Luật Thuế 109/2025: Toàn Bộ Thay Đổi Về Thuế Xăng Dầu

⏱️ 26 phút đọc
Luật 109/2025

✅ Nội dung được rà soát chuyên môn bởi Ban biên tập Thuế — Kế toán Cú Kiểm Toán ⏱️ 19 phút đọc · 3759 từ Luật 109/2025 là luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, có hiệu lực từ 01/01/2026. Thay đổi cốt lõi là áp dụng phương pháp tính thuế hỗn hợp (tỷ lệ % cộng với mức tuyệt đối) cho mặt hàng xăng dầu, thay vì chỉ dùng tỷ lệ % như trước đây. Tổng Quan Luật Thuế 109/2025: Những Điều Cốt Lõi Cần Nắm Ngày 01/01/2026 tới đây sẽ đánh dấu một bước ngoặt lớn trong chính sách t…

✅ Nội dung được rà soát chuyên môn bởi Ban biên tập Thuế — Kế toán Cú Kiểm Toán

Tổng Quan Luật Thuế 109/2025: Những Điều Cốt Lõi Cần Nắm

Ngày 01/01/2026 tới đây sẽ đánh dấu một bước ngoặt lớn trong chính sách thuế đối với mặt hàng xăng dầu tại Việt Nam. Luật số 109/2025/QH16 (gọi tắt là Luật 109/2025) sẽ chính thức có hiệu lực, thay đổi căn bản phương pháp tính Thuế Tiêu thụ đặc biệt (TTĐB). Thay vì áp dụng phương pháp tính theo tỷ lệ phần trăm (%) như hiện hành, luật mới sẽ áp dụng phương pháp tính thuế hỗn hợp. Cụ thể, thuế TTĐB phải nộp sẽ bao gồm hai thành phần: một phần tính theo tỷ lệ phần trăm trên giá tính thuế và một phần là mức thu tuyệt đối cố định trên mỗi lít.

Mục tiêu chính của sự thay đổi này, theo lý giải từ Bộ Tài Chính, là nhằm tăng cường tính ổn định và dự báo của nguồn thu ngân sách nhà nước. Khi giá dầu thô thế giới (WTI, Brent) biến động mạnh, việc chỉ áp dụng thuế suất phần trăm khiến nguồn thu ngân sách cũng biến động theo. Việc bổ sung một cấu phần thuế tuyệt đối sẽ giúp tạo ra một "sàn" doanh thu, giảm sự phụ thuộc vào thị trường năng lượng toàn cầu. Đồng thời, chính sách này cũng được kỳ vọng sẽ góp phần điều tiết tiêu dùng, khuyến khích việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả hơn, phù hợp với các cam kết về giảm phát thải carbon của Việt Nam.

Đối tượng chịu tác động trực tiếp là các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu, các doanh nghiệp vận tải, logistics và cuối cùng là toàn bộ người tiêu dùng. Cấu trúc giá bán lẻ xăng dầu sẽ thay đổi, đòi hỏi các doanh nghiệp phải tính toán lại định mức chi phí, cơ cấu giá thành sản phẩm, dịch vụ. Người dân cũng cần chuẩn bị cho một mặt bằng giá mới, dù theo tính toán sơ bộ, tác động tăng giá sẽ không quá đột ngột. Cần hiểu rõ bản chất thay đổi này để có sự chuẩn bị tốt nhất. Bạn có thể sử dụng công cụ tính lương NET để xem chi phí đi lại ảnh hưởng đến thu nhập thực lĩnh của mình ra sao.

Tại Sao Phải Thay Đổi? Bối Cảnh Ra Đời Luật 109/2025

Việc sửa đổi Luật Thuế TTĐB không phải là một quyết định bột phát. Nó xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn của nền kinh tế và xu hướng quản lý tài chính công hiện đại. Lý do chính yếu là sự bất ổn của thị trường năng lượng toàn cầu. Trong những năm gần đây, giá dầu thô đã trải qua nhiều đợt biến động dữ dội, từ mức âm trong đại dịch COVID-19 đến việc vọt lên trên 100 USD/thùng do xung đột địa chính trị. Với cách tính thuế hoàn toàn theo tỷ lệ phần trăm, khi giá dầu giảm sâu, nguồn thu ngân sách từ thuế TTĐB sụt giảm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến cân đối chi tiêu công. Ngược lại, khi giá dầu tăng phi mã, gánh nặng thuế lại cộng hưởng làm giá bán lẻ trong nước tăng sốc, gây áp lực lạm phát lớn.

Thực tế tại Việt Nam, giá xăng RON 95 tính đến ngày 10/06/2026 là 24.330 VNĐ/lít. Mức giá này tuy thấp hơn đáng kể so với các nước trong khu vực như Thái Lan (34.099 VNĐ/lít), Singapore (49.050 VNĐ/lít) hay Lào (41.181 VNĐ/lít), nhưng sự biến động của nó vẫn là một bài toán đau đầu cho các nhà điều hành. Việc áp dụng thuế hỗn hợp là học hỏi kinh nghiệm từ nhiều quốc gia phát triển thuộc OECD, nơi mô hình này đã chứng tỏ hiệu quả trong việc tạo ra sự ổn định kép: vừa ổn định nguồn thu cho nhà nước, vừa giảm thiểu cú sốc giá cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.

🦉 Cú nhận xét: Chuyển sang thuế hỗn hợp là một bước đi tất yếu để chính sách tài khóa bớt bị động trước biến động của thị trường thế giới. Thay vì "thả nổi" theo giá dầu, nhà nước sẽ có một công cụ điều tiết chủ động và hiệu quả hơn.

Một lý do quan trọng khác là mục tiêu về môi trường. Theo cam kết tại COP26, Việt Nam đặt mục tiêu đạt phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050. Việc duy trì một mức thuế tuyệt đối đối với nhiên liệu hóa thạch sẽ tạo ra một tín hiệu giá ổn định, khuyến khích các cá nhân và doanh nghiệp chuyển dịch sang các phương tiện sử dụng năng lượng sạch hơn như xe điện, hoặc tối ưu hóa lộ trình vận tải để tiết kiệm nhiên liệu. Đây là một công cụ chính sách kinh tế nhằm thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.

Phân Tích Chuyên Sâu: Cách Tính Thuế TTĐB Mới Theo Phương Pháp Hỗn Hợp

Điểm mấu chốt của Luật 109/2025 nằm ở Điều 7, khoản 1, sửa đổi công thức tính thuế TTĐB đối với mặt hàng xăng. Cụ thể, công thức cũ và mới được thể hiện như sau:

Trước 01/01/2026 (Theo Luật hiện hành):
Thuế TTĐB = Giá tính thuế TTĐB × Thuế suất %
Ví dụ: Xăng RON 95 có thuế suất 10%.

Từ 01/01/2026 (Theo Luật 109/2025):
Thuế TTĐB = (Giá tính thuế TTĐB × Thuế suất %) + Mức thuế tuyệt đối

Theo dự thảo được thông qua, các mức thuế suất và mức thu tuyệt đối áp dụng cho xăng RON 95 kể từ ngày 01/01/2026 như sau:

Thuế suất theo tỷ lệ phần trăm: Giảm từ 10% xuống còn 8%.
Mức thuế tuyệt đối: Bổ sung 1.000 VNĐ/lít.

Để dễ hình dung, hãy xem một ví dụ cụ thể. Giả sử giá tính thuế TTĐB của 1 lít xăng RON 95 là 15.000 VNĐ (đây là giá tại cảng, chưa bao gồm các loại thuế, phí khác).
Cách tính cũ:
Thuế TTĐB = 15.000 VNĐ × 10% = 1.500 VNĐ.
Cách tính mới theo Luật 109/2025:
Thuế TTĐB = (15.000 VNĐ × 8%) + 1.000 VNĐ = 1.200 VNĐ + 1.000 VNĐ = 2.200 VNĐ.

Trong trường hợp này, tổng số thuế TTĐB trên mỗi lít xăng đã tăng lên 700 VNĐ. Tuy nhiên, kịch bản sẽ khác nếu giá tính thuế thay đổi. Giả sử giá dầu thế giới giảm mạnh, kéo giá tính thuế xuống còn 10.000 VNĐ/lít.
Cách tính cũ:
Thuế TTĐB = 10.000 VNĐ × 10% = 1.000 VNĐ.
Cách tính mới theo Luật 109/2025:
Thuế TTĐB = (10.000 VNĐ × 8%) + 1.000 VNĐ = 800 VNĐ + 1.000 VNĐ = 1.800 VNĐ.

Rõ ràng, với cách tính mới, dù giá đầu vào giảm, số thuế thu được vẫn duy trì ở mức cao hơn, giúp ngân sách ổn định. Ngược lại, khi giá đầu vào tăng lên 20.000 VNĐ/lít, thuế TTĐB theo cách tính mới là (20.000 8%) + 1.000 = 2.600 VNĐ, trong khi cách tính cũ sẽ là 20.000 10% = 2.000 VNĐ. Sự thay đổi này đòi hỏi các doanh nghiệp phải xây dựng các mô hình dự báo tài chính linh hoạt hơn.

Tác Động Của Luật 109/2025 Đến Giá Xăng Bán Lẻ

Giá xăng bán lẻ đến tay người tiêu dùng là một cấu trúc phức tạp, bao gồm nhiều thành phần: giá nhập khẩu, chi phí kinh doanh định mức, lợi nhuận định mức, và các loại thuế, phí (Thuế Nhập khẩu, Thuế TTĐB, Thuế Bảo vệ môi trường, Thuế Giá trị gia tăng) cùng Quỹ Bình ổn giá. Luật 109/2025 tác động trực tiếp vào cấu phần Thuế TTĐB, từ đó ảnh hưởng đến giá cuối cùng.

Hãy phân tích tác động này qua hai kịch bản chính:

Kịch bản 1: Giá dầu thế giới ổn định hoặc ở mức thấp

Khi giá dầu thô (giá cơ sở để tính giá nhập khẩu) ở mức thấp, ví dụ dưới 70 USD/thùng, việc áp dụng công thức thuế hỗn hợp gần như chắc chắn sẽ làm tăng số thuế TTĐB phải nộp so với cách tính cũ. Như ví dụ ở trên, khi giá tính thuế là 10.000 VNĐ/lít, thuế TTĐB tăng từ 1.000 VNĐ lên 1.800 VNĐ. Phần tăng thêm này, sau khi cộng thêm thuế GTGT (VAT) 8% hoặc 10% chồng lên, sẽ đẩy giá bán lẻ tăng nhẹ. Điều này có nghĩa là người tiêu dùng sẽ khó được hưởng lợi trọn vẹn khi giá dầu thế giới giảm sâu như trước đây. Mức thuế tuyệt đối 1.000 VNĐ/lít hoạt động như một "giá sàn" về thuế.

Kịch bản 2: Giá dầu thế giới tăng cao

Ngược lại, khi giá dầu thô tăng vọt, ví dụ trên 120 USD/thùng, công thức mới lại có tác dụng "ghìm" đà tăng của thuế TTĐB. Giả sử giá tính thuế là 25.000 VNĐ/lít.
Cách tính cũ: Thuế TTĐB = 25.000 VNĐ × 10% = 2.500 VNĐ.
Cách tính mới: Thuế TTĐB = (25.000 VNĐ × 8%) + 1.000 VNĐ = 2.000 VNĐ + 1.000 VNĐ = 3.000 VNĐ. Trong kịch bản này, thuế mới vẫn cao hơn. Tuy nhiên, điểm cân bằng sẽ xuất hiện. Hãy tìm điểm giá mà tại đó hai cách tính cho ra cùng một kết quả thuế: Giá tính thuế 10% = (Giá tính thuế 8%) + 1.000. Giải phương trình này, ta có: Giá tính thuế * 2% = 1.000, suy ra Giá tính thuế = 50.000 VNĐ/lít. Khi giá tính thuế vượt mốc 50.000 VNĐ/lít (một kịch bản giá dầu siêu cao), cách tính mới sẽ cho ra số thuế TTĐB thấp hơn cách tính cũ. Tác dụng giảm sốc sẽ thể hiện rõ nét hơn ở các mức thuế suất chênh lệch lớn hơn. Dù vậy, mục tiêu chính không phải là giảm giá, mà là làm cho tốc độ tăng giá bán lẻ trở nên "mượt" và dễ dự báo hơn.

Doanh Nghiệp Vận Tải Đối Mặt Thách Thức Gì Từ 2026?

Ngành vận tải và logistics, nơi chi phí nhiên liệu chiếm từ 30-40% tổng chi phí hoạt động, sẽ là một trong những lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ Luật 109/2025. Thách thức lớn nhất là sự thay đổi trong cấu trúc chi phí và khả năng dự báo. Trước đây, các doanh nghiệp đã quen với việc giá xăng dầu biến động tỷ lệ thuận gần như tuyệt đối với giá dầu thô thế giới. Họ có thể xây dựng các mô hình dự báo, các điều khoản "phụ phí nhiên liệu" trong hợp đồng với khách hàng dựa trên nguyên tắc này.

Tuy nhiên, từ 2026, mối tương quan này sẽ yếu đi. Khi giá dầu thế giới giảm, chi phí nhiên liệu của doanh nghiệp sẽ không giảm tương ứng như trước, do cấu phần thuế tuyệt đối giữ giá xăng ở một mức sàn cao hơn. Điều này có thể gây bất lợi cho các hợp đồng dài hạn đã ký kết mà không có điều khoản điều chỉnh linh hoạt theo chính sách thuế mới. Doanh nghiệp có thể bị "kẹt" giữa giá cước đã chốt và chi phí nhiên liệu thực tế không giảm như kỳ vọng. Ngược lại, khi giá dầu tăng, dù tốc độ tăng của giá xăng có thể chậm lại, nhưng mặt bằng giá mới vẫn là một áp lực lớn lên biên lợi nhuận vốn đã rất mỏng của ngành.

🦉 Cú nhận xét: Doanh nghiệp vận tải phải xem lại toàn bộ hợp đồng. Điều khoản về phụ phí nhiên liệu (fuel surcharge) cần được định nghĩa lại, không chỉ dựa vào giá dầu thô mà phải tính đến cả sự thay đổi trong chính sách thuế nội địa.

Một thách thức khác là dòng tiền. Việc giá nhiên liệu có xu hướng ổn định ở mặt bằng cao hơn sẽ làm tăng nhu cầu vốn lưu động để chi trả cho các khoản mua xăng dầu. Các doanh nghiệp, đặc biệt là các hộ kinh doanh vận tải nhỏ lẻ, cần phải lập kế hoạch tài chính cẩn thận hơn. Việc tính toán chính xác chi phí để báo giá cạnh tranh sẽ trở nên phức tạp hơn. Chủ hộ kinh doanh cần cập nhật ngay các công cụ tính toán để không bị thua thiệt.

So Sánh Cách Tính Thuế Xăng Dầu Trước và Sau Luật 109/2025

Để có cái nhìn trực quan nhất, hãy đặt hai phương pháp tính thuế lên bàn cân và so sánh qua các kịch bản giá tính thuế khác nhau. Bảng dưới đây sẽ minh họa rõ ràng sự khác biệt về số thuế TTĐB phải nộp trên mỗi lít xăng RON 95.

Giá Tính Thuế TTĐB (VNĐ/lít) Thuế TTĐB (Cách Cũ - 10%) Thuế TTĐB (Cách Mới - 8% + 1.000) Chênh Lệch (Mới - Cũ)
10.000 (Giá thấp) 1.000 1.800 +800
15.000 (Giá trung bình) 1.500 2.200 +700
20.000 (Giá khá cao) 2.000 2.600 +600
30.000 (Giá cao) 3.000 3.400 +400
50.000 (Giá rất cao - Điểm hòa vốn) 5.000 5.000 0
60.000 (Giá cực cao) 6.000 5.800 -200

Phân tích từ bảng trên cho thấy rõ: cách tính thuế mới sẽ làm tăng số thuế phải nộp ở hầu hết các kịch bản giá phổ biến. Chỉ khi nào giá tính thuế của xăng dầu tăng lên trên mốc 50.000 VNĐ/lít, một mức giá rất cao và hiếm khi xảy ra, thì người tiêu dùng và doanh nghiệp mới bắt đầu được hưởng lợi từ cách tính thuế mới so với cách tính cũ. Do đó, trong ngắn và trung hạn, cần chuẩn bị tinh thần cho việc mặt bằng giá xăng dầu sẽ cao hơn một chút so với nếu áp dụng chính sách cũ. Mục tiêu của chính sách là sự ổn định, không phải là giảm giá.

Lộ Trình Áp Dụng Và Các Giai Đoạn Chuyển Tiếp

Luật 109/2025 quy định một lộ trình áp dụng rõ ràng để thị trường và các đối tượng chịu thuế có thời gian thích ứng. Việc này nhằm tránh gây ra những cú sốc đột ngột cho nền kinh tế. Ngày có hiệu lực chính thức là 01/01/2026. Từ thời điểm này, tất cả các lô xăng dầu nhập khẩu hoặc sản xuất trong nước sẽ được áp dụng cách tính thuế TTĐB hỗn hợp.

Luật cũng quy định về giai đoạn chuyển tiếp. Theo Điều 15, các văn bản hướng dẫn thi hành như Nghị định của Chính phủ và Thông tư của Bộ Tài Chính phải được ban hành trước ngày 01/10/2025. Giai đoạn từ khi luật được công bố đến cuối năm 2025 là thời gian để các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân nghiên cứu, chuẩn bị.

Giai đoạn 1: Chuẩn bị (Từ nay đến 31/12/2025)

Cơ quan nhà nước: Xây dựng và ban hành các văn bản dưới luật; tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo phổ biến chính sách cho các doanh nghiệp đầu mối, sở công thương các tỉnh.
Doanh nghiệp: Cập nhật hệ thống phần mềm kế toán, ERP để đáp ứng công thức tính thuế mới; rà soát lại các hợp đồng kinh tế dài hạn; xây dựng kịch bản kinh doanh mới; đào tạo lại nhân viên kế toán, nhân viên kinh doanh.
Người dân: Tìm hiểu thông tin chính thống về luật mới để tránh các tin đồn thất thiệt gây hoang mang, có thể dẫn đến tình trạng tích trữ xăng dầu không cần thiết vào cuối năm 2025.

Giai đoạn 2: Áp dụng (Từ 01/01/2026)

Đây là giai đoạn chính thức áp dụng cách tính thuế mới. Cơ quan thuế sẽ tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc kê khai và nộp thuế của các doanh nghiệp đầu mối. Theo Luật, mức thuế tuyệt đối 1.000 VNĐ/lít sẽ được giữ ổn định trong 2 năm đầu tiên (2026 và 2027) để đánh giá tác động. Từ năm 2028, Chính phủ sẽ có quyền điều chỉnh mức thuế tuyệt đối này hai năm một lần, dựa trên diễn biến của chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và các mục tiêu điều hành kinh tế vĩ mô, nhưng không được vượt quá 10% mỗi lần điều chỉnh. Điều này tạo ra một khung chính sách linh hoạt nhưng vẫn có thể dự báo được.

3 Bài Học Cho Doanh Nghiệp: Tối Ưu Chi Phí Nhiên Liệu Hợp Pháp

Đối mặt với chính sách thuế mới, việc ngồi yên và chấp nhận chi phí tăng lên không phải là một lựa chọn khôn ngoan. Các doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực vận tải, cần chủ động tìm kiếm các giải pháp để tối ưu hóa chi phí một cách hợp pháp. Dưới đây là 3 bài học quan trọng:

1. Rà soát và đàm phán lại hợp đồng

Đây là việc cấp bách nhất. Kiểm tra lại tất cả các hợp đồng vận chuyển, hợp đồng cung cấp dịch vụ dài hạn. Xem xét lại điều khoản về giá và phụ phí nhiên liệu. Nếu hợp đồng hiện tại chỉ neo phụ phí vào biến động của giá dầu thô hoặc giá bán lẻ công bố, doanh nghiệp có thể gặp bất lợi. Cần đàm phán để bổ sung điều khoản cho phép điều chỉnh giá cước khi có sự thay đổi lớn trong chính sách thuế của nhà nước. Việc này đảm bảo chi phí đầu vào tăng lên sẽ được chia sẻ một cách hợp lý với khách hàng.

2. Đầu tư vào công nghệ và tối ưu hóa vận hành

Khi giá nhiên liệu trở nên đắt đỏ và khó đoán định hơn, hiệu quả vận hành là chìa khóa sống còn. Đã đến lúc đầu tư nghiêm túc vào các giải pháp công nghệ quản lý vận tải (Transportation Management System - TMS). Các hệ thống này giúp tối ưu hóa lộ trình, kết hợp các đơn hàng một cách thông minh để giảm thiểu số km xe chạy rỗng, theo dõi và điều chỉnh hành vi lái xe (phanh gấp, tăng tốc đột ngột) để tiết kiệm nhiên liệu. Dù chi phí đầu tư ban đầu không nhỏ, nhưng lợi ích về lâu dài trong việc cắt giảm 5-10% chi phí nhiên liệu là hoàn toàn khả thi.

3. Xây dựng định mức tiêu hao nhiên liệu chính xác

Nhiều doanh nghiệp vẫn quản lý chi phí xăng dầu một cách tương đối lỏng lẻo. Cần xây dựng lại định mức tiêu hao nhiên liệu chi tiết cho từng loại xe, từng cung đường. Việc này không chỉ giúp kiểm soát chi phí nội bộ, chống thất thoát, mà còn là cơ sở vững chắc để tính toán giá thành và báo giá cho khách hàng. Các chi phí nhiên liệu hợp lý, hợp lệ dựa trên định mức sẽ được cơ quan thuế chấp nhận khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Việc lưu trữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ, nhật trình xe chạy là bắt buộc. Bạn có thể sử dụng công nghệ OCR để số hóa và quản lý các hóa đơn này một cách hiệu quả.

Cơ Quan Thuế Sẽ Giám Sát Việc Tuân Thủ Như Thế Nào?

Để đảm bảo Luật 109/2025 được thực thi nghiêm túc và hiệu quả, Tổng cục Thuế đã có kế hoạch chi tiết về công tác quản lý và giám sát. Trọng tâm sẽ là việc kết nối dữ liệu điện tử và áp dụng hóa đơn điện tử.

Theo quy định mới, dữ liệu từ các cột bơm xăng tại các cửa hàng bán lẻ sẽ phải được kết nối trực tuyến với cơ quan thuế. Điều này đã được thí điểm và sẽ triển khai trên toàn quốc từ năm 2026. Mục tiêu là kiểm soát chặt chẽ sản lượng xăng dầu bán ra, ngăn chặn gian lận hóa đơn và buôn lậu. Mọi giao dịch đều phải xuất hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối với cơ quan thuế, đảm bảo tính minh bạch từ khâu đầu vào của doanh nghiệp đầu mối đến khâu bán lẻ cho người tiêu dùng.

Cơ quan thuế sẽ tăng cường các hoạt động thanh tra, kiểm tra theo chuyên đề đối với các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu. Nội dung kiểm tra sẽ tập trung vào việc kê khai giá tính thuế TTĐB và áp dụng đúng công thức tính thuế hỗn hợp. Bất kỳ sai sót nào trong việc áp dụng thuế suất phần trăm (8%) hoặc cộng thiếu mức thuế tuyệt đối (1.000 VNĐ/lít) đều sẽ bị truy thu và xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo quy định tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Các doanh nghiệp cần đảm bảo hệ thống kế toán của mình được cập nhật chính xác để tránh những sai sót đáng tiếc.

Kết Luận: Chuẩn Bị Gì Cho Ngày 01/01/2026?

Luật 109/2025 không chỉ đơn thuần là một sự thay đổi về con số hay công thức tính thuế. Nó phản ánh một sự thay đổi trong tư duy quản lý nhà nước: hướng tới sự ổn định, bền vững và chủ động hơn trong điều hành chính sách tài khóa. Việc chuyển sang cơ chế thuế hỗn hợp đối với xăng dầu là một bước đi phù hợp với thông lệ quốc tế và yêu cầu thực tiễn của Việt Nam.

Đối với doanh nghiệp và người dân, thay vì lo lắng, hãy xem đây là một cơ hội để rà soát lại hoạt động của mình. Doanh nghiệp cần nhanh chóng cập nhật kiến thức, điều chỉnh chiến lược kinh doanh và tối ưu hóa vận hành. Người tiêu dùng cần hình thành thói quen sử dụng năng lượng một cách tiết kiệm và hiệu quả hơn. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ bây giờ sẽ là chìa khóa để thích ứng và vượt qua những thách thức ban đầu, hướng tới sự phát triển ổn định trong bối cảnh mới. Thời gian không còn nhiều, hãy hành động ngay hôm nay.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn nắm rõ các nghĩa vụ tài chính của mình.

🎯 Key Takeaways
1
Luật 109/2025 áp dụng cách tính thuế TTĐB hỗn hợp cho xăng: 8% + 1.000 VNĐ/lít, hiệu lực từ 01/01/2026.
2
Giá xăng sẽ ít biến động hơn khi giá dầu thế giới thay đổi, nhưng có thể tăng nhẹ khi giá dầu thô ở mức thấp.
3
Doanh nghiệp vận tải cần lập lại định mức chi phí nhiên liệu, xem xét hợp đồng dài hạn để ứng phó với cơ cấu giá mới.
🧮 Cú Kiểm Toán khuyên

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn

📋 Ví Dụ Thực Tế 1

Ông Nguyễn Văn Hùng, 48 tuổi, Giám đốc công ty vận tải Hùng Cường Logistics ở quận Hồng Bàng, TP. Hải Phòng.

💰 Thu nhập: Lợi nhuận công ty biến động · Sở hữu 30 đầu xe container

Ông Hùng thực sự đau đầu khi nghe tin về Luật 109/2025. Công ty của ông đang thực hiện nhiều hợp đồng vận chuyển dài hạn cho các khu công nghiệp, giá cước đã được chốt từ đầu năm. Ông lo lắng chi phí nhiên liệu sẽ tăng lên, ăn mòn hết lợi nhuận. 'Trước giờ cứ thấy giá dầu thế giới giảm là mừng, anh em tài xế cũng dễ thở. Giờ có thêm cái thuế cố định, giá dầu giảm mà giá xăng trong nước chưa chắc đã giảm tương xứng, khó tính toán quá,' ông chia sẻ. Được kế toán trưởng tư vấn, ông truy cập thue.cuthongthai.vn và sử dụng một công cụ mô phỏng chi phí (giả định). Ông nhập các kịch bản giá dầu thô khác nhau và thấy ngay tác động của Luật 109/2025. Kết quả bất ngờ: với giá dầu thấp, chi phí nhiên liệu hàng tháng của cả đội xe có thể tăng thêm gần 120 triệu đồng. Nhờ con số cụ thể này, ông Hùng đã có cơ sở để lên kế hoạch làm việc lại với các đối tác, đề xuất điều chỉnh phụ phí nhiên liệu trong hợp đồng để chia sẻ rủi ro. 'Không có công cụ tính toán, mình cứ mông lung, giờ thì rõ ràng rồi, phải hành động ngay', ông Hùng nói.
💰 Tính Thuế TNCN

Miễn phí · Không cần đăng ký · Kết quả trong 30 giây

📋 Ví Dụ Thực Tế 2

Chị Lê Thị Mai Anh, 32 tuổi, Trưởng phòng Marketing ở Quận 3, TP.HCM.

💰 Thu nhập: 45tr/tháng · Di chuyển hàng ngày bằng ô tô cá nhân

Chị Mai Anh không quá quan tâm đến các con số vĩ mô, nhưng sự thay đổi của giá xăng ảnh hưởng trực tiếp đến ngân sách chi tiêu hàng tháng của gia đình chị. Nghe tin về cách tính thuế mới, chị chỉ biết là 'có thể sẽ tăng'. Tò mò, chị vào trang Cú Thông Thái và thấy bài phân tích chi tiết. Chị hiểu ra rằng, mục tiêu của luật không phải là làm giá tăng sốc, mà là để ổn định hơn. Chị dùng thử công cụ dự toán chi phí xăng xe và nhận thấy với quãng đường đi làm của mình, chi phí hàng tháng có thể tăng thêm khoảng 200.000 - 300.000 VNĐ. Con số không quá lớn nhưng giúp chị có sự chuẩn bị tâm lý và điều chỉnh các khoản chi tiêu khác một cách hợp lý hơn. 'Biết trước được sự thay đổi dù là nhỏ cũng giúp mình chủ động hơn trong việc quản lý tài chính cá nhân', chị Mai Anh kết luận.
❓ Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
❓ Luật 109/2025 chính xác là gì?
Đây là luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt, trong đó thay đổi lớn nhất là áp dụng phương pháp tính thuế hỗn hợp (kết hợp tỷ lệ % và mức thu tuyệt đối) cho mặt hàng xăng, có hiệu lực từ 01/01/2026.
❓ Thuế hỗn hợp có áp dụng cho dầu diesel không?
Trong dự thảo được thông qua, giai đoạn đầu Luật 109/2025 tập trung áp dụng thuế hỗn hợp cho mặt hàng xăng (RON 95, E5 RON92). Lộ trình áp dụng cho dầu diesel và các nhiên liệu khác sẽ được Chính phủ xem xét và quy định sau khi đánh giá tác động của giai đoạn 1.
❓ Mức thuế tuyệt đối 1.000 VNĐ/lít có phải là cố định mãi mãi không?
Không. Mức thuế này sẽ được giữ ổn định trong 2 năm đầu (2026-2027). Từ 2028, Chính phủ có thể điều chỉnh 2 năm một lần dựa trên lạm phát (CPI) và mục tiêu kinh tế vĩ mô, nhưng mức tăng không quá 10% mỗi lần.
❓ Vậy giá xăng sẽ tăng hay giảm khi luật mới có hiệu lực?
Giá xăng sẽ có xu hướng ổn định hơn. Tuy nhiên, trong các kịch bản giá dầu thô ở mức thấp hoặc trung bình, giá bán lẻ có thể sẽ nhích nhẹ so với cách tính cũ. Mục tiêu chính của luật là ổn định, không phải giảm giá.
❓ Doanh nghiệp vận tải cần làm gì ngay bây giờ?
Doanh nghiệp cần rà soát lại tất cả hợp đồng dài hạn để đàm phán lại điều khoản phụ phí nhiên liệu. Đồng thời, nên đầu tư vào công nghệ để tối ưu lộ trình và xây dựng định mức tiêu hao nhiên liệu chính xác để kiểm soát chi phí.
❓ Người tiêu dùng có bị ảnh hưởng nhiều không?
Tác động đến từng cá nhân sẽ không quá lớn, có thể làm tăng chi phí đi lại hàng tháng một khoản nhỏ. Việc này khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng hoặc các phương tiện tiết kiệm năng lượng hơn.
❓ Tại sao nhà nước không giảm các loại thuế khác để bù lại?
Mỗi sắc thuế có mục tiêu riêng. Thuế TTĐB nhằm điều tiết tiêu dùng các mặt hàng không khuyến khích. Việc thay đổi cơ cấu thuế TTĐB nhằm ổn định ngân sách và giảm phụ thuộc vào biến động giá thế giới, một mục tiêu khác với thuế BVMT hay thuế GTGT.
❓ Luật này có giúp chống buôn lậu xăng dầu không?
Gián tiếp là có. Luật 109/2025 đi kèm với các quy định siết chặt quản lý hóa đơn điện tử và kết nối dữ liệu từ cây xăng về cơ quan thuế, giúp minh bạch hóa dòng chảy của xăng dầu, từ đó hạn chế gian lận và buôn lậu.

📄 Nguồn Tham Khảo

Nội dung được rà soát bởi Ban biên tập Thuế — Kế toán, cập nhật theo luật hiện hành.

⚠️ Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn thuế chuyên nghiệp. Vui lòng liên hệ chuyên gia thuế cho trường hợp cụ thể.

Nguồn tham khảo chính thức: 🏛️ Tổng Cục Thuế🎓 ĐH Luật HN

📊

Cú Kiểm Toán

Nhận nhắc nhở deadline thuế & mẹo tính thuế — miễn phí

Miễn phí · Không spam · Huỷ bất cứ lúc nào

Bài viết liên quan