Các quy định kế toán – thuế mới 2025-2026 tại Việt Nam tập trung vào số hóa chứng từ, bỏ thuế khoán cho hộ kinh doanh, siết chặt điều kiện khấu trừ GTGT, kéo dài chính sách giảm GTGT 2%, nâng ngưỡng chịu thuế hộ kinh doanh lên 200 triệu đồng/năm và sử dụng mã định danh cá nhân thay mã số thuế.

Giai đoạn 2025-2026 đang mở ra một kỷ nguyên mới cho bức tranh kế toán – thuế tại Việt Nam. Các quy định không chỉ dừng lại ở thay đổi con số mà còn là một cuộc cách mạng về phương thức quản lý, từ "khoán" sang "dữ liệu". Hàng loạt văn bản pháp luật như Luật Thuế GTGT 2024, Luật Thuế TNDN 2025, Nghị định 117/2025/NĐ-CP và Thông tư 86/2024/TT-BTC đang định hình lại cách các doanh nghiệp và hộ kinh doanh vận hành. Là Cú Kiểm Toán, tôi sẽ cùng bạn soi kỹ từng con số, từng điều luật để không bỏ sót bất kỳ thay đổi quan trọng nào.

Trong bối cảnh chi phí vận hành vẫn là gánh nặng đáng kể cho doanh nghiệp, với giá xăng RON 95 tại Việt Nam đạt 24.150 VND/lít vào ngày 17/06/2026, cao hơn mức trung bình khu vực (22.060 VND/lít) nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với Singapore (49.209 VND/lít) hay Lào (41.315 VND/lít). Điều này cho thấy áp lực từ các chi phí đầu vào cần được tối ưu, và việc tuân thủ các quy định thuế mới sẽ là chìa khóa để quản lý dòng tiền hiệu quả.

Bối cảnh Chung: Từ quản lý "khoán" sang quản lý theo dữ liệu

Từ ngày 01/01/2026, quy định quản lý hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ có sự chuyển mình lớn. Phương pháp thuế khoán, vốn dĩ đơn giản và dễ áp dụng cho các quy mô nhỏ, sẽ chính thức chấm dứt. Thay vào đó, việc kê khai và nộp thuế sẽ dựa trên doanh thu thực tế và các dữ liệu quản lý điện tử theo Luật Quản lý thuế. Điều này đồng nghĩa với việc yêu cầu về minh bạch hóa trong kế toán – thuế sẽ tăng cao. Các đơn vị phải lưu trữ hóa đơn điện tử, kết nối máy tính tiền với cơ quan thuế và quản lý doanh thu theo thời gian thực.

Nghiên cứu của chuyên gia Cú Kiểm Toán tại Cú Kiểm Toán cho thấy.

Đồng thời, Luật Thuế GTGT 2024, có hiệu lực từ 01/07/2025, đặt trọng tâm vào số hóa chứng từ và thanh toán không dùng tiền mặt. Theo khoản 2 Điều 14 Luật thuế GTGT 2024, từ mốc thời gian này, mọi hàng hóa, dịch vụ mua vào, dù giá trị lớn hay nhỏ, đều phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Quy định này bãi bỏ hoàn toàn ngưỡng 20 triệu đồng trước đây. Đây là một điểm cực kỳ quan trọng, tác động trực tiếp đến dòng tiền và kế hoạch tài chính của doanh nghiệp.

🦉 Cú nhận xét: Việc chuyển đổi sang quản lý theo dữ liệu không chỉ là yêu cầu của cơ quan thuế mà còn là cơ hội để doanh nghiệp tự động hóa, giảm thiểu sai sót và tối ưu hóa quy trình. Đừng xem nhẹ!

Chính sách giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8% tiếp tục được kéo dài từ 01/07/2025 đến hết 31/12/2026. Tuy nhiên, một số lĩnh vực như ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản sẽ không được áp dụng chính sách này. Đây là yếu tố then chốt cần được các doanh nghiệp bán lẻ, dịch vụ, đặc biệt ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng, đưa vào kế hoạch tài chính của mình.

Các Quy định Kế toán – Thuế mới nổi bật cần phân tích sâu

Hệ thống pháp luật thuế đang trong quá trình chuyển đổi mạnh mẽ. Cú Kiểm Toán đã tổng hợp 6 điểm cốt lõi mà mọi doanh nghiệp, kế toán cần nằm lòng để tránh rủi ro không đáng có.

1. Thắt chặt điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào

Từ 01/07/2025, để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, các doanh nghiệp phải đảm bảo ba yếu tố: hóa đơn hợp pháp, hợp đồng/biên bản giao nhận, và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt cho MỌI giá trị giao dịch. Quy định cũ cho phép giao dịch dưới 20 triệu đồng có thể thanh toán tiền mặt và vẫn được khấu trừ đã bị bãi bỏ hoàn toàn. Điều này tạo áp lực lớn cho bộ phận kế toán nội bộ trong việc kiểm soát chứng từ và phương thức thanh toán.

Đối với hàng hóa xuất khẩu, cơ quan thuế bổ sung yêu cầu về phiếu đóng gói, vận đơn, chứng từ bảo hiểm (nếu có) để làm căn cứ khấu trừ và hoàn thuế. Đây là thay đổi đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp logistics và xuất khẩu tại các trung tâm chuỗi cung ứng lớn như TP.HCM, Bình Dương, Hải Phòng. Việc kiểm soát chặt chẽ các chứng từ này giúp doanh nghiệp tránh bị treo vốn thuế GTGT đầu vào hoặc bị từ chối hoàn thuế.

2. Kéo dài chính sách giảm thuế GTGT 2% và tác động

Chính sách giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8% sẽ tiếp tục áp dụng đến hết năm 2026. Tuy nhiên, cần lưu ý các lĩnh vực không được hưởng ưu đãi này, bao gồm viễn thông, tài chính – ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, sản phẩm kim loại, khai khoáng (trừ than) và hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ xăng). Điều này buộc doanh nghiệp phải phân loại doanh thu theo từng mức thuế suất (8%, 10%, 5%, 0%) để ghi nhận đúng và chính xác.

Các doanh nghiệp bán lẻ và F&B tại Hà Nội và TP.HCM cần khẩn trương cập nhật hệ thống POS, phần mềm bán hàng và máy tính tiền để tự động áp dụng đúng mức thuế. Đồng thời, việc kết nối hệ thống này với hóa đơn điện tử của cơ quan thuế là yêu cầu bắt buộc. Nếu bạn kinh doanh online, bạn có thể tự kiểm tra ngay các quy định liên quan đến thuế bán online 2026.

3. Nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế cho hộ kinh doanh

Theo khoản 25 Điều 5 Luật Thuế GTGT 2024, từ 01/01/2026, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu hằng năm từ 200 triệu đồng trở xuống sẽ không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN. Ngưỡng này đã được nâng gấp đôi so với mức 100 triệu đồng/năm trước đây. Đây là động thái nhằm giảm tải đáng kể cho khu vực hộ kinh doanh nhỏ, siêu nhỏ, đặc biệt tại các tỉnh như Cần Thơ, Huế, Nghệ An.

Tuy nhiên, sự thay đổi này lại đặt ra gánh nặng mới về quản lý ranh giới doanh thu. Kế toán hoặc dịch vụ thuế phải theo dõi sát sao doanh thu thực tế để đảm bảo không vượt ngưỡng một cách bất ngờ, dẫn đến việc bị truy thu thuế. Việc quản lý ranh giới này là vô cùng quan trọng để tránh phát sinh nghĩa vụ thuế đột xuất.

4. Bỏ phương pháp khoán: Chuyển sang kê khai theo dữ liệu

Từ 01/01/2026, hộ kinh doanh sẽ không còn được áp dụng phương pháp thuế khoán. Thay vào đó, việc kê khai và nộp thuế sẽ thực hiện theo doanh thu thực tế và dữ liệu quản lý của cơ quan thuế, căn cứ Luật Quản lý thuế. Điều này đòi hỏi các hộ kinh doanh lớn tại TP.HCM, Hà Nội, Bình Dương phải tiệm cận mô hình kế toán đơn giản của doanh nghiệp: ghi sổ doanh thu, lưu giữ hóa đơn đầu vào – đầu ra, và đối soát với sàn thương mại điện tử (TMĐT) cũng như ngân hàng.

Các sàn TMĐT có chức năng thanh toán (Shopee, Lazada, TikTok Shop…) từ 01/07/2025 phải khấu trừ và nộp thuế thay cho hộ, cá nhân kinh doanh trên nền tảng của họ theo Điều 4 Nghị định 117/2025/NĐ-CP. Bộ phận kế toán cần đối chiếu chặt chẽ số liệu giữa báo cáo của sàn và sổ sách nội bộ để đảm bảo nghĩa vụ thuế được thực hiện đúng đắn, tránh chênh lệch dẫn đến truy thu.

5. Mã định danh cá nhân thay cho mã số thuế

Từ 01/07/2025, việc sử dụng mã số thuế cá nhân sẽ chính thức kết thúc, thay bằng mã định danh cá nhân (số CCCD) theo Thông tư 86/2024/TT-BTC. Các doanh nghiệp phải cập nhật lại thông tin nhân sự trên hệ thống payroll, bảo hiểm, PIT (thuế TNCN), đồng thời đồng bộ dữ liệu với cơ quan thuế và ngân hàng. Sai sót trong việc chuyển đổi và đồng bộ dữ liệu có thể dẫn đến các vấn đề liên quan đến nghĩa vụ thuế của người lao động.

Để quản lý hiệu quả việc giảm trừ gia cảnh cho người lao động, các doanh nghiệp và cá nhân có thể tham khảo công cụ giảm trừ gia cảnh của Cú Thông Thái để đảm bảo tính toán chính xác nhất.

6. Luật Thuế TNDN 2025 và mở rộng đối tượng chịu thuế

Luật Thuế TNDN 2025 (Luật số 67/2025/QH15) có hiệu lực từ 01/10/2025 với thuế suất chung 20%, kèm các ưu đãi theo Điều 13 đối với một số lĩnh vực ưu tiên. Điều đáng chú ý là luật này mở rộng đối tượng chịu thuế với các doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam nhưng phát sinh thu nhập tại Việt Nam, bao gồm cả doanh nghiệp thương mại điện tử và nền tảng số.

Điều này buộc các tập đoàn công nghệ xuyên biên giới phải xây dựng hệ thống kế toán – thuế nội bộ để xác định đúng phần thu nhập có nguồn gốc từ Việt Nam, dù hoạt động ở bất kỳ đâu. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc thu hẹp khoảng trống thuế và đảm bảo công bằng giữa các loại hình doanh nghiệp.

Dữ liệu, xu hướng và tác động thực tế tại Việt Nam

Các chính sách thuế – kế toán mới từ 2025-2026 đang định hình lại toàn bộ môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Xu hướng số hóa và quản lý theo dữ liệu là không thể đảo ngược, đòi hỏi các chủ thể kinh doanh phải thay đổi để thích nghi.

Theo tổng hợp chính sách thuế – kế toán, chính sách giảm thuế GTGT 2% được duy trì liên tục từ 01/07/2025 đến 31/12/2026, giúp giảm chi phí thuế cho hàng triệu giao dịch tiêu dùng trên cả nước. Điều này đặc biệt có ý nghĩa ở các thành phố lớn nơi tỷ lệ sử dụng hóa đơn điện tử và POS cao, tạo động lực cho các ngành bán lẻ và dịch vụ phát triển. Đồng thời, việc này giúp ổn định mặt bằng giá, hỗ trợ doanh nghiệp duy trì lợi nhuận trong bối cảnh giá nhiên liệu (ví dụ giá xăng RON 95 tại Việt Nam là 24.150 VND/lít) vẫn là một phần đáng kể trong chi phí vận hành.

Ngưỡng doanh thu không chịu thuế GTGT và TNCN của hộ, cá nhân kinh doanh tăng từ 100 triệu đồng lên 200 triệu đồng/năm, tương đương mức tăng 100%, áp dụng từ 01/01/2026. Đây là động thái hỗ trợ tích cực cho khu vực hộ kinh doanh nhỏ, siêu nhỏ – vốn chiếm tỷ trọng lớn tại nhiều tỉnh như Đồng Nai, Thanh Hóa, Thái Bình. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng hành chính và chi phí tuân thủ cho hàng trăm nghìn hộ kinh doanh trên cả nước.

🦉 Cú nhận xét: Việc nâng ngưỡng miễn thuế là một tín hiệu tích cực, nhưng cũng đòi hỏi các hộ kinh doanh phải chủ động theo dõi doanh thu thực tế để không bị động khi vượt ngưỡng. Đây là lúc cần sự hỗ trợ của các công cụ kế toán thông minh.

Về hoàn thuế GTGT, quy định mới cho phép doanh nghiệp chỉ sản xuất, cung ứng hàng hóa dịch vụ chịu thuế 5% và sau 12 tháng (hoặc 4 quý) có số thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên thì được hoàn thuế. Con số 300 triệu đồng là then chốt để kế toán lập kế hoạch dòng tiền và tối ưu hóa quy trình hoàn thuế. Đây là điểm mà Cú Kiểm Toán khuyên bạn nên đặc biệt lưu ý để đảm bảo không bị "chôn" vốn.

Nhìn chung, có ba đường hướng rõ rệt trong các quy định mới:

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: 3 mẹo tiết kiệm thuế hợp pháp

Trong bối cảnh quy định thuế thay đổi liên tục, việc chủ động thích nghi và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế hợp pháp là điều kiện tiên quyết cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Dưới đây là 3 mẹo mà Cú Kiểm Toán khuyên bạn nên áp dụng ngay:

1. Nâng cấp hệ thống phần mềm kế toán và POS

Với yêu cầu số hóa chứng từ, thanh toán không dùng tiền mặt, và phân loại thuế suất (8%, 10%, 5%), việc sở hữu một hệ thống phần mềm kế toán (ERP) và POS (Point of Sale) hiện đại là không thể thiếu. Các doanh nghiệp tại các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng cần ưu tiên đầu tư vào công nghệ để tự động hóa việc ghi nhận doanh thu, quản lý hóa đơn điện tử, và đồng bộ dữ liệu với mã định danh cá nhân. Hệ thống tốt giúp giảm thiểu sai sót, tiết kiệm thời gian và giảm rủi ro thanh kiểm tra.

2. Tận dụng chính sách giảm thuế GTGT hợp pháp

Chính sách giảm thuế GTGT 2% kéo dài đến hết 2026 là cơ hội để doanh nghiệp giảm chi phí đầu ra. Hãy đảm bảo rằng hệ thống bán hàng của bạn đã được cấu hình đúng để áp dụng mức thuế suất 8% cho các mặt hàng đủ điều kiện. Đồng thời, đối với các giao dịch mua vào, hãy yêu cầu đối tác xuất hóa đơn GTGT và đảm bảo thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế đầu vào một cách hợp lệ. Việc này không chỉ giúp giảm chi phí thuế mà còn tối ưu hóa dòng tiền cho doanh nghiệp.

3. Theo dõi sát sao ngưỡng doanh thu và cân nhắc thuê dịch vụ kế toán chuyên nghiệp

Đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, việc theo dõi sát sao doanh thu hàng năm là cực kỳ quan trọng, đặc biệt khi ngưỡng miễn thuế GTGT và TNCN đã tăng lên 200 triệu đồng/năm. Nếu doanh thu của bạn có xu hướng cận hoặc vượt ngưỡng, hãy chủ động tìm hiểu các quy định kê khai mới và cân nhắc thuê dịch vụ kế toán hoặc tư vấn thuế chuyên nghiệp. Đặc biệt, với sự tham gia của các sàn TMĐT trong việc khấu trừ thuế, việc đối chiếu số liệu sẽ phức tạp hơn sau 2025-2026. Một kế toán viên giỏi hoặc đơn vị dịch vụ thuế uy tín có thể giúp bạn tránh bị truy thu và tối ưu nghĩa vụ thuế hợp pháp.

Kết Luận

Giai đoạn 2025-2026 là bước ngoặt lớn trong công tác kế toán – thuế tại Việt Nam, với trọng tâm là số hóa và quản lý dựa trên dữ liệu thực tế. Các doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần chủ động cập nhật các quy định như Luật Thuế GTGT 2024, Luật Thuế TNDN 2025, Nghị định 117/2025/NĐ-CP và Thông tư 86/2024/TT-BTC. Việc thích nghi kịp thời không chỉ giúp tuân thủ pháp luật mà còn là cơ hội để tối ưu hóa hoạt động, giảm rủi ro và tiết kiệm chi phí trong dài hạn.

Hãy biến thách thức thành cơ hội. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn đi trước một bước và đảm bảo mọi con số của bạn đều chính xác.