1. Tại sao giao dịch liên kết trở thành 'tâm điểm' thanh tra thuế trong năm 2026?

Năm 2026 đánh dấu bước ngoặt lớn với việc áp dụng Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15. Cơ quan thuế hiện nay tập trung mạnh vào việc xác định giá thị trường trong các giao dịch giữa các bên có quan hệ liên kết.

Việc áp dụng thuế suất 3 tầng (15%, 17%, 20%) từ 01/10/2025 tạo ra động lực lớn để các tập đoàn điều chuyển lợi nhuận. Cơ quan quản lý đã nâng cấp hệ thống dữ liệu để phát hiện sự bất thường trong định giá sản phẩm, dịch vụ nội bộ nhằm chống xói mòn cơ sở tính thuế.

Sự minh bạch trong giao dịch liên kết không còn là khuyến nghị mà là điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp duy trì mức thuế suất ưu đãi. Mọi sai lệch trong việc xác định giá thị trường đều bị đưa vào tầm ngắm của các thuật toán phân tích rủi ro tự động.

Phân tích sự thay đổi trong tư duy quản lý thuế dựa trên Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 và các rủi ro từ việc xác định giá thị trường.

2. Những sai lầm phổ biến nào trong chuyển giá dẫn đến truy thu thuế?

Nhiều doanh nghiệp thường mắc sai lầm nghiêm trọng trong việc lập hồ sơ giao dịch liên kết, dẫn đến các khoản truy thu thuế lớn. Dưới đây là các lỗi phổ biến:

• Thiếu tính đồng nhất trong dữ liệu phân tích so sánh giữa các năm tài chính.
• Lựa chọn đối tượng so sánh không phù hợp với đặc thù ngành nghề kinh doanh.
• Không giải trình rõ ràng về các chi phí phân bổ nội bộ giữa công ty mẹ và công ty con.
• Bỏ qua việc cập nhật hồ sơ khi có thay đổi về mô hình kinh doanh hoặc chuỗi giá trị.

Sự thiếu đồng nhất trong phân tích so sánh khiến cơ quan thanh tra dễ dàng bác bỏ hồ sơ của doanh nghiệp. Khi hồ sơ không đủ độ tin cậy, cơ quan thuế sẽ tự ấn định giá dựa trên cơ sở dữ liệu ngành, gây thiệt hại tài chính đáng kể.

Liệt kê các sai sót trong lập hồ sơ giao dịch liên kết và sự thiếu đồng nhất trong phân tích so sánh giá.

3. Làm thế nào để quản trị rủi ro thuế khi giao dịch với các đơn vị liên quan?

Để đảm bảo tuân thủ, doanh nghiệp cần chủ động ứng dụng các công cụ kiểm soát rủi ro từ hệ sinh thái Cú Thông Thái. Việc rà soát định kỳ là chìa khóa để tránh các sai phạm đáng tiếc.

Dưới đây là các bước quản trị rủi ro tối ưu:

Doanh nghiệp nên sử dụng công cụ kiểm tra rủi ro thời gian thực để đối chiếu dữ liệu giao dịch. Việc này không chỉ giúp bảo vệ dòng tiền mà còn đảm bảo uy tín của doanh nghiệp trước cơ quan thuế.

Hướng dẫn ứng dụng các công cụ kiểm soát rủi ro từ hệ thống Cú Thông Thái để đảm bảo tuân thủ.

4. Mối liên hệ giữa giao dịch liên kết và danh sách doanh nghiệp rủi ro theo Công văn 1798 là gì?

Giao dịch liên kết thường trở thành "điểm nóng" khi các bên tham gia nằm trong danh sách 524 doanh nghiệp rủi ro về hóa đơn theo Công văn 1798/TCT-TTKT. Cơ quan thuế đặc biệt lưu tâm đến các giao dịch có giá trị bất thường giữa các đơn vị có mối quan hệ sở hữu hoặc điều hành.

Khi doanh nghiệp thực hiện giao dịch với đối tác thuộc danh sách rủi ro, mọi chi phí phát sinh từ giao dịch này đều bị đặt dấu hỏi lớn. Hệ quả pháp lý là cơ quan thuế sẽ bác bỏ tính hợp lệ của chi phí, dẫn đến việc ấn định lại thu nhập chịu thuế và truy thu số thuế TNDN chênh lệch.

• Rủi ro hóa đơn đầu vào không hợp lệ từ các đơn vị "ma" hoặc bỏ địa chỉ kinh doanh.
• Dòng tiền thanh toán không tương xứng với giá trị giao dịch thực tế.
• Chuyển giá qua hình thức nâng khống giá trị dịch vụ hoặc hàng hóa giữa các bên liên kết.

Doanh nghiệp cần chủ động tra cứu mã số thuế đối tác trên hệ thống Tax Risk Hub của Cú Thông Thái. Việc kiểm tra định kỳ giúp ngăn chặn rủi ro liên đới từ các đối tác không minh bạch. Cảnh báo về việc đối tác liên quan nằm trong danh sách 524 DN rủi ro hóa đơn và hệ quả pháp lý là lời nhắc nhở để doanh nghiệp rà soát lại toàn bộ chuỗi cung ứng của mình.

5. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để tránh bị tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP?

Nghị định 49/2025/NĐ-CP quy định chặt chẽ về việc tạm hoãn xuất cảnh đối với đại diện pháp luật của doanh nghiệp nợ thuế. Đây là biện pháp hành chính nghiêm khắc khi doanh nghiệp không hoàn thành nghĩa vụ tài chính sau các đợt thanh tra, kiểm tra, đặc biệt là sau khi bị điều chỉnh giá trong giao dịch liên kết.

Để bảo vệ quyền lợi và uy tín, doanh nghiệp cần thực hiện các bước chuẩn bị sau:

Nếu doanh nghiệp không kịp thời nộp đủ số thuế bị truy thu sau thanh tra chuyển giá, cơ quan thuế sẽ thực hiện các biện pháp cưỡng chế. Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến quyền tự do đi lại của người đại diện pháp luật. Tầm quan trọng của việc hoàn thành nghĩa vụ thuế phát sinh từ các khoản điều chỉnh sau thanh tra chuyển giá chính là "chìa khóa" để doanh nghiệp duy trì hoạt động bền vững và tránh các rắc rối pháp lý không đáng có.