1. Bản chất của giao dịch cho vay P2P và nghĩa vụ thuế liên quan là gì?

Phân tích khung tham chiếu pháp lý về hoạt động cho vay ngang hàng (P2P Lending) dưới góc nhìn của kế toán doanh nghiệp và kiểm toán nội bộ trong môi trường tài chính số hóa hiện nay. Giao dịch P2P bản chất là hoạt động dân sự giữa bên cho vay và bên vay thông qua nền tảng kết nối, chịu sự điều chỉnh của Bộ luật Dân sự 2015.

Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo thông tin pháp luật thuế và kế toán tại thời điểm biên soạn, không thay thế cho văn bản hướng dẫn hành chính của Cơ quan Thuế hay dịch vụ tư vấn pháp lý, kế toán, kiểm toán chính thức. Người nộp thuế và hộ kinh doanh cần đối chiếu trực tiếp với các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành hoặc tham vấn chuyên gia thuế trước khi kê khai và ra quyết định.

Dưới góc độ kế toán, lãi thu được từ hoạt động này được coi là thu nhập từ đầu tư vốn hoặc thu nhập từ hoạt động kinh doanh tùy theo quy mô. Việc xác định đúng bản chất giao dịch giúp doanh nghiệp tránh các rủi ro về thuế TNDN và thuế TNCN phát sinh từ dòng tiền lãi vay. Kiểm toán nội bộ cần chú trọng vào tính hợp lệ của hợp đồng và chứng từ chuyển tiền.

Bóc tách các chỉ số định lượng về thuế TNCN đối với lãi cho vay, cơ chế khấu trừ tại nguồn và sự phân biệt rạch ròi với các khoản thu nhập từ đầu tư vốn.

2. Làm thế nào để xác định nghĩa vụ thuế đối với dòng tiền từ hoạt động cho vay P2P?

Bóc tách các chỉ số định lượng về thuế TNCN đối với lãi cho vay, cơ chế khấu trừ tại nguồn và sự phân biệt rạch ròi với các khoản thu nhập từ đầu tư vốn. Đối với cá nhân, lãi cho vay thường được phân loại vào thu nhập từ đầu tư vốn với thuế suất 5% theo Luật Thuế TNCN hiện hành.

Kế toán tổng hợp cần lưu ý ngưỡng miễn thuế 500 triệu đồng/năm đối với hộ kinh doanh từ 01/01/2026 theo các quy định mới. Mọi khoản lãi vượt quá thỏa thuận dân sự theo Điều 468 BLDS (tối đa 20%/năm) có thể bị cơ quan thuế truy thu trên toàn bộ phần lãi thực tế nhận được. Việc kê khai thiếu sót các khoản lãi này sẽ dẫn đến rủi ro bị xử phạt hành chính về thuế.

Đối chiếu các rủi ro từ việc tuân thủ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 và sự khác biệt giữa nợ xấu tín dụng CIC với rủi ro thuế phát sinh từ giao dịch dân sự.

3. Rủi ro pháp lý nào mà kế toán và kiểm toán viên cần lưu tâm trong quản lý công nợ P2P?

Đối chiếu các rủi ro từ việc tuân thủ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 và sự khác biệt giữa nợ xấu tín dụng CIC với rủi ro thuế phát sinh từ giao dịch dân sự. Kiểm toán viên nội bộ cần đặc biệt lưu ý việc không được công khai thông tin cá nhân (CCCD/MST) khi thực hiện thu hồi nợ qua các nền tảng số.

Một rủi ro lớn là việc nhầm lẫn giữa nợ xấu CIC (theo Thông tư 31/2024/TT-NHNN) và nợ thuế. Nợ xấu tín dụng ảnh hưởng đến điểm tín dụng ngân hàng, trong khi nợ thuế kéo dài có thể dẫn đến quyết định tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP. Doanh nghiệp cần rà soát kỹ đối tác qua các công cụ như Tax Risk Hub để tránh giao dịch với các đơn vị thuộc danh sách 524 doanh nghiệp rủi ro hóa đơn theo CV 1798/TCT-TTKT.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý, kế toán hay hướng dẫn chính thức từ Cơ quan Thuế quản lý trực tiếp. Các công cụ tính thuế và giải pháp hỗ trợ tại Thuế Cú Thông Thái được thiết kế để hỗ trợ tra cứu; quý độc giả vui lòng đối chiếu văn bản pháp luật hiện hành hoặc liên hệ chuyên gia để được tư vấn hồ sơ cụ thể.

4. Tại sao việc đối chiếu công nợ và kiểm soát hóa đơn rủi ro lại quan trọng theo hướng dẫn tại CV 1798/TCT-TTKT?

Việc kiểm soát hóa đơn đầu vào là trụ cột trong quản trị rủi ro thuế doanh nghiệp. Công văn 1798/TCT-TTKT định hình danh sách các đơn vị có dấu hiệu rủi ro cao về hóa đơn, yêu cầu kế toán viên phải thực hiện rà soát định kỳ để tránh các sai sót trong khấu trừ thuế GTGT và chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN.

Xây dựng khung kiểm soát rủi ro cho doanh nghiệp, đảm bảo sự minh bạch trong hồ sơ tài chính và tránh các hệ lụy hành chính như tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Khi dữ liệu hóa đơn không khớp với thực tế giao dịch, doanh nghiệp dễ rơi vào tầm ngắm thanh tra, dẫn đến việc bị ấn định thuế hoặc xử phạt vi phạm hành chính nghiêm trọng.

Để đảm bảo tính tuân thủ, kế toán cần áp dụng quy trình kiểm soát đối chiếu công nợ chặt chẽ theo các tiêu chuẩn sau:

• Rà soát định kỳ: Đối chiếu dữ liệu hóa đơn với danh sách 524 doanh nghiệp rủi ro theo CV 1798/TCT-TTKT trên hệ thống tra cứu thuế.
• Xác minh thực tế: Sử dụng các công cụ kiểm tra đối tác giao dịch thời gian thực để xác minh tư cách pháp nhân và tình trạng hoạt động.
• Lưu trữ chứng từ: Thiết lập bộ hồ sơ chứng minh giao dịch thực tế bao gồm hợp đồng, biên bản bàn giao và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
• Bảo mật thông tin: Tuân thủ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 khi xử lý các dữ liệu liên quan đến đối tác và cá nhân vay vốn.

Việc bỏ qua bước đối chiếu công nợ không chỉ gây rủi ro về thuế mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín tín dụng của doanh nghiệp. Trong bối cảnh thuế suất TNDN 3 tầng (15%, 17%, 20%) áp dụng từ 01/10/2025, việc tối ưu hóa chi phí hợp lý thông qua hóa đơn hợp lệ là yếu tố then chốt giúp tối ưu dòng tiền.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý, kế toán hay hướng dẫn chính thức từ Cơ quan Thuế quản lý trực tiếp. Các công cụ tính thuế và giải pháp hỗ trợ tại Thuế Cú Thông Thái được thiết kế để hỗ trợ tra cứu; quý độc giả vui lòng đối chiếu văn bản pháp luật hiện hành hoặc liên hệ chuyên gia để được tư vấn hồ sơ cụ thể.

Sự minh bạch trong quản lý công nợ và hóa đơn không chỉ giúp doanh nghiệp an tâm vận hành mà còn là tấm lá chắn pháp lý vững chắc trước mọi biến động của chính sách thuế trong năm 2026.