Khai con là người phụ thuộc cho bố hay mẹ cần dựa trên thu nhập chịu thuế của từng người. Từ kỳ tính thuế 2026, mức giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng. Nên ưu tiên đăng ký cho người có thu nhập tính thuế cao hơn để giảm phần thu nhập rơi vào bậc thuế cao, từ đó tối ưu số thuế phải nộp.

1. Tại sao việc chọn bố hay mẹ khai con lại quan trọng từ năm 2026?

Từ kỳ tính thuế năm 2026, bức tranh tài chính cá nhân của mỗi gia đình Việt Nam sẽ có những thay đổi đáng kể. Căn cứ theo các quy định mới, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế đã chính thức được nâng lên 15,5 triệu đồng/tháng, và quan trọng hơn, mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc (NPT) được điều chỉnh lên 6,2 triệu đồng/tháng. Đây không chỉ là những con số vô tri, mà là đòn bẩy trực tiếp giúp bạn giữ lại nhiều tiền hơn trong ví mỗi tháng.

Theo chuyên gia Cú Kiểm Toán từ Cú Kiểm Toán.

Việc chọn ai là người đứng tên đăng ký giảm trừ gia cảnh cho con không còn là chuyện "ai cũng được" như trước đây. Khi mức giảm trừ tăng lên 6,2 triệu đồng/tháng, giá trị của khoản khấu trừ này trở nên có trọng lượng hơn hẳn. Nếu bạn đặt sai "điểm rơi" của khoản giảm trừ này, bạn đang vô tình lãng phí một cơ hội tối ưu hóa dòng tiền. Hãy tưởng tượng, nếu thu nhập của bạn đang ở bậc thuế cao, việc tận dụng tối đa các khoản giảm trừ sẽ giúp bạn tránh được việc phải đóng thuế ở mức thuế suất biên cao hơn.

🦉 Cú nhận xét: Đừng để sự tùy tiện làm mất đi quyền lợi của chính mình. 6,2 triệu đồng/tháng là khoản thu nhập chịu thuế được "miễn nhiễm" với thuế suất, hãy sử dụng nó một cách thông minh nhất.

Việc cân nhắc kỹ lưỡng giữa bố và mẹ không chỉ là bài toán thuế, mà còn là bài toán về sức khỏe tài chính tổng thể của hộ gia đình. Nếu bạn muốn biết cách quản lý chi tiêu hiệu quả hơn để 👉 Xem thêm trên Cú Thông Thái: Sức Khoẻ Tài Chính để hiểu rõ hơn về cách tối ưu hóa thu nhập. Khi đã hiểu tại sao phải chọn lựa, chúng ta sẽ cùng đi sâu vào các nguyên tắc "vàng" để đưa ra quyết định đúng đắn nhất.

2. Nguyên tắc nào để xác định người khai con tối ưu nhất?

Không có một công thức "một kích thước cho tất cả" khi nói về việc ai nên khai con làm người phụ thuộc. Nguyên tắc cốt lõi mà Cú Kiểm Toán luôn nhấn mạnh là: Ưu tiên người có thu nhập tính thuế cao hơn. Tại sao lại như vậy? Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) tại Việt Nam được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần. Người có thu nhập càng cao thì phần thu nhập chịu thuế cuối cùng càng dễ rơi vào các bậc thuế suất cao (như 20%, 25% hay thậm chí 35%).

Khi bạn áp dụng khoản giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng cho người có thu nhập cao, khoản này sẽ được trừ trực tiếp vào phần thu nhập chịu thuế cao nhất đó. Kết quả là bạn tiết kiệm được số thuế tương ứng với bậc thuế suất biên của người đó. Ngược lại, nếu bạn đăng ký cho người có thu nhập thấp, hoặc người đang ở bậc thuế thấp, thì hiệu quả tiết kiệm thuế sẽ không đạt được mức tối đa. Bạn có thể tự kiểm tra ngay số thuế phải nộp bằng công cụ tính thuế trên hệ thống của chúng tôi để thấy rõ sự chênh lệch này.

Ngoài ra, cần lưu ý tuyệt đối về tính nhất quán. Một người con chỉ được tính giảm trừ cho một người nộp thuế trong cùng một thời gian. Nếu cả bố và mẹ đều đăng ký cho cùng một người con, hệ thống thuế sẽ ghi nhận lỗi trùng lặp và gây rắc rối lớn khi quyết toán. Hãy nhớ rằng, 6,2 triệu đồng là khoản giảm trừ vào thu nhập chịu thuế, không phải là số tiền bạn được hoàn lại trực tiếp vào túi. Nếu thu nhập của bạn sau khi đã trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc và giảm trừ bản thân (15,5 triệu đồng) mà vẫn còn dư, đó chính là lúc bạn cần "kích hoạt" quyền lợi người phụ thuộc.

Một điểm cần lưu ý khác là tình trạng lao động và hồ sơ của mỗi người. Nếu một trong hai người có thu nhập không ổn định hoặc không phát sinh thuế TNCN, việc đăng ký người phụ thuộc cho người đó là vô nghĩa về mặt kinh tế. Hãy tập trung quyền lợi vào người có nghĩa vụ thuế lớn nhất trong gia đình để tối ưu hóa nguồn lực tài chính chung.

3. Bảng so sánh hiệu quả đăng ký người phụ thuộc

Để giúp bạn dễ dàng hình dung, Cú Kiểm Toán đã lập bảng so sánh các trường hợp phổ biến khi phân bổ người phụ thuộc. Việc lựa chọn không chỉ dựa trên cảm tính mà phải dựa trên dữ liệu thực tế về bậc thuế và thu nhập của cả hai vợ chồng.

Nhìn vào bảng trên, bạn có thể thấy rõ sự khác biệt giữa việc chọn người có thu nhập cao và thấp. Việc ưu tiên người có thu nhập cao không chỉ giúp giảm số thuế phải nộp hàng tháng mà còn giúp bạn tránh được việc phải nộp thêm tiền khi quyết toán cuối năm. Hãy luôn nhớ rằng, quản lý thuế cũng là một phần của việc quản lý tài chính cá nhân thông minh. Với mức giá xăng RON 95 hiện nay là 27.080 VND/lít, việc tiết kiệm được dù chỉ một vài trăm ngàn tiền thuế cũng là khoản chi phí đáng kể để bù đắp vào các khoản chi tiêu khác trong gia đình.

Nếu bạn đã nắm rõ các nguyên tắc này, bước tiếp theo là chuẩn bị hồ sơ đầy đủ để tránh các sai sót không đáng có. Đừng quên rằng việc phân bổ người phụ thuộc cần được thực hiện định kỳ và rà soát kỹ lưỡng mỗi khi có thay đổi về thu nhập hoặc tình trạng học tập của con cái. Chúng ta sẽ tiếp tục khám phá những bài học thực tế hơn trong phần tiếp theo để bạn không bao giờ phải lo lắng về việc "đóng thừa" thuế cho Nhà nước.

4. Bài học cho người nộp thuế để tiết kiệm tiền

Tiết kiệm thuế không phải là một trò chơi may rủi, mà là kết quả của việc tính toán con số chính xác. Từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân đã tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng và giảm trừ người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng. Đây là những con số biết nói giúp bạn tối ưu hóa dòng tiền cá nhân nếu biết cách vận dụng đúng luật. Căn cứ theo các quy định mới, việc phân bổ người phụ thuộc cần được thực hiện dựa trên thu nhập chịu thuế thực tế của từng người để đạt hiệu quả cao nhất.

🦉 Cú nhận xét: Hãy nhớ rằng 6,2 triệu đồng là khoản giảm trừ vào thu nhập chịu thuế, không phải là số tiền thuế được hoàn trực tiếp. Đừng nhầm lẫn giữa hai khái niệm này kẻo hụt hẫng khi nhìn bảng lương cuối tháng.

Việc nắm vững các mẹo trên giúp bạn không chỉ làm chủ được nghĩa vụ thuế mà còn bảo vệ túi tiền trước những biến động chi phí cuộc sống, như giá xăng RON 95 hiện đang ở mức 27.080 VND/lít. Nếu bạn muốn tính thuế chính xác, thử Tính Thuế TNCN trên Cú Kiểm Toán để có con số cụ thể cho riêng mình. Đây là cách đơn giản nhất để bạn không phải đau đầu mỗi khi đến kỳ quyết toán thuế hàng năm.