1. Thế nào là hoạt động cho vay P2P và các rủi ro pháp lý thuế cần lưu ý trong năm 2026?

Hoạt động cho vay ngang hàng (P2P Lending) là mô hình kết nối trực tiếp người cho vay và người vay thông qua nền tảng công nghệ số. Dưới góc độ kế toán doanh nghiệp, dòng tiền từ hoạt động này không còn là giao dịch dân sự đơn thuần mà chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của Luật Thuế 2026.

Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo thông tin pháp luật thuế và kế toán tại thời điểm biên soạn, không thay thế cho văn bản hướng dẫn hành chính của Cơ quan Thuế hay dịch vụ tư vấn pháp lý, kế toán, kiểm toán chính thức. Người nộp thuế và hộ kinh doanh cần đối chiếu trực tiếp với các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành hoặc tham vấn chuyên gia thuế trước khi kê khai và ra quyết định.

Rủi ro pháp lý lớn nhất hiện nay là sự thiếu minh bạch trong việc phân loại thu nhập. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý quy định về tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP nếu phát sinh nợ thuế từ các khoản lãi vay không kê khai đúng hạn. Việc xác định sai bản chất giao dịch có thể dẫn đến truy thu thuế và tiền chậm nộp theo Điều 468 Bộ luật Dân sự.

Phân tích bản chất giao dịch P2P dưới góc độ kế toán doanh nghiệp và sự thay đổi trong quản lý thuế tại Việt Nam.

2. Quy trình hạch toán và nghĩa vụ kê khai thuế đối với các khoản thu nhập từ cho vay P2P là gì?

Việc hạch toán thu nhập từ cho vay P2P đòi hỏi sự tách biệt rõ ràng giữa vốn gốc và lãi vay. Doanh nghiệp phải ghi nhận lãi vay vào doanh thu hoạt động tài chính theo nguyên tắc kế toán hiện hành.

• Ghi nhận doanh thu: Lãi vay được tính dựa trên hợp đồng điện tử và số dư thực tế trên nền tảng P2P.
• Kê khai thuế TNDN: Thu nhập từ lãi vay chịu thuế suất TNDN 3 tầng (15%, 17%, 20%) tùy thuộc vào quy mô và lĩnh vực kinh doanh từ 01/10/2025.
• Nghĩa vụ TNCN: Nếu cá nhân tham gia cho vay, thu nhập từ lãi vay phải được khấu trừ và kê khai theo quy định về thu nhập từ đầu tư vốn.

Kế toán trưởng cần đảm bảo hóa đơn, chứng từ giao dịch được lưu trữ điện tử theo Luật 91/2025/QH15 để phục vụ giải trình khi có thanh tra. Mọi sai lệch trong số liệu báo cáo tài chính đều có thể làm tăng rủi ro bị cơ quan thuế ấn định thuế.

Hướng dẫn chi tiết quy trình thực hành kế toán, từ việc ghi nhận doanh thu lãi vay đến nghĩa vụ kê khai thuế TNCN và TNDN theo quy định mới.

3. Làm thế nào để quản trị rủi ro thuế và công nợ khi tham gia thị trường cho vay P2P?

Quản trị rủi ro trong P2P Lending đòi hỏi sự kết hợp giữa công nghệ kiểm soát và tuân thủ pháp luật. Doanh nghiệp nên tận dụng các công cụ tại Trung tâm Thuế Cú Thông Thái để kiểm tra tình trạng đối tác trước khi giải ngân.

Việc kiểm tra định kỳ danh sách 524 doanh nghiệp rủi ro theo Công văn 1798/TCT-TTKT giúp bảo vệ doanh nghiệp khỏi việc bị liên đới trong các vụ án hóa đơn. Ngoài ra, cần áp dụng nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân theo Luật 91/2025/QH15 trong quá trình thu hồi công nợ.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý, kế toán hay hướng dẫn chính thức từ Cơ quan Thuế quản lý trực tiếp. Các công cụ tính thuế và giải pháp hỗ trợ tại Thuế Cú Thông Thái được thiết kế để hỗ trợ tra cứu; quý độc giả vui lòng đối chiếu văn bản pháp luật hiện hành hoặc liên hệ chuyên gia để được tư vấn hồ sơ cụ thể.

Kết hợp các bài học vĩ mô về ngưỡng miễn thuế, hóa đơn rủi ro và các công cụ tra cứu tại Trung tâm Thuế Cú Thông Thái để bảo vệ doanh nghiệp.

4. Những lưu ý trọng tâm về Luật Thuế 2026 dành cho Kế toán trưởng SME là gì?

Năm 2026 đánh dấu bước chuyển dịch quan trọng trong quản trị thuế doanh nghiệp với việc áp dụng Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15. Doanh nghiệp cần cập nhật lộ trình thuế suất 3 tầng (15%, 17%, 20%) để tối ưu hóa chi phí và lập dự phòng dòng tiền chính xác.

Kế toán trưởng cần đặc biệt lưu tâm đến việc kiểm soát tình trạng nợ thuế để tránh các biện pháp cưỡng chế hành chính theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP. Việc chậm nộp thuế quá thời hạn quy định có thể dẫn đến rủi ro tạm hoãn xuất cảnh cho người đại diện pháp luật, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh quốc tế.

Dưới đây là bảng tổng hợp các trọng tâm tuân thủ mà SME cần ưu tiên thực hiện:

Bên cạnh đó, việc tách biệt nợ xấu CIC và quản lý công nợ P2P đòi hỏi sự minh bạch trong sổ sách kế toán. Doanh nghiệp cần sử dụng các công cụ tra cứu rủi ro thuế như Tax Risk Hub để đánh giá đối tác trước khi xác lập hợp đồng cho vay hoặc vay vốn. Việc duy trì sự tuân thủ không chỉ giúp doanh nghiệp tránh các án phạt tài chính mà còn nâng cao uy tín tín dụng trên thị trường tài chính SME.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý, kế toán hay hướng dẫn chính thức từ Cơ quan Thuế quản lý trực tiếp. Các công cụ tính thuế và giải pháp hỗ trợ tại Thuế Cú Thông Thái được thiết kế để hỗ trợ tra cứu; quý độc giả vui lòng đối chiếu văn bản pháp luật hiện hành hoặc liên hệ chuyên gia để được tư vấn hồ sơ cụ thể.