Quy định kế toán thuế mới tại Việt Nam giai đoạn 2025-2026 là sự đồng bộ hóa mạnh mẽ các luật thuế (GTGT, TNDN) và chế độ kế toán (Thông tư 99/2025/TT-BTC) theo hướng số hóa, tăng cường minh bạch và tiệm cận chuẩn mực quốc tế như IFRS, nhằm chống thất thu và nâng cao hiệu quả quản lý.

Giới Thiệu: Đổi Mới Kế Toán Thuế – Doanh Nghiệp Việt Sẵn Sàng Chưa?

Giai đoạn 2025–2026, bức tranh kế toán – thuế toàn cầu đang bước vào chu kỳ cải cách mới, với hai trục chính: số hóa mạnh mẽ và siết chặt minh bạch, chống thất thu. Việt Nam cũng không đứng ngoài xu hướng này khi đồng loạt sửa luật thuế GTGT, TNDN, quản lý thuế và ban hành chế độ kế toán mới áp dụng từ 2026. Các thay đổi này không chỉ là những con số trên giấy mà còn là áp lực thực tế lên mọi doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Với tầm nhìn của Cú Kiểm Toán, chúng tôi nhận định rằng sự chuẩn bị chủ động là chìa khóa để doanh nghiệp thích nghi thành công.

Chuyên gia Cú Kiểm Toán (thue.cuthongthai.vn) nhận định.

Các quy định mới này sẽ tác động sâu rộng đến cách thức quản lý tài chính, vận hành và tuân thủ thuế. Từ việc thay đổi ngưỡng doanh thu cho hộ kinh doanh, yêu cầu về thanh toán không tiền mặt đến sự chuyển đổi sang hóa đơn, chứng từ điện tử, tất cả đều đòi hỏi sự linh hoạt và khả năng cập nhật nhanh chóng. Hiểu rõ các thay đổi này, đối chiếu với xu hướng quốc tế, sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ tuân thủ mà còn tối ưu hóa hoạt động, tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.

Bối Cảnh: Vì Sao Các Quốc Gia Đồng Loạt Cải Cách Quy Định Kế Toán Thuế?

Làn sóng cải cách kế toán – thuế toàn cầu không phải ngẫu nhiên mà xuất phát từ ba yếu tố lớn. Đầu tiên, đó là sự bùng nổ của số hóa giao dịch và thương mại điện tử. Với hàng triệu giao dịch diễn ra mỗi ngày trên các nền tảng số, cơ quan thuế các nước buộc phải siết chặt quy định kê khai, yêu cầu sàn thương mại điện tử khấu trừ thuế và áp dụng hóa đơn điện tử thời gian thực để kiểm soát dòng tiền hiệu quả hơn. Điều này giúp ngăn chặn các hành vi trốn thuế và đảm bảo công bằng giữa các loại hình kinh doanh.

Thứ hai, áp lực ngân sách sau COVID-19 và biến động địa chính trị toàn cầu. Đại dịch đã khiến nhiều quốc gia phải chi mạnh cho an sinh xã hội và phục hồi kinh tế, dẫn đến thâm hụt ngân sách. Trong bối cảnh nền kinh tế đối mặt với nhiều biến động, từ áp lực lạm phát đến chi phí vận hành tăng cao, điển hình là giá RON 95 tại Việt Nam hiện ở mức 24.150 VND/lít, trong khi ở Thái Lan là 34.236 VND/lít và Singapore lên tới 49.246 VND/lít, các quốc gia, bao gồm Việt Nam, càng phải tìm cách tối ưu hóa nguồn thu ngân sách thay vì chỉ tăng thuế suất, từ đó thúc đẩy cải cách thuế toàn diện.

Cuối cùng, chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) và sáng kiến Chống Xói Mòn Cơ Sở Tính Thuế và Chuyển Lợi Nhuận (BEPS) của OECD đã tạo ra một áp lực lớn về minh bạch. Các chuẩn mực này yêu cầu kế toán – thuế phải chặt chẽ, loại bỏ các kẽ hở cho hành vi chuyển giá, trốn thuế xuyên biên giới, đặc biệt là với các tập đoàn đa quốc gia. Việt Nam, với việc sửa đổi Luật Thuế GTGT 2024, Luật Thuế TNDN 2025, cùng các nghị định và thông tư về quản lý thuế, chứng từ, hóa đơn, nền tảng số, đang từng bước đưa hệ thống pháp luật tiệm cận hơn với các thông lệ quốc tế.

Những Thay Đổi Lớn Của Việt Nam Giai Đoạn 2025–2026: Doanh Nghiệp Cần Nắm Rõ

Từ năm 2025, hàng loạt chính sách thuế và kế toán mới của Việt Nam sẽ có hiệu lực, tạo ra một bức tranh pháp lý khác biệt và đòi hỏi sự thích ứng nhanh chóng. Đây là những điểm mà bất kỳ kế toán viên hay chủ doanh nghiệp nào cũng cần nắm vững để tránh sai sót và tối ưu hóa hoạt động.

Thuế GTGT: Siết Chặt Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt Và Kéo Dài Giảm Thuế

Một trong những thay đổi nổi bật là chính sách giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8%, được kéo dài từ 01/07/2025 đến hết 31/12/2026, theo Nghị quyết 204/2025/QH15. Đây là tin vui cho doanh nghiệp và người tiêu dùng, giúp kích cầu tiêu dùng trong bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức.

Tuy nhiên, Luật Thuế GTGT 2024 mang đến một quy định cực kỳ quan trọng: để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, tất cả hàng hóa, dịch vụ mua vào đều phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Ngưỡng giao dịch 20 triệu đồng tiền mặt từng được chấp nhận trước đây đã bị bãi bỏ. Điều này có nghĩa là, từ khoảng 01/05–01/07/2025, kế toán phải chuyển sang yêu cầu thanh toán không tiền mặt cho mọi hóa đơn đầu vào muốn được khấu trừ thuế GTGT. Đây là một điểm mà Lịch Nộp Thuế của Cú Thông Thái sẽ nhắc nhở bạn liên tục.

Hộ, Cá Nhân Kinh Doanh: Từ Thuế Khoán Sang Kê Khai, Ngưỡng Doanh Thu Nâng Cao

Từ 01/01/2026, một cuộc cách mạng sẽ diễn ra với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh: không còn áp dụng phương pháp thuế khoán. Thay vào đó, họ phải chuyển sang kê khai và nộp thuế theo quy định mới, giống như doanh nghiệp. Điều này tác động đặc biệt đến hàng triệu hộ kinh doanh tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng vốn quen với sự đơn giản của thuế khoán cố định. Từ 2026, họ buộc phải xây dựng hệ thống chứng từ, hóa đơn và sổ sách kế toán tối thiểu để kê khai chính xác hơn.

Dù vậy, có một tin tốt: ngưỡng doanh thu không chịu thuế GTGT (và TNCN) của hộ, cá nhân kinh doanh được nâng từ 100 triệu lên 200 triệu đồng/năm, áp dụng từ 01/01/2026. Điều này có nghĩa là nhiều hộ kinh doanh nhỏ sẽ vẫn được miễn thuế, nhưng những ai vượt ngưỡng sẽ phải chuẩn bị cho phương pháp kê khai. Hãy kiểm tra thu nhập của bạn với Công cụ Thuế Hộ Kinh Doanh của chúng tôi để chuẩn bị kỹ lưỡng.

Mã Số Định Danh Cá Nhân, Hóa Đơn Điện Tử và Chứng Từ Thuế: Xu Hướng Số Hóa Toàn Diện

Xu hướng số hóa được đẩy mạnh với việc từ 01/07/2025, số định danh cá nhân (số CCCD) chính thức thay thế mã số thuế cá nhân theo Thông tư 86/2024/TT-BTC và Luật Quản lý thuế. Việc này giúp đồng bộ hóa dữ liệu dân cư và thuế, tạo thuận lợi cho công tác quản lý của nhà nước.

Đồng thời, từ 01/06/2025, các tổ chức khấu trừ thuế TNCN phải ngừng sử dụng chứng từ khấu trừ giấy và chuyển sang chứng từ khấu trừ điện tử. Đây là bước đi quan trọng nhằm giảm thiểu giấy tờ, tăng cường minh bạch và hiệu quả trong quản lý. Ngoài ra, từ 2025–2026, hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên và một số đối tượng khác phải bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền, kết nối với cơ quan thuế. Các sàn thương mại điện tử cũng sẽ phải khấu trừ và nộp thuế thay cho người bán. Bạn có thể tự kiểm tra các quy định này với Công cụ Thuế Bán Online 2026.

Chế Độ Kế Toán Doanh Nghiệp Mới Từ 2026: Tinh Gọn Hơn

Kế toán viên cần lưu ý Thông tư 99/2025/TT-BTC ban hành chế độ kế toán áp dụng cho doanh nghiệp mọi lĩnh vực, có hiệu lực từ 01/01/2026. Số lượng mẫu sổ kế toán được tinh gọn đáng kể (42 mẫu thay vì 45 mẫu theo Thông tư 200 trước đây), nhằm đơn giản hóa và tăng tính linh hoạt cho doanh nghiệp. Cùng với đó, Luật Kế toán mới 2026 và Nghị định 132/2026/NĐ-CP sẽ sửa đổi, bổ sung một số quy định về quản lý, ghi nhận, lưu trữ chứng từ và báo cáo tài chính, hướng tới sự rõ ràng và hiệu quả hơn.

So Sánh Quốc Tế: Việt Nam Đang Đi Theo Xu Hướng Nào?

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, các quy định kế toán – thuế của Việt Nam không chỉ là những thay đổi nội tại mà còn phản ánh xu hướng chung của thế giới. Việc so sánh với các nền kinh tế phát triển và trong khu vực giúp chúng ta định vị rõ hơn về con đường cải cách đang đi.

Nhìn chung, Việt Nam đang đi đúng dòng chảy chung của thế giới: tăng tính minh bạch, số hóa, kết nối dữ liệu thuế – kế toán – ngân hàng. Các quy định về hóa đơn điện tử, thanh toán không tiền mặt, và quản lý thuế đối với kinh tế số đều cho thấy sự chủ động của Việt Nam trong việc thích ứng với xu hướng toàn cầu nhằm chống gian lận và thất thu thuế. Dù mức độ áp dụng chuẩn IFRS vẫn còn thận trọng, hệ thống Kế toán Việt Nam (VAS) vẫn đang được cải tiến để dần tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế.

🦉 Cú nhận xét: Việc Việt Nam đẩy mạnh số hóa và minh bạch trong thuế – kế toán là một bước đi tất yếu. Nó không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo sân chơi công bằng hơn, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng hơn vào kinh tế thế giới.

Các Con Số Đáng Chú Ý Giai Đoạn 2025–2026

Để dễ hình dung về mức độ và tầm quan trọng của các thay đổi, Cú Kiểm Toán xin tổng hợp những con số cốt lõi mà mọi doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần ghi nhớ:

Bài Học & Hàm Ý Cho Doanh Nghiệp, Hộ Kinh Doanh Việt Nam

Những thay đổi trong quy định kế toán thuế giai đoạn 2025-2026 đặt ra nhiều thách thức nhưng cũng mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp và hộ kinh doanh Việt Nam. Để không bị động và thậm chí biến thách thức thành lợi thế, cần có những hành động cụ thể.

Đầu tiên, các doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị tại TP.HCM, Hà Nội, Bình Dương – nơi có mật độ doanh nghiệp cao và giao dịch lớn – cần chủ động số hóa kế toán – thuế. Việc nâng cấp phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử, tích hợp với hệ thống ngân hàng là cần thiết để đáp ứng yêu cầu thanh toán không tiền mặt và kết nối dữ liệu thời gian thực với cơ quan thuế. Sự đồng bộ này không chỉ giúp tuân thủ luật mà còn nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian.

Thứ hai, chuẩn bị chuyển đổi cho hộ kinh doanh là điều cấp bách. Từ 2026, các hộ kinh doanh ở chợ đầu mối Thủ Đức, chợ Đồng Xuân, các tuyến phố kinh doanh tại Đà Nẵng, Nha Trang… không còn "thuế khoán" mà phải kê khai theo doanh thu thực. Họ cần tư vấn kế toán cơ bản, xây dựng hệ thống quản lý hóa đơn, chứng từ thu chi. Đây là cơ hội để các hộ kinh doanh chuyên nghiệp hóa hoạt động, tiếp cận các công cụ quản lý tài chính hiện đại hơn, ví dụ như Công cụ Thuế Hộ Kinh Doanh để ước tính nghĩa vụ của mình.

Thứ ba, các nhà bán hàng trên Shopee, Lazada, TikTok Shop cần kiểm soát chặt chẽ rủi ro thuế trong mô hình kinh doanh online. Họ phải lưu ý nghĩa vụ thuế được sàn khấu trừ và đối chiếu với sổ sách nội bộ, tránh chênh lệch số liệu giữa cơ quan thuế và kế toán doanh nghiệp. Việc này đòi hỏi sự minh bạch và phối hợp chặt chẽ giữa người bán và các nền tảng thương mại điện tử.

Cuối cùng, dù Việt Nam chưa áp dụng IFRS hoàn toàn, nhưng các tập đoàn và công ty FDI ở Hà Nội, TP.HCM đang phải lập song song báo cáo VAS và IFRS. Doanh nghiệp nội địa muốn huy động vốn quốc tế hoặc hợp tác với đối tác nước ngoài nên dần cập nhật tư duy theo chuẩn quốc tế, quản trị rủi ro thuế theo chuẩn BEPS. Đây là bước đệm quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh và minh bạch tài chính trong môi trường kinh doanh toàn cầu.

3 Mẹo Tiết Kiệm Thuế Hợp Pháp Từ Cú Kiểm Toán

Cú Kiểm Toán luôn soi kỹ từng con số để giúp bạn tối ưu. Dưới đây là 3 mẹo tiết kiệm thuế hợp pháp trong bối cảnh các quy định mới:

1. Tối ưu hóa các khoản thanh toán không tiền mặt: Từ 2025, mọi giao dịch mua vào muốn khấu trừ GTGT đều phải có chứng từ thanh toán không tiền mặt. Hãy đảm bảo mọi chi phí đầu vào của doanh nghiệp được thanh toán qua ngân hàng hoặc các hình thức chuyển khoản điện tử. Điều này không chỉ giúp bạn đủ điều kiện khấu trừ thuế mà còn tạo lập một hệ thống quản lý dòng tiền minh bạch, dễ kiểm soát. Tránh các giao dịch tiền mặt lớn để không mất quyền lợi khấu trừ.
2. Quản lý doanh thu chặt chẽ cho hộ kinh doanh: Với ngưỡng miễn thuế GTGT/TNCN tăng lên 200 triệu đồng/năm từ 2026, các hộ kinh doanh cần theo dõi sát sao doanh thu thực tế. Nếu doanh thu của bạn cận ngưỡng, hãy xem xét các chiến lược kinh doanh để duy trì dưới mức 200 triệu hoặc chuẩn bị sẵn sàng cho việc chuyển đổi sang phương pháp kê khai chi tiết nếu vượt ngưỡng. Việc này bao gồm việc ghi chép sổ sách rõ ràng và giữ đầy đủ chứng từ.
3. Tận dụng hóa đơn điện tử và chứng từ khấu trừ điện tử: Việc chuyển đổi sang hóa đơn và chứng từ điện tử không chỉ là tuân thủ mà còn là cơ hội để số hóa toàn bộ quy trình kế toán. Sử dụng các phần mềm kế toán tích hợp hóa đơn điện tử giúp giảm thiểu sai sót, tiết kiệm chi phí in ấn, lưu trữ và rút ngắn thời gian xử lý. Đồng thời, việc này giúp dữ liệu của bạn luôn sẵn sàng cho việc đối chiếu với cơ quan thuế, giảm thiểu rủi ro bị phạt do thiếu sót chứng từ.

Kết Luận

Giai đoạn 2025–2026 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong cải cách quy định kế toán thuế tại Việt Nam. Từ việc kéo dài chính sách giảm thuế GTGT, siết chặt thanh toán không tiền mặt, đến thay đổi cơ bản trong quản lý thuế hộ kinh doanh và đẩy mạnh số hóa chứng từ, tất cả đều hướng tới một hệ thống minh bạch, hiệu quả và tiệm cận chuẩn mực quốc tế hơn. Sự chủ động nắm bắt, chuẩn bị kỹ lưỡng và tận dụng các công cụ hỗ trợ là chìa khóa để doanh nghiệp Việt Nam không chỉ tuân thủ mà còn phát triển vững chắc trong môi trường kinh doanh mới.

Hãy luôn cập nhật kiến thức và sử dụng các công cụ hỗ trợ để thích nghi hiệu quả. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để kiểm tra và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế của bạn ngay hôm nay.