1. Bối cảnh pháp lý mới về Thuế TMĐT và rủi ro cho nhóm đối tượng thu nhập đa nguồn là gì?

Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 cùng Nghị định 68/2026/NĐ-CP đã thiết lập khung pháp lý mới, thay đổi căn bản cách quản lý thu nhập của cá nhân kinh doanh và người lao động. Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo thông tin pháp luật thuế và kế toán tại thời điểm biên soạn, không thay thế cho văn bản hướng dẫn hành chính của Cơ quan Thuế hay dịch vụ tư vấn pháp lý, kế toán, kiểm toán chính thức. Người nộp thuế và hộ kinh doanh cần đối chiếu trực tiếp với các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành hoặc tham vấn chuyên gia thuế trước khi kê khai và ra quyết định.

Điểm nhấn quan trọng là ngưỡng doanh thu miễn thuế GTGT và TNCN cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã nâng lên 500 triệu đồng/năm. Sự thay đổi này tạo điều kiện thuận lợi cho cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ, nhưng cũng đặt ra thách thức về việc phân loại thu nhập từ tiền lương, tiền công và thu nhập từ hoạt động thương mại điện tử. Việc không phân biệt rõ nguồn thu dẫn đến sai sót trong xác định nghĩa vụ thuế là rủi ro hiện hữu.

Phân tích sự thay đổi từ Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 và Nghị định 68/2026/NĐ-CP đối với người lao động có thu nhập từ nhiều nơi, Freelancer và chuyên gia IT.

2. Vì sao người lao động đa nguồn và Freelancer thường gặp rủi ro bị truy thu thuế?

Nhiều cá nhân có thu nhập từ nhiều nguồn (lương chính thức, hợp đồng tư vấn, thu nhập từ sàn TMĐT) thường nhầm lẫn trong việc quyết toán thuế. Rủi ro lớn nhất nằm ở việc cộng gộp các loại thu nhập không đúng quy định hoặc bỏ sót các khoản thu nhập vãng lai. Đặc biệt, việc không cập nhật ngưỡng miễn thuế 500 triệu đồng/năm khiến nhiều người kê khai sai lệch, dẫn đến nguy cơ bị cơ quan thuế kiểm tra và truy thu.

Dưới đây là 7 rủi ro thường gặp đối với nhóm đối tượng này:

• Kê khai thiếu thu nhập từ các nền tảng số hoặc hợp đồng cộng tác viên.
• Nhầm lẫn giữa doanh thu tính thuế và thu nhập chịu thuế khi áp dụng quy định mới.
• Sử dụng hóa đơn từ các doanh nghiệp nằm trong danh sách rủi ro theo Công văn 1798/TCT-TTKT.
• Không thực hiện quyết toán thuế TNCN đầy đủ khi có thu nhập từ hai nơi trở lên.
• Lưu trữ chứng từ không khoa học, gây khó khăn khi giải trình chi phí được trừ.
• Thiếu kiến thức về việc chuyển đổi từ thuế khoán sang phương pháp kê khai theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP.
• Chậm trễ trong việc cập nhật thay đổi trạng thái mã số thuế dẫn đến phạt hành chính.

Nhận diện 7 rủi ro phổ biến từ việc kê khai thiếu sót, nhầm lẫn giữa các loại thu nhập và hậu quả của việc không cập nhật ngưỡng miễn thuế 500 triệu đồng/năm.

3. Làm thế nào để phòng vệ an toàn và tối ưu hóa tuân thủ thuế theo quy định 2026?

Để đảm bảo an toàn, cá nhân và Freelancer cần áp dụng kỷ luật kế toán chặt chẽ theo Thông tư 88/2021/TT-BTC. Việc thiết lập hệ thống 7 sổ kế toán giúp kiểm soát dòng tiền và chứng từ minh bạch. Đồng thời, triển khai hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tính hợp lệ của doanh thu.

Người nộp thuế nên chủ động sử dụng các công cụ kiểm tra rủi ro từ hệ thống Thuế Cú Thông Thái để quét mã số thuế đối tác trước khi giao dịch. Việc này giúp tránh xa các doanh nghiệp có rủi ro về hóa đơn (danh sách 524 DN theo CV 1798). Ngoài ra, hãy thường xuyên kiểm tra tình trạng nợ thuế công khai để tránh rủi ro tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý, kế toán hay hướng dẫn chính thức từ Cơ quan Thuế quản lý trực tiếp. Các công cụ tính thuế và giải pháp hỗ trợ tại Thuế Cú Thông Thái được thiết kế để hỗ trợ tra cứu; quý độc giả vui lòng đối chiếu văn bản pháp luật hiện hành hoặc liên hệ chuyên gia để được tư vấn hồ sơ cụ thể.

Hướng dẫn thực thi kỷ luật kế toán, sử dụng hóa đơn điện tử máy tính tiền và công cụ tra cứu rủi ro từ hệ thống Cú Thông Thái.

4. Những lưu ý vĩ mô nào cần đặc biệt quan tâm để tránh rủi ro tạm hoãn xuất cảnh?

Việc tuân thủ nghĩa vụ thuế không chỉ dừng lại ở số liệu kê khai mà còn liên quan trực tiếp đến quyền tự do cá nhân. Theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP, cơ quan thuế có thẩm quyền đề nghị tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, đại diện hộ kinh doanh có nợ thuế quá hạn. Đây là biện pháp cưỡng chế hành chính nghiêm khắc nhằm đảm bảo ngân sách nhà nước.

Để tránh rơi vào tình trạng bị hạn chế quyền xuất cảnh, người nộp thuế cần chủ động kiểm soát rủi ro thông qua các công cụ tra cứu công khai. Việc tra cứu định kỳ giúp nhận diện sớm các khoản nợ thuế phát sinh từ sai sót trong quá trình quyết toán thu nhập từ nhiều nguồn. Dưới đây là các nhóm rủi ro vĩ mô cần lưu ý:

• Rủi ro từ hóa đơn đầu vào: Việc giao dịch với 524 doanh nghiệp nằm trong danh sách rủi ro theo Công văn 1798/TCT-TTKT có thể khiến chi phí của bạn bị loại, dẫn đến phát sinh số thuế phải nộp bổ sung và tiền phạt chậm nộp.
• Trạng thái MST nhà cung cấp: Trước khi thực hiện thanh toán, hãy kiểm tra trạng thái MST trên hệ thống. Nếu đối tác ở trạng thái 03 (ngừng hoạt động), hóa đơn đó sẽ bị từ chối khấu trừ.
• Quản lý nợ thuế: Mọi khoản nợ quá hạn đều được hệ thống ghi nhận tự động. Việc tra cứu nợ thuế thường xuyên tại các cổng thông tin chính thức là bước phòng vệ cần thiết.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý, kế toán hay hướng dẫn chính thức từ Cơ quan Thuế quản lý trực tiếp. Các công cụ tính thuế và giải pháp hỗ trợ tại Thuế Cú Thông Thái được thiết kế để hỗ trợ tra cứu; quý độc giả vui lòng đối chiếu văn bản pháp luật hiện hành hoặc liên hệ chuyên gia để được tư vấn hồ sơ cụ thể.

Việc hiểu rõ các rủi ro vĩ mô này là nền tảng để xây dựng chiến lược tài chính an toàn. Khi đã nắm vững cách phòng vệ từ những yếu tố bên ngoài, bạn sẽ tự tin hơn trong việc tối ưu hóa tuân thủ thuế cho hoạt động kinh doanh và thu nhập cá nhân của mình.