1. Cách tính lãi chậm trả trong giao dịch dân sự và thương mại hiện nay như thế nào?

Việc tính lãi chậm trả cần tuân thủ đúng khung pháp lý để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp. Theo Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng dân sự áp dụng lãi suất thỏa thuận không quá 20%/năm. Nếu không có thỏa thuận, mức lãi suất áp dụng là 10%/năm trên khoản tiền chậm trả.

Đối với hợp đồng thương mại B2B, Điều 306 Luật Thương mại 2005 quy định doanh nghiệp có quyền tính lãi trên số nợ quá hạn. Mức lãi suất này thường dựa trên lãi suất nợ quá hạn trung bình trên thị trường tại thời điểm thanh toán. Doanh nghiệp nên quy định rõ lãi suất trong hợp đồng để tránh tranh chấp.

• Hợp đồng dân sự: Tối đa 20%/năm theo Điều 468 BLDS 2015.
• Hợp đồng thương mại: Lãi suất nợ quá hạn trung bình theo Điều 306 LTM 2005.
• Căn cứ tính: Số tiền chậm trả nhân với lãi suất và thời gian thực tế chậm thanh toán.

Giải mã căn cứ pháp lý theo Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Thương mại 2005 để doanh nghiệp bảo vệ dòng tiền.

2. Tại sao cần tách biệt nợ xấu ngân hàng CIC và nghĩa vụ nợ thuế nhà nước?

Nhiều doanh nghiệp thường nhầm lẫn giữa nợ xấu tín dụng và nợ thuế, dẫn đến những lo ngại không cần thiết. Nợ xấu ngân hàng được phân loại từ Nhóm 1 đến Nhóm 5 theo Thông tư 31/2024/TT-NHNN, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vay vốn và lưu lịch sử tín dụng tại CIC trong 5 năm.

Ngược lại, nợ thuế là nghĩa vụ tài chính với Ngân sách Nhà nước. Việc chậm nộp thuế không tự động chuyển thành nợ xấu CIC, nhưng có thể dẫn đến các biện pháp cưỡng chế hành chính nghiêm trọng. Đặc biệt, theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP, người đại diện pháp luật có thể bị tạm hoãn xuất cảnh nếu doanh nghiệp không hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Phân tích rủi ro từ việc nhầm lẫn giữa điểm tín dụng cá nhân và các biện pháp cưỡng chế hành chính như tạm hoãn xuất cảnh.

3. Làm thế nào để thu hồi công nợ đúng quy định pháp luật và bảo mật dữ liệu?

Quy trình thu hồi công nợ hiện nay phải đặt sự tuân thủ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 lên hàng đầu. Doanh nghiệp tuyệt đối không được công khai thông tin cá nhân của khách hàng như CCCD hay mã số thuế lên mạng xã hội để gây áp lực. Mọi hành vi đe dọa hoặc quy chụp tội danh khi chưa có bản án của Tòa án đều tiềm ẩn rủi ro pháp lý lớn.

Để tối ưu hóa, doanh nghiệp nên sử dụng bộ văn bản chuẩn gồm: thư nhắc nợ, biên bản đối chiếu công nợ và đơn khởi kiện dân sự. Việc duy trì hồ sơ đối chiếu minh bạch giúp quá trình xử lý nợ diễn ra chuyên nghiệp, đảm bảo quyền lợi mà không vi phạm quy định về bảo mật dữ liệu.

• Sử dụng các mẫu văn bản thu hồi nợ chuẩn Bộ luật Tố tụng Dân sự.
• Tuân thủ Luật 91/2025/QH15 khi xử lý dữ liệu đối tác.
• Tránh các hành vi cưỡng chế nợ trái pháp luật gây ảnh hưởng uy tín thương hiệu.

Hướng dẫn thực thi quy trình đòi nợ tuân thủ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15.

4. Những rủi ro pháp lý nào doanh nghiệp cần lưu ý trong quản trị công nợ 2026?

Năm 2026 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong quản trị tài chính doanh nghiệp với nhiều thay đổi về luật thuế và quản lý rủi ro. Các đơn vị cần đặc biệt lưu tâm đến việc tối ưu dòng tiền trong bối cảnh thay đổi chính sách.

Dưới đây là bảng tổng hợp các rủi ro pháp lý trọng yếu mà doanh nghiệp cần kiểm soát:

• Thuế TNDN 3 tầng: Từ 01/10/2025, áp dụng các mức thuế suất 15%, 17% và 20% tùy quy mô. Doanh nghiệp cần cập nhật báo cáo tài chính để tối ưu số thuế phải nộp.
• Hóa đơn rủi ro: Danh sách 524 doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh theo Công văn 1798/TCT-TTKT là "vùng đỏ". Doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ đối tác qua các công cụ tra cứu rủi ro để tránh bị liên đới về thuế.
• Ngưỡng miễn thuế HKD: Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm được miễn thuế từ 01/01/2026. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp nhỏ tái cấu trúc mô hình hoạt động.
• Tạm hoãn xuất cảnh: Theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP, nợ thuế quá hạn có thể dẫn đến việc tạm hoãn xuất cảnh. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát nghĩa vụ thuế định kỳ để bảo vệ quyền lợi người đại diện pháp luật.

Việc quản trị công nợ không chỉ dừng lại ở các con số kế toán mà còn là bài toán tuân thủ pháp lý. Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình đối soát công nợ chặt chẽ, kết hợp với các công cụ kiểm tra rủi ro đối tác để tránh những sai sót không đáng có.

Tuân thủ đúng quy định về hóa đơn và thuế không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các khoản phạt hành chính mà còn củng cố uy tín trong mắt đối tác và cơ quan quản lý. Hãy đảm bảo hệ thống tài chính của bạn luôn minh bạch và sẵn sàng cho mọi đợt quyết toán thuế trong năm 2026.