1. Nghĩa vụ thuế đối với người làm nghề viết lách và thiết kế là gì?

Dưới góc độ Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15, thu nhập từ viết lách và thiết kế được phân loại vào nhóm thu nhập từ tiền lương, tiền công hoặc thu nhập từ kinh doanh. Người làm tự do (freelancer) cần xác định rõ mô hình hoạt động để thực hiện nghĩa vụ thuế chính xác.

Nếu bạn ký hợp đồng dịch vụ cá nhân, đơn vị chi trả sẽ khấu trừ thuế tại nguồn trước khi thanh toán. Nếu bạn hoạt động dưới hình thức hộ kinh doanh, nghĩa vụ thuế sẽ bao gồm thuế GTGT và thuế TNCN theo tỷ lệ ấn định trên doanh thu.

• Thu nhập từ nhuận bút, bản quyền được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần.
• Thu nhập từ thiết kế đồ họa, cung cấp giải pháp sáng tạo thường áp dụng thuế suất hộ kinh doanh.
• Việc tuân thủ đúng mã ngành nghề giúp tối ưu hóa số thuế phải nộp theo quy định hiện hành.

Việc nắm vững bản chất thu nhập giúp bạn chủ động hơn trong việc xác định ngưỡng doanh thu chịu thuế theo quy định mới.

2. Làm thế nào để xác định ngưỡng doanh thu chịu thuế theo quy định mới?

Từ ngày 01/01/2026, Nghị định 68/2026/NĐ-CP chính thức áp dụng ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh là 500 triệu đồng/năm. Đây là thay đổi quan trọng giúp cá nhân kinh doanh sáng tạo giảm bớt gánh nặng tài chính.

Để xác định ngưỡng này, bạn cần cộng dồn toàn bộ doanh thu từ các nguồn hoạt động trong năm dương lịch. Dưới đây là bảng phân loại xác định doanh thu:

Lưu ý rằng doanh thu tính thuế là tổng số tiền bán hàng, cung cấp dịch vụ chưa trừ chi phí. Hãy luôn lưu trữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ để đối soát khi cần thiết. Việc hiểu rõ ngưỡng này là bước đệm để bạn tránh các rủi ro liên quan đến hóa đơn rủi ro theo Công văn 1798/TCT-TTKT.

3. Rủi ro nào cần tránh khi nhận thù lao từ các doanh nghiệp trong danh sách rủi ro hóa đơn?

Công văn 1798/TCT-TTKT cảnh báo về 524 doanh nghiệp có dấu hiệu bỏ địa chỉ kinh doanh hoặc rủi ro về hóa đơn. Nếu bạn nhận thù lao từ các đơn vị này, hồ sơ thuế của bạn có thể bị cơ quan chức năng đưa vào diện kiểm tra đột xuất.

Hệ thống Cú Thông Thái khuyến nghị bạn thực hiện các bước rà soát sau trước khi ký kết hợp đồng:

• Tra cứu mã số thuế đối tác trên cổng thông tin của Tổng cục Thuế.
• Sử dụng công cụ kiểm tra rủi ro tại thue.cuthongthai.vn để xác minh tình trạng hoạt động.
• Yêu cầu đối tác cung cấp chứng từ thanh toán hợp lệ qua ngân hàng.

Việc hợp tác với các doanh nghiệp "sạch" giúp bảo vệ uy tín và tài chính cá nhân của bạn. Ngoài rủi ro về hóa đơn, người làm tự do còn phải đối mặt với các quy định nghiêm ngặt về tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế.

4. Tại sao người làm tự do cần quan tâm đến quy định tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế?

Nghị định 49/2025/NĐ-CP đã thắt chặt quản lý đối với các cá nhân có thu nhập từ dịch vụ sáng tạo. Việc chậm trễ hoàn thành nghĩa vụ thuế có thể dẫn đến quyết định tạm hoãn xuất cảnh từ cơ quan quản lý.

Người làm tự do thường bỏ quên các khoản thuế nhỏ tích lũy theo thời gian. Khi tổng số nợ thuế vượt mức quy định, hệ thống thuế sẽ tự động cập nhật trạng thái rủi ro.

• Kiểm tra tình trạng nợ thuế định kỳ qua cổng thông tin điện tử.
• Rà soát các thông báo từ cơ quan thuế để tránh bị phong tỏa quyền xuất cảnh.
• Chủ động liên hệ chuyên gia để xử lý nợ đọng trước khi phát sinh lãi chậm trả.

Việc bị tạm hoãn xuất cảnh không chỉ ảnh hưởng đến công việc mà còn làm gián đoạn uy tín cá nhân. Hãy ưu tiên việc kiểm soát dòng tiền và nghĩa vụ thuế để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chính mình.

Hướng dẫn thực thi tuân thủ pháp luật và bảo vệ dữ liệu cá nhân theo Luật 91/2025/QH15.

5. Các bước tự kê khai và quyết toán thuế đúng quy trình là gì?

Tuân thủ Luật 91/2025/QH15 đòi hỏi người làm tự do phải bảo mật dữ liệu cá nhân trong quá trình kê khai. Quy trình chuẩn hóa giúp bạn tránh sai sót và tối ưu thời gian.

Khi kê khai, hãy đảm bảo số liệu trùng khớp với các hóa đơn đã xuất. Việc sử dụng các công cụ tra cứu rủi ro thuế giúp bạn phát hiện sớm các điểm bất thường trong báo cáo tài chính.

Bảo vệ dữ liệu cá nhân là yếu tố then chốt khi kết nối với các hệ thống thuế trực tuyến. Hãy luôn sử dụng các kênh chính thống để cập nhật thông tin và thực hiện nghĩa vụ một cách minh bạch.