Tiền lương làm căn cứ đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH) là tổng mức thu nhập bao gồm tiền lương và các khoản phụ cấp lương, cũng như các khoản bổ sung khác theo quy định của pháp luật lao động, nhưng loại trừ các khoản không có tính chất tiền lương như tiền thưởng, hỗ trợ ăn giữa ca, đi lại, điện thoại. Việc xác định đúng các khoản này rất quan trọng để doanh nghiệp tuân thủ pháp luật và tránh bị truy thu.

Giới Thiệu: Soi Kỹ Từng Đồng Lương, Phụ Cấp Đóng BHXH

Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, việc quản lý chi phí lao động luôn là bài toán đau đầu với mọi doanh nghiệp. Đặc biệt, khoản Bảo hiểm xã hội (BHXH) không chỉ là nghĩa vụ mà còn là một phần đáng kể trong tổng chi phí. Chỉ cần một sai sót nhỏ trong việc xác định tiền lương làm căn cứ đóng BHXH cũng có thể dẫn đến những hệ lụy lớn: từ việc bị truy thu, phạt hành chính đến ảnh hưởng uy tín của doanh nghiệp.

Cú Kiểm Toán nhận thấy rằng, nhiều doanh nghiệp vẫn còn lúng túng khi phân biệt đâu là tiền lương, đâu là phụ cấp phải tính BHXH, và khoản nào thì không. Điều này càng trở nên cấp thiết khi chi phí sinh hoạt liên tục biến động, điển hình như giá xăng RON 95 tại Việt Nam đang ở mức 24.330 VND/lít (theo Perplexity, 2026-06-10). Con số này, mặc dù thấp hơn so với Thái Lan (25.745 VND/lít) hay Campuchia (30.473 VND/lít), nhưng lại cao hơn Trung Quốc (24.957 VND/lít) hay Lào (28.109 VND/lít) nếu so sánh với thu nhập bình quân đầu người, nó thực sự tạo áp lực lên chi phí vận hành và lương của người lao động. Áp lực này càng khiến doanh nghiệp phải soi kỹ từng khoản chi để tối ưu hóa, trong đó có quỹ lương và các khoản đóng BHXH.

Bài viết này sẽ soi kỹ từng ngóc ngách của quy định pháp luật, giúp bạn hiểu rõ tiền lương và các khoản phụ cấp nào là căn cứ để tính BHXH, từ đó tránh những sai lầm không đáng có.

Tiền Lương: Căn Cứ Đóng BHXH – Quy Định Thế Nào?

Để biết khoản nào phải đóng BHXH, chúng ta cần căn cứ vào các quy định pháp luật hiện hành. Đây là kim chỉ nam để các kế toán và chuyên viên nhân sự thực hiện đúng. Cụ thể, theo Khoản 2 Điều 89 Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13, tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc là mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định của pháp luật về lao động.

Đi sâu hơn, Nghị định 115/2015/NĐ-CP và đặc biệt là Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đã hướng dẫn chi tiết về các khoản thu nhập được tính và không tính vào tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Điều này là vô cùng quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động và nghĩa vụ của doanh nghiệp.

Các thành phần của tiền lương làm căn cứ đóng BHXH

Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH quy định rõ ràng tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc bao gồm 3 yếu tố chính:

🦉 Cú nhận xét: Việc xác định các khoản bổ sung khác thường gây nhiều tranh cãi nhất. Nguyên tắc là nếu khoản bổ sung đó có tính chất cố định, định kỳ và được xác định ngay khi ký hợp đồng, nó có thể phải đóng BHXH. Ngược lại, những khoản mang tính chất không định kỳ, không gắn liền với quá trình làm việc thường không phải đóng.

Mỗi doanh nghiệp cần rà soát kỹ lưỡng hợp đồng lao động và quy chế lương, thưởng nội bộ để đảm bảo rằng các khoản chi trả được phân loại đúng, tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.

Phân Biệt Chi Tiết: Khoản Nào Tính, Khoản Nào Không Đóng BHXH?

Đây là phần quan trọng nhất giúp doanh nghiệp tránh sai sót. Cú Kiểm Toán sẽ chỉ rõ từng khoản cụ thể để bạn không còn nhầm lẫn.

Khoản TIỀN LƯƠNG và PHỤ CẤP LƯƠNG phải đóng BHXH:

Theo Điều 3 Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH và các hướng dẫn trước đó, các khoản sau đây sẽ là căn cứ tính đóng BHXH:

Khoản KHÔNG phải đóng BHXH:

Căn cứ Khoản 3 Điều 30 Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH và Khoản 2 Điều 6 của Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH, các khoản sau đây KHÔNG tính vào tiền lương tháng đóng BHXH:

Đây thường là các khoản có tính chất phúc lợi, hỗ trợ cho người lao động nhưng không phải là tiền lương cho sức lao động hay điều kiện lao động:

🦉 Cú nhận xét: Điểm mấu chốt là phải xác định liệu khoản chi đó có gắn liền với hiệu suất công việc và mang tính chất định kỳ, cố định hay không. Nếu chỉ là các khoản hỗ trợ, phúc lợi mang tính chất không định kỳ hoặc không gắn với quá trình làm việc, thường sẽ không phải đóng BHXH. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp gộp các khoản phụ cấp vào lương cơ bản để 'né' BHXH, đó là hành vi vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý nghiêm.

Sự rõ ràng trong hợp đồng lao động và các quy chế nội bộ là chìa khóa. Mọi khoản chi trả cho người lao động cần được ghi nhận minh bạch, đúng bản chất để tránh hiểu lầm và rủi ro. Bạn có thể tự kiểm tra ngay các khoản đóng BHXH với công cụ của Cú Thông Thái.

Bài Học Cho Doanh Nghiệp: 3 Mẹo Tối Ưu Chi Phí BHXH Hợp Pháp

Để tối ưu hóa chi phí và đảm bảo tuân thủ pháp luật, Cú Kiểm Toán có 3 mẹo nhỏ nhưng cực kỳ hiệu quả dành cho doanh nghiệp:

Kết Luận: Minh Bạch Hóa, Tối Ưu Hóa Chi Phí

Việc phân biệt rõ ràng tiền lương và các khoản phụ cấp khi tính BHXH không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là cách để doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí, bảo vệ quyền lợi cho người lao động và tránh những rủi ro không đáng có. Cú Kiểm Toán khuyến nghị các doanh nghiệp cần có sự minh bạch tuyệt đối trong việc xây dựng thang bảng lương, hợp đồng lao động và các quy chế nội bộ.

Đừng để những sai sót nhỏ trong việc tính toán BHXH trở thành gánh nặng lớn. Hãy chủ động rà soát, cập nhật kiến thức và tận dụng các công cụ hỗ trợ để quản lý tài chính hiệu quả hơn. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn.