Thuế thừa kế theo Luật 109/2025 là nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân áp dụng cho các tài sản được thừa kế hoặc quà tặng, với thuế suất 10% trên phần giá trị vượt ngưỡng 20 triệu đồng cho mỗi lần phát sinh, và mở rộng phạm vi bao gồm tài sản số, vàng miếng, biển số xe đấu giá.

Cú Kiểm Toán vừa soi kỹ Luật Thuế Thu nhập Cá nhân (TNCN) số 109/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, và phát hiện nhiều điểm đáng chú ý về thuế thừa kế, quà tặng mà có thể bạn chưa biết. Nhiều người đang hoang mang vì tin đồn "thuế thừa kế tăng mạnh". Nhưng sự thật, bức tranh không hẳn như vậy. Chúng ta cần nhìn vào từng con số, từng điều khoản để hiểu rõ bản chất vấn đề.

1. Thuế Suất Thừa Kế: Không Tăng, Chỉ Ngưỡng Miễn Trừ Thay Đổi

Đây là điểm mấu chốt. Luật 109/2025 vẫn xếp thu nhập từ thừa kế, quà tặng vào diện chịu thuế TNCN, không tách thành sắc thuế riêng biệt. Quan trọng nhất, thuế suất 10% cho phần giá trị tài sản vượt ngưỡng vẫn được giữ nguyên. Điều này được quy định rõ tại Luật Thuế TNCN số 04/2007/QH12 (sửa đổi 2014) và được tiếp tục kế thừa trong dự thảo Luật 109/2025. Vậy "thay đổi lớn" nằm ở đâu? Chính là ở ngưỡng tính thuế và phạm vi tài sản được mở rộng.

Theo chuyên gia Cú Kiểm Toán từ Cú Kiểm Toán.

Trước đây, theo quy định cũ tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, thu nhập từ thừa kế, quà tặng chỉ bị tính thuế khi vượt 10 triệu đồng cho mỗi lần phát sinh. Luật 109/2025 nâng ngưỡng này lên 20 triệu đồng cho mỗi lần phát sinh. Nghe có vẻ nhỏ, nhưng với các tài sản có giá trị lớn, việc tăng thêm 10 triệu đồng miễn thuế này có thể giúp nhiều trường hợp giảm đáng kể nghĩa vụ thuế.

Ví dụ Cụ Thể: Giảm Gánh Nặng Thuế Cho Giao Dịch Nhỏ

Hãy xem xét một ví dụ thực tế: Một người mẹ tặng cho con gái một bộ trang sức trị giá 35 triệu đồng. Theo luật cũ, phần giá trị vượt 10 triệu (tức 25 triệu đồng) sẽ bị tính thuế 10%. Người con phải nộp 2.5 triệu đồng. Nhưng theo Luật 109/2025, phần vượt 20 triệu (tức 15 triệu đồng) mới bị tính thuế. Nghĩa vụ thuế chỉ còn 1.5 triệu đồng. Giảm được 1 triệu đồng, thấy chưa? Điều này đặc biệt có lợi cho các giao dịch quà tặng, thừa kế có giá trị trung bình, giúp giảm bớt gánh nặng hành chính và tài chính cho người dân.

🦉 Cú nhận xét: Sự thay đổi này tuy không làm tăng thuế suất, nhưng nó giúp giảm gánh nặng thuế cho những giao dịch giá trị không quá lớn hoặc những món quà, tài sản thừa kế có giá trị dưới 20 triệu đồng cho mỗi lần. Nó cũng phản ánh sự điều chỉnh của chính sách thuế để phù hợp hơn với mức sống và giá cả thị trường hiện tại.

Cần lưu ý, việc tính thuế vẫn dựa trên giá trị tài sản tại thời điểm nhận thừa kế hoặc quà tặng. Do đó, việc định giá tài sản một cách chính xác là cực kỳ quan trọng để tránh những tranh chấp hoặc sai sót về sau. Đối với các tài sản có giá trị biến động như chứng khoán, vàng, cần có bằng chứng rõ ràng về giá trị tại thời điểm chuyển giao.

2. Mở Rộng Phạm Vi Tài Sản Chịu Thuế: Chú Ý Tài Sản Số!

Đây là một trong những thay đổi mang tính đột phá và phù hợp với xu hướng kinh tế số hiện nay. Luật 109/2025 đã mở rộng đáng kể phạm vi tài sản chịu thuế để bao gồm các loại tài sản phi truyền thống. Điều này cho thấy cơ quan thuế đang cố gắng bao quát hơn các loại tài sản mới nổi, phù hợp với xu hướng giao dịch hiện đại và sự phát triển của công nghệ.

2.1. Điểm Danh Các Loại Tài Sản Mới Bị Soi Kỹ

Luật mới đề cập đến các tài sản như:

• Tài sản số: Đây là điểm nhấn quan trọng nhất. Tài sản số có thể bao gồm tiền mã hóa (cryptocurrency), NFT (Non-Fungible Tokens), tài khoản game có giá trị cao, và các loại tài sản kỹ thuật số khác. Với sự bùng nổ của thị trường tiền mã hóa và NFT trong những năm gần đây, việc đưa các loại tài sản này vào diện chịu thuế là điều tất yếu. Nếu bạn đang nắm giữ hoặc có kế hoạch chuyển nhượng các loại tài sản này, việc nắm rõ quy định là cực kỳ quan trọng.
• Vàng miếng: Trước đây, vàng miếng thường được xem là tài sản cất trữ và không rõ ràng về nghĩa vụ thuế khi chuyển nhượng dưới dạng thừa kế/quà tặng. Nay, Luật mới làm rõ hơn về việc này, đảm bảo tính công bằng trong nghĩa vụ thuế giữa các loại tài sản.
• Biển số xe trúng đấu giá: Với các phiên đấu giá biển số xe ô tô ngày càng sôi động và giá trị cao, việc đưa biển số xe trúng đấu giá vào diện tài sản chịu thuế là hợp lý. Đây là một loại tài sản có giá trị thị trường rõ ràng và có thể chuyển nhượng.
• Tín chỉ carbon: Trong bối cảnh Việt Nam cam kết về phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) và phát triển thị trường carbon, tín chỉ carbon trở thành một loại tài sản có giá trị kinh tế. Việc đưa tín chỉ carbon vào diện chịu thuế thừa kế/quà tặng cho thấy tầm nhìn xa của chính sách.
• Tên miền .vn: Tên miền có giá trị thương mại lớn, đặc biệt là các tên miền đẹp, dễ nhớ. Việc chuyển nhượng tên miền có thể phát sinh thu nhập đáng kể, do đó việc chịu thuế là phù hợp.

Việc mở rộng phạm vi này đòi hỏi người dân và các nhà đầu tư phải chủ động cập nhật kiến thức, đặc biệt là về cách định giá các loại tài sản mới này để tính thuế chính xác. Cú Kiểm Toán khuyên bạn nên tham khảo ý kiến chuyên gia hoặc sử dụng các công cụ định giá uy tín khi giao dịch các tài sản đặc biệt này.

3. Tối Ưu Hóa Thuế Thừa Kế: Chiến Lược Từ Cú Kiểm Toán

Để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa lợi ích tài chính, việc chủ động tìm hiểu và áp dụng các quy định mới là vô cùng cần thiết. Đừng để đến lúc phát sinh giao dịch mới vội vàng tìm hiểu, khi đó có thể đã quá muộn để tối ưu.

3.1. Cấu Trúc Lại Tài Sản và Lập Hồ Sơ Chuẩn Xác

• Cấu trúc lại tài sản: Với các tài sản có giá trị lớn như bất động sản, xem xét việc phân tách quyền sở hữu hoặc lập di chúc rõ ràng để tối ưu hóa diện miễn thuế cho từng đối tượng nhận thừa kế. Ví dụ, thay vì để một người nhận toàn bộ tài sản giá trị lớn, có thể phân chia cho nhiều người thuộc diện được miễn thuế (như vợ/chồng, cha/mẹ, con) theo Nghị định 65/2013/NĐ-CP. Điều này giúp giảm tổng số thuế phải nộp hoặc thậm chí đưa toàn bộ tài sản vào diện miễn thuế nếu giá trị từng phần không vượt ngưỡng.
• Chuẩn bị hồ sơ: Luôn giữ gìn và chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân (giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn, sổ hộ khẩu...) để có thể xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu. Điều này đặc biệt quan trọng với các tài sản mới như tài sản số hay vàng miếng, nơi việc chứng minh nguồn gốc, giá trị và quan hệ có thể phức tạp hơn. Hồ sơ đầy đủ, rõ ràng sẽ giúp quá trình kê khai và nộp thuế diễn ra suôn sẻ, tránh được những rắc rối không đáng có.

3.2. Tra Cứu Nhanh Chóng với Công Cụ Cú Thông Thái

Bạn không cần phải là chuyên gia thuế để hiểu rõ nghĩa vụ của mình. Hệ sinh thái thuế Cú Kiểm Toán hỗ trợ tra cứu nhanh chóng mọi quy định. Để biết chính xác mình phải đóng bao nhiêu, chỉ cần một vài bước đơn giản:

1. Truy cập thue.cuthongthai.vn.
2. Tìm công cụ tính thuế thừa kế/quà tặng.
3. Nhập giá trị tài sản và các thông tin liên quan.
4. Bấm nút. Kết quả thuế phải nộp hiện ra ngay lập tức.

Đơn giản vậy thôi. Không cần đọc cả cuốn luật, không cần giải thích phức tạp. Con số là con số. Nhanh gọn, chính xác!

4. Các Trường Hợp Miễn Thuế Thừa Kế, Quà Tặng Theo Luật 109/2025

Không phải tất cả các khoản thừa kế hay quà tặng đều phải chịu thuế. Luật Thuế TNCN (và dự thảo Luật 109/2025) quy định rõ các trường hợp được miễn thuế. Nắm vững các trường hợp này giúp bạn tối ưu hóa tài chính một cách hợp pháp.

Theo Thông tư 111/2013/TT-BTC (và tiếp tục áp dụng với Luật 109/2025), các trường hợp sau đây được miễn thuế TNCN từ thừa kế, quà tặng:

• Thu nhập từ thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa: vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau.
• Thu nhập từ thừa kế, quà tặng là quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở (bao gồm cả nhà ở hình thành trong tương lai, công trình xây dựng hình thành trong tương lai) được miễn thuế nếu giá trị tài sản dưới ngưỡng tính thuế (20 triệu đồng/lần theo luật mới).
• Thu nhập từ thừa kế, quà tặng là chứng khoán, phần vốn trong các tổ chức kinh tế, cơ sở kinh doanh, các tài sản khác phải đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng mà giá trị tài sản dưới ngưỡng tính thuế (20 triệu đồng/lần).

Điều quan trọng là phải có đầy đủ giấy tờ chứng minh mối quan hệ nhân thân hợp pháp (giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn, sổ hộ khẩu, quyết định công nhận con nuôi...) để cơ quan thuế có căn cứ xem xét miễn giảm.

5. So Sánh Ngưỡng Thuế Cũ và Mới: Con Số Biết Nói

Để thấy rõ tác động của Luật 109/2025, hãy cùng Cú Kiểm Toán đặt cạnh nhau các quy định cũ và mới về ngưỡng tính thuế đối với thu nhập từ thừa kế, quà tặng.

Bảng so sánh này cho thấy rõ ràng rằng Luật 109/2025 không phải là "án tử" cho người nhận thừa kế, mà là một sự điều chỉnh cần thiết để phù hợp hơn với thực tiễn kinh tế, đồng thời giảm gánh nặng cho các giao dịch nhỏ và bao quát hơn các loại tài sản mới.

Để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa lợi ích tài chính, việc chủ động tìm hiểu và áp dụng các quy định mới là vô cùng cần thiết. Hãy sử dụng các công cụ tính toán chuyên sâu và tham khảo ý kiến chuyên gia để có những quyết định đúng đắn nhất.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để làm chủ tài chính của bạn.