1. Nghĩa vụ thuế của Nhà bán hàng TMĐT và Affiliate năm 2026 có điểm gì thay đổi cốt yếu?

Nghị định 117/2025/NĐ-CP đánh dấu bước chuyển dịch quan trọng từ cơ chế tự kê khai sang khấu trừ tại nguồn đối với các sàn TMĐT. Từ 01/01/2026, các sàn như Shopee, TikTok Shop, Lazada chịu trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho cá nhân, hộ kinh doanh trên nền tảng.

Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo thông tin pháp luật thuế và kế toán tại thời điểm biên soạn, không thay thế cho văn bản hướng dẫn hành chính của Cơ quan Thuế hay dịch vụ tư vấn pháp lý, kế toán, kiểm toán chính thức. Người nộp thuế và hộ kinh doanh cần đối chiếu trực tiếp với các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành hoặc tham vấn chuyên gia thuế trước khi kê khai và ra quyết định.

Ngưỡng doanh thu miễn thuế 500 triệu đồng/năm áp dụng cho cá nhân kinh doanh là điểm tựa mới giúp giảm áp lực tuân thủ. Tuy nhiên, việc xác định đúng doanh thu chịu thuế GTGT 1% và TNCN 0.5% vẫn yêu cầu nhà bán hàng phải lưu trữ dữ liệu giao dịch chặt chẽ. Phân tích sự chuyển dịch từ cơ chế tự kê khai sang khấu trừ tại nguồn theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP và ngưỡng miễn thuế 500 triệu đồng/năm.

2. Tại sao việc đối soát doanh thu đa kênh lại là "chốt chặn" an toàn trước rủi ro truy thu?

Kinh doanh đa kênh (Omnichannel) khiến dữ liệu doanh thu dễ bị phân tán, dẫn đến sai lệch khi cơ quan thuế đối chiếu với báo cáo từ sàn TMĐT. Nhà bán hàng cần tách bạch rõ doanh thu hàng hóa chịu thuế và các khoản hoa hồng để áp đúng biểu thuế suất.

• Hợp nhất báo cáo từ các sàn để xác định doanh thu thực tế phát sinh.
• Đối chiếu tờ khai thuế định kỳ với số liệu từ hệ thống quản trị sàn.
• Rà soát các khoản chiết khấu, mã giảm giá để loại trừ khỏi doanh thu tính thuế.

Việc sai lệch số liệu không chỉ gây khó khăn khi quyết toán mà còn dẫn đến nguy cơ bị phạt chậm nộp 0.03%/ngày trên số thuế thiếu hụt. Hướng dẫn cách tách bạch doanh thu GTGT và TNCN, đối chiếu báo cáo sàn để tránh sai lệch dẫn đến phạt chậm nộp 0.03%/ngày.

3. Làm thế nào để quản trị rủi ro pháp lý liên quan đến nợ thuế và hóa đơn đầu vào?

Rủi ro pháp lý hiện nay không chỉ dừng lại ở tiền phạt mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền tự do đi lại của chủ hộ kinh doanh. Nghị định 49/2025/NĐ-CP quy định về việc tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, đại diện doanh nghiệp đang nợ thuế quá hạn.

Nhà bán hàng cần chủ động kiểm tra tình trạng hóa đơn đầu vào để tránh mua phải hóa đơn của doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh. Việc thiết lập hệ thống cảnh báo sớm giúp bảo vệ dòng tiền và uy tín kinh doanh trước các đợt thanh tra. Nhận diện rủi ro từ Nghị định 49/2025/NĐ-CP về tạm hoãn xuất cảnh và kiểm soát danh sách 524 doanh nghiệp rủi ro theo Công văn 1798/TCT-TTKT.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý, kế toán hay hướng dẫn chính thức từ Cơ quan Thuế quản lý trực tiếp. Các công cụ tính thuế và giải pháp hỗ trợ tại Thuế Cú Thông Thái được thiết kế để hỗ trợ tra cứu; quý độc giả vui lòng đối chiếu văn bản pháp luật hiện hành hoặc liên hệ chuyên gia để được tư vấn hồ sơ cụ thể.

4. Thuế đối với KOC/KOL và Affiliate Marketing được xác định như thế nào trong bối cảnh mới?

Hoạt động tiếp thị liên kết (Affiliate Marketing) và thu nhập từ livestream của KOC/KOL đang chịu sự giám sát chặt chẽ từ cơ quan quản lý thuế trong năm 2026. Việc xác định nghĩa vụ phụ thuộc vào mô hình hợp tác và tư cách pháp lý của cá nhân thực hiện.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý, kế toán hay hướng dẫn chính thức từ Cơ quan Thuế quản lý trực tiếp. Các công cụ tính thuế và giải pháp hỗ trợ tại Thuế Cú Thông Thái được thiết kế để hỗ trợ tra cứu; quý độc giả vui lòng đối chiếu văn bản pháp luật hiện hành hoặc liên hệ chuyên gia để được tư vấn hồ sơ cụ thể.

Hiện nay, có hai phương thức xác định nghĩa vụ thuế chính cho đối tượng này:

• Khấu trừ 10% tại nguồn: Áp dụng đối với cá nhân vãng lai có thu nhập từ tiền công, tiền thù lao không thuộc diện đăng ký kinh doanh. Sàn TMĐT hoặc đơn vị chi trả sẽ khấu trừ trực tiếp 10% trên tổng thu nhập trước khi thanh toán cho KOC.
• Kê khai theo Hộ kinh doanh (HKD): Áp dụng khi KOC/KOL đăng ký kinh doanh dịch vụ quảng cáo, tiếp thị. Mức thuế suất thường là 5% GTGT và 2% TNCN trên doanh thu thực nhận.

Việc lựa chọn phương thức nào cần dựa trên quy mô thu nhập và tần suất nhận hoa hồng. Đối với KOC có doanh thu ổn định, việc thành lập HKD giúp tối ưu hóa nghĩa vụ thuế và dễ dàng thực hiện quyết toán hoàn thuế cuối năm nếu số thuế đã khấu trừ tại nguồn cao hơn số thuế phải nộp thực tế.

Nhà bán hàng và Creator cần lưu ý ngưỡng miễn thuế 500 triệu đồng/năm theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP. Dù nằm trong ngưỡng này, cá nhân vẫn phải thực hiện nghĩa vụ kê khai đầy đủ để đảm bảo tính minh bạch với cơ quan thuế.

Sự khác biệt giữa khấu trừ 10% tại nguồn và kê khai theo hộ kinh doanh dịch vụ là yếu tố then chốt giúp tối ưu dòng tiền. Việc nắm rõ lộ trình quyết toán thuế cuối năm sẽ giúp các Creator tránh được các khoản phạt chậm nộp không đáng có.