1. Tại sao nhà bán hàng TMĐT cần phân biệt rõ giữa lương OT và thu nhập từ kinh doanh?

Nhiều nhà bán hàng trên Shopee, TikTok Shop thường nhầm lẫn giữa chi phí nhân sự và doanh thu hộ kinh doanh. Lương OT (làm thêm giờ) là chi phí lao động, trong khi doanh thu bán hàng là nguồn thu nhập chịu thuế theo mô hình kinh doanh cá nhân.

Việc hạch toán sai lệch khiến chủ shop đối mặt với rủi ro truy thu thuế nặng nề. Doanh thu từ sàn được tính trên tổng giá trị hàng hóa bán ra, không được trừ chi phí vận hành hay lương nhân viên vào doanh thu tính thuế GTGT và TNCN.

Sự nhầm lẫn này còn dẫn đến sai sót trong báo cáo tài chính, gây khó khăn khi đối soát dòng tiền đa kênh. Bạn cần tách bạch rõ ràng hai loại hình này để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa lợi nhuận thực tế.

Giải mã sự nhầm lẫn giữa chi phí nhân sự và doanh thu hộ kinh doanh khi vận hành trên Shopee, TikTok Shop.

2. Làm thế nào để tính toán thuế làm thêm giờ và các khoản phụ cấp đúng quy định pháp luật 2026?

Từ năm 2026, việc tính thuế TNCN cho nhân sự cần tuân thủ nghiêm ngặt Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15. Lương làm thêm giờ (phần thu nhập trả cao hơn so với giờ làm việc bình thường) được miễn thuế TNCN theo quy định.

Tuy nhiên, các khoản phụ cấp không nằm trong danh mục miễn trừ vẫn phải tính thuế đầy đủ. Chủ shop cần lưu ý các bước sau để tránh sai phạm:

• Xác định chính xác phần thu nhập làm thêm giờ được miễn thuế.
• Lập bảng tính lương chi tiết, tách biệt lương cơ bản và các khoản phụ cấp.
• Thực hiện khấu trừ thuế TNCN tại nguồn trước khi chi trả lương cho nhân viên.
• Lưu trữ hồ sơ chứng từ đầy đủ để phục vụ công tác quyết toán thuế cuối năm.

Việc áp dụng sai biểu thuế suất sẽ khiến doanh nghiệp bị phạt chậm nộp 0.03%/ngày. Hãy đảm bảo quy trình tính toán minh bạch để bảo vệ quyền lợi người lao động và uy tín của chủ shop.

Hướng dẫn chi tiết cách tính thuế TNCN cho nhân sự và trách nhiệm của chủ shop theo quy định hiện hành.

3. Cơ chế khấu trừ thuế thay của sàn TMĐT theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP ảnh hưởng thế nào đến dòng tiền của bạn?

Nghị định 117/2025/NĐ-CP thay đổi hoàn toàn cách quản lý thuế trên sàn TMĐT. Từ 01/01/2026, các sàn như Shopee, Lazada sẽ thực hiện khấu trừ và nộp thuế thay cho nhà bán hàng với ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm.

Cơ chế này tác động trực tiếp đến dòng tiền của bạn như sau:

Việc không kiểm soát chặt chẽ dữ liệu từ sàn có thể dẫn đến rủi ro bị cơ quan thuế xử phạt do kê khai thiếu. Hãy chủ động sử dụng các công cụ đối soát để đảm bảo dữ liệu khớp đúng với số thuế đã nộp thay.

Phân tích tác động của ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm và rủi ro nếu không đối soát dữ liệu với sàn.

4. Rủi ro nào từ Nghị định 49/2025/NĐ-CP và Công văn 1798 mà nhà bán hàng cần tránh?

Nhà bán hàng cần đặc biệt lưu tâm đến quy định tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP khi phát sinh nợ thuế quá hạn. Hệ thống quản lý thuế hiện nay kết nối dữ liệu thời gian thực, khiến việc bị cấm xuất cảnh trở nên phổ biến nếu bạn chủ quan với nghĩa vụ tài chính.

Bên cạnh đó, Công văn 1798/TCT-TTKT cảnh báo về danh sách 524 doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh. Việc sử dụng hóa đơn đầu vào từ các đơn vị này sẽ khiến bạn bị cơ quan thuế truy thu, phạt chậm nộp 0.03%/ngày và có nguy cơ bị liệt vào danh sách rủi ro cao.

• Kiểm tra định kỳ mã số thuế đối tác trên hệ thống Tax Risk Hub.
• Đối soát hóa đơn đầu vào ngay khi nhận hàng để loại bỏ rủi ro hóa đơn khống.
• Thiết lập quỹ dự phòng thuế để tránh rơi vào tình trạng nợ đọng kéo dài.

Tuân thủ pháp luật không chỉ bảo vệ dòng tiền mà còn giữ uy tín cho doanh nghiệp của bạn. Cảnh báo về tình trạng tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế và rủi ro từ các hóa đơn đầu vào từ doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh là bài học xương máu cho mọi nhà kinh doanh.

5. Các Creator và KOL cần lưu ý gì về thuế đối với thu nhập Affiliate Marketing?

Thu nhập từ Affiliate Marketing và Livestream năm 2026 được phân loại chặt chẽ theo tính chất công việc. Creator cần phân biệt rõ giữa cá nhân vãng lai và hộ kinh doanh dịch vụ để tối ưu nghĩa vụ thuế.

Đối với cá nhân vãng lai, sàn TMĐT thường khấu trừ 10% thuế TNCN tại nguồn trên tổng hoa hồng. Ngược lại, nếu hoạt động dưới hình thức hộ kinh doanh, bạn sẽ kê khai theo mức 5% GTGT và 2% TNCN trên doanh thu thực tế.

Việc nắm vững ngưỡng miễn thuế 500 triệu đồng/năm từ 01/01/2026 giúp bạn chủ động kế hoạch tài chính. Hãy đảm bảo mọi thu nhập đều được kê khai minh bạch để tránh các truy thu bất ngờ từ cơ quan quản lý. Phân biệt nghĩa vụ thuế giữa cá nhân vãng lai và hộ kinh doanh dịch vụ trong kỷ nguyên kinh tế số là chìa khóa để phát triển bền vững.