối Ưu Thu Nhập

Năm 2025 và đặc biệt là từ 2026, việc hiểu rõ quy định giảm trừ gia cảnh cho mẹ khi tính thuế TNCN không còn là chuyện "biết thì tốt", mà là bước đi chiến lược để tối ưu hóa thu nhập thực nhận. Mức giảm trừ tăng mạnh, từ 11 triệu đồng/tháng cho bản thân lên 15,5 triệu đồng và cho mỗi người phụ thuộc (trong đó có mẹ) từ 4,4 triệu đồng lên 6,2 triệu đồng/tháng, mang lại cơ hội tiết kiệm thuế đáng kể. Với người lao động tại các đô thị lớn như TP.HCM hay Hà Nội, con số này có thể quy đổi thành vài trăm nghìn, thậm chí hơn 1 triệu đồng "thêm" vào túi mỗi tháng.

Đừng để "tiền rơi vãi" chỉ vì thiếu thông tin. Việc đăng ký mẹ là người phụ thuộc, nếu đủ điều kiện (thu nhập dưới 1 triệu đồng/tháng nếu ngoài độ tuổi lao động), là hành động trực tiếp làm tăng lương NET của bạn. Như phân tích ở trên, một người lao động có thu nhập 30 triệu đồng/tháng GROSS tại Hà Nội, khi có mẹ là người phụ thuộc hợp lệ, có thể nhận về cao hơn 600.000 - 900.000 đồng/tháng so với trường hợp không được giảm trừ. Đây là con số không hề nhỏ, đặc biệt khi so sánh với các chi phí sinh hoạt.

🦉 Cú nhận xét: Việt Nam đang đi theo xu hướng "hào phóng" hơn với người lao động, nhưng quyền lợi này chỉ đến khi bạn chủ động tìm hiểu và thực hiện đúng thủ tục.

So sánh với quốc tế, dù mỗi quốc gia có cách tiếp cận khác nhau (khấu trừ năm, trần tổng, yêu cầu sống chung), Việt Nam đang tạo điều kiện thuận lợi cho việc giảm trừ gia cảnh thông qua các quy định rõ ràng và mức giảm trừ ngày càng tăng. Các công cụ tính thuế trực tuyến như tính lương NET tại thue.cuthongthai.vn ngày càng trở nên thiết yếu, giúp bạn dễ dàng ước tính thu nhập thực nhận, đặc biệt khi thương lượng lương GROSS hay NET với doanh nghiệp. Đây là công cụ đắc lực giúp bạn kiểm tra bảng lương, đảm bảo quyền lợi.

Lời khuyên cuối cùng: Hãy tận dụng tối đa các quy định pháp luật về giảm trừ gia cảnh. Đăng ký người phụ thuộc ngay khi đủ điều kiện. Khi đàm phán lương, yêu cầu rõ ràng về lương NET hay GROSS. Và quan trọng nhất, hãy sử dụng các công cụ tính toán như tính thuế TNCN để kiểm tra mọi con số. Luật thuế thay đổi, thu nhập của bạn cũng nên thay đổi theo hướng có lợi nhất.

Đừng quên, 30+ công cụ tính thuế miễn phí khác đang chờ bạn khám phá tại thue.cuthongthai.vn để mọi quyết định tài chính của bạn luôn vững chắc.