Luật Thuế 109/2025 Là Gì? Tại Sao Seller Online Phải Quan Tâm?

Luật Thuế 109/2025 thực chất là cách gọi của cộng đồng về Dự thảo Luật Thuế Giá trị gia tăng (sửa đổi), dự kiến có hiệu lực từ 01/01/2026. Điểm nóng nhất của luật này đối với hơn 2 triệu nhà bán hàng online tại Việt Nam là quy định về việc sàn thương mại điện tử (TMĐT) sẽ khấu trừ thuế tại nguồn. Nói đơn giản, Shopee, Lazada, TikTok Shop sẽ trừ thuế trực tiếp trên từng đơn hàng của bạn trước khi chuyển tiền về tài khoản.

Theo chuyên gia Cú Kiểm Toán từ Cú Kiểm Toán.

Thay vì tự giác kê khai và nộp thuế theo quý như hiện tại (theo Thông tư 40/2021/TT-BTC), giờ đây nghĩa vụ này được chuyển sang cho các sàn. Điều này chấm dứt tình trạng "quên" hoặc kê khai không đủ doanh thu. Mọi giao dịch của bạn sẽ được ghi nhận và nộp thuế ngay lập tức. Theo số liệu từ Tổng cục Thuế, quy định này nhằm giải quyết vấn đề thất thu thuế lớn từ hoạt động kinh doanh trên nền tảng số.

Sự thay đổi này buộc các seller phải nhìn nhận lại toàn bộ quy trình vận hành. Bạn không thể kinh doanh theo kiểu "tay ngang" được nữa. Việc quản lý dòng tiền, chi phí, và chứng từ hóa đơn trở nên quan trọng hơn bao giờ hết để đảm bảo lợi nhuận không bị bào mòn. Đây là lúc cần một hệ thống chuyên nghiệp, và Cú Kiểm Toán sẽ soi kỹ từng điểm bạn cần chuẩn bị.

Thay Đổi Lớn Nhất: Khấu Trừ Tại Nguồn Hoạt Động Như Thế Nào?

Điểm cốt lõi của luật mới là cơ chế "khấu trừ tại nguồn". Đây không phải khái niệm mới, nhưng áp dụng cho seller cá nhân trên sàn TMĐT là một bước ngoặt. Cơ quan thuế không làm việc với từng cá nhân nữa, mà làm việc trực tiếp với các sàn.

1. Quy trình khấu trừ tự động

Khi khách hàng đặt một đơn hàng trị giá 1.000.000 VNĐ trên gian hàng của bạn, quy trình sẽ diễn ra như sau:

Cơ chế này áp dụng cho tất cả các giao dịch, không phân biệt giá trị đơn hàng lớn hay nhỏ. Dòng tiền của bạn sẽ bị ảnh hưởng ngay lập tức.

2. Ngưỡng doanh thu 100 triệu/năm và hoàn thuế

Luật vẫn giữ ngưỡng doanh thu chịu thuế là trên 100 triệu đồng/năm. Tuy nhiên, thay vì chờ cuối năm xem bạn có vượt ngưỡng hay không, thuế sẽ bị trừ ngay từ đồng doanh thu đầu tiên. Vậy nếu cả năm bạn chỉ bán được 90 triệu thì sao?

Trong trường hợp này, bạn sẽ phải làm thủ tục quyết toán và đề nghị hoàn thuế vào cuối kỳ. Điều này có nghĩa là bạn sẽ bị "giam" một khoản tiền thuế trong suốt cả năm và phải thực hiện các thủ tục hành chính để nhận lại. Đây là một điểm trừ lớn về dòng tiền đối với các shop nhỏ hoặc những người mới kinh doanh.

Doanh Nghiệp và Hộ Kinh Doanh Bị Ảnh Hưởng Ra Sao?

Không chỉ cá nhân, các doanh nghiệp và hộ kinh doanh có đăng ký cũng chịu tác động mạnh mẽ từ luật mới. Việc đồng bộ dữ liệu và xuất hóa đơn trở thành yêu cầu bắt buộc và cần được tự động hóa để tránh sai sót.

Đối với Doanh nghiệp (Công ty TNHH, Cổ phần)

Các doanh nghiệp bán hàng trên sàn TMĐT sẽ phải tích hợp hệ thống kế toán của mình với API của sàn và cơ quan thuế. Mỗi đơn hàng thành công phải được xuất hóa đơn điện tử (HĐĐT) tương ứng. Thách thức lớn nhất là xử lý hàng nghìn đơn hàng nhỏ lẻ mỗi ngày. Việc xuất hóa đơn thủ công là bất khả thi. Doanh nghiệp cần đầu tư vào giải pháp phần mềm có khả năng tự động hóa quy trình này, đảm bảo dữ liệu doanh thu trên sổ sách kế toán, trên sàn TMĐT và trên hệ thống thuế phải khớp 100%.

Đối với Hộ kinh doanh

Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán hoặc kê khai cũng phải tuân thủ. Với phương pháp khoán, cơ quan thuế sẽ dựa vào dữ liệu do sàn cung cấp để xác định lại mức thuế khoán cho phù hợp với thực tế, thay vì dựa trên tự khai của chủ hộ. Với phương pháp kê khai, hộ kinh doanh cũng phải xuất hóa đơn cho từng đơn hàng và thực hiện đối soát dữ liệu tương tự như doanh nghiệp. Áp lực tuân thủ sẽ tăng lên đáng kể.

3 Bước Seller Cần Chuẩn Bị Ngay Hôm Nay

Thời gian không còn nhiều. Để không bị động khi luật có hiệu lực, các seller cần hành động ngay từ bây giờ. Cú Kiểm Toán khuyến nghị 3 bước chuẩn bị cốt lõi sau:

1. Chuẩn hóa quy trình xuất Hóa đơn Điện tử (HĐĐT)

Đây là yêu cầu tiên quyết. Dù bạn là doanh nghiệp hay hộ kinh doanh, việc xuất HĐĐT cho mọi giao dịch sẽ là bắt buộc. Hãy làm quen với việc này ngay từ bây giờ.

2. Xây dựng quy trình đối soát dữ liệu 3 bên

Dữ liệu giờ đây sẽ tồn tại ở 3 nơi: hệ thống nội bộ của bạn, báo cáo từ sàn TMĐT, và dữ liệu trên hệ thống của cơ quan thuế. Chúng phải khớp nhau tuyệt đối. Một quy trình đối soát định kỳ (hàng ngày hoặc hàng tuần) là bắt buộc.

Bất kỳ sai lệch nào cũng cần được tìm ra nguyên nhân và khắc phục ngay lập tức để tránh rắc rối về sau.

3. Tối ưu hóa chi phí được trừ

Khi mọi doanh thu đã được minh bạch hóa, cách duy nhất để tối ưu thuế là tối đa hóa các khoản chi phí hợp lệ được trừ. Hãy đảm bảo bạn lấy đầy đủ hóa đơn GTGT đầu vào cho mọi chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh: chi phí nhập hàng, chi phí quảng cáo (từ Facebook, Google), chi phí thuê kho, chi phí lương nhân viên, chi phí vận hành... Việc này đòi hỏi một hệ thống kế toán chặt chẽ và kỷ luật trong việc thu thập chứng từ.

So Sánh Nghĩa Vụ Thuế Trước và Sau 2026

Để thấy rõ tác động của Luật 109/2025, hãy cùng xem xét một bảng so sánh chi tiết về nghĩa vụ thuế của một cá nhân kinh doanh trên sàn TMĐT trước và sau ngày 01/01/2026.

Case Study: Seller Online Đối Mặt Với Luật Thuế Mới

Lý thuyết là vậy, nhưng thực tế sẽ ra sao? Hãy xem câu chuyện của hai nhà bán hàng để hình dung rõ hơn về những thách thức và cơ hội mà luật thuế mới mang lại.

🦉 Cú nhận xét: Những con số không biết nói dối. Việc chuẩn bị sớm sẽ quyết định ai là người chiến thắng trong cuộc chơi mới này. Bạn có thể tự kiểm tra ngay nghĩa vụ thuế của mình để có kế hoạch phù hợp.