Quy định kế toán thuế mới 2026 là những điều chỉnh pháp lý quan trọng trong Luật Quản lý thuế 2025 và Luật Thuế TNCN 2025, có hiệu lực từ 01/7/2026, ảnh hưởng đến giảm trừ gia cảnh, biểu thuế, điều kiện chi phí được trừ, cơ chế kê khai hộ kinh doanh, và bãi bỏ lệ phí môn bài.

Giai đoạn 2025-2026 đang mở ra một trang mới cho hệ thống kế toán thuế Việt Nam, với hàng loạt quy định được điều chỉnh sâu rộng. Các thay đổi này không chỉ là những con số trên biểu mẫu mà là cả một cuộc cách mạng về cách doanh nghiệp và cá nhân quản lý tài chính, tuân thủ nghĩa vụ thuế. Cú Kiểm Toán đã soi kỹ từng điều luật, từng con số để đưa ra bức tranh toàn cảnh nhất, giúp bạn không bỏ lỡ bất kỳ thay đổi nào.

Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 và Luật Thuế TNCN 2025, cùng Luật Quản lý thuế 2025, các chính sách mới sẽ có hiệu lực từ 01/7/2026, ảnh hưởng trực tiếp đến mọi đối tượng nộp thuế. Chuẩn bị sớm là chìa khóa để tránh rủi ro và tối ưu hóa lợi ích. Hãy cùng Cú Kiểm Toán đi sâu vào những điểm mấu chốt.

Câu hỏi: Những thay đổi trọng yếu nào về giảm trừ gia cảnh và biểu thuế TNCN sẽ có trong năm 2026?

Từ kỳ tính thuế năm 2026, việc tính thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) sẽ thay đổi đáng kể, mang lại lợi ích rõ rệt cho người nộp thuế. Căn cứ Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 và Luật Thuế TNCN 2025, mức giảm trừ gia cảnh đã được điều chỉnh tăng mạnh. Cụ thể, giảm trừ cho bản thân người nộp thuế sẽ là 15,5 triệu đồng/tháng, tương đương 186 triệu đồng/năm. Đây là một bước tiến lớn so với mức cũ, giúp giảm gánh nặng thuế cho đại đa số người lao động.

Nghiên cứu của chuyên gia Cú Kiểm Toán tại Cú Kiểm Toán cho thấy.

Không chỉ vậy, giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc cũng tăng lên 6,2 triệu đồng/tháng, cao hơn đáng kể so với mức 4,4 triệu đồng trước đây. Điều này thể hiện sự quan tâm của nhà nước đến các gia đình có trách nhiệm nuôi dưỡng người phụ thuộc. Biểu thuế lũy tiến từng phần cũng được tinh gọn từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, giữ nguyên thuế suất cao nhất là 35% nhưng nâng ngưỡng thu nhập áp dụng bậc này lên trên 100 triệu đồng/tháng. Các bậc thuế thấp hơn cũng được điều chỉnh giảm, ví dụ bậc 2 giảm từ 15% xuống 10%, bậc 3 từ 25% xuống 20%.

Với các điều chỉnh này, nhiều cá nhân sẽ không còn phải nộp thuế hoặc nộp với mức thấp hơn. Ví dụ, một cá nhân có thu nhập 17 triệu đồng/tháng, không có người phụ thuộc, sẽ không phát sinh nghĩa vụ thuế TNCN. Nếu có 01 người phụ thuộc, thu nhập đến 24 triệu đồng/tháng vẫn chưa phải nộp thuế. Thậm chí, với 02 người phụ thuộc, mức thu nhập phải nộp thuế chỉ bắt đầu khi vượt 31 triệu đồng/tháng. Điều này đòi hỏi các bộ phận kế toán tiền lương phải cập nhật phần mềm và quy trình khấu trừ thuế TNCN hàng tháng để đảm bảo tính chính xác cho hồ sơ quyết toán năm 2026. Bạn có thể so sánh thuế 2025 vs 2026 để thấy rõ sự khác biệt.

🦉 Cú nhận xét: Đây là thay đổi mang tính đột phá, trực tiếp ảnh hưởng đến thu nhập khả dụng của người dân. Các doanh nghiệp cần chủ động điều chỉnh hệ thống tính lương để tránh sai sót, đồng thời thông báo rõ ràng cho người lao động về quyền lợi mới của họ.

Bảng 1: So sánh mức giảm trừ gia cảnh và ngưỡng chịu thuế TNCN

Câu hỏi: Điều kiện chi phí được trừ liên quan đến thanh toán không dùng tiền mặt có gì thay đổi từ năm 2026?

Từ năm 2026, các doanh nghiệp phải cực kỳ lưu ý đến điều kiện chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), đặc biệt là quy định về thanh toán không dùng tiền mặt. Ngưỡng chi phí bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt để được tính vào chi phí hợp lý đã giảm xuống 5 triệu đồng cho mỗi lần phát sinh hoặc tổng mua trong ngày với cùng một nhà cung cấp. Thay đổi này, được quy định trong Luật Quản lý thuế 2025, là một động thái nhằm thúc đẩy thanh toán điện tử và tăng cường minh bạch tài chính.

Tác động của quy định này là rất lớn, đặc biệt đối với các doanh nghiệp thương mại có nhiều giao dịch mua bán nhỏ lẻ. Trước đây, nhiều doanh nghiệp có thể thanh toán tiền mặt cho các hóa đơn dưới 20 triệu đồng mà vẫn được tính vào chi phí. Giờ đây, với ngưỡng 5 triệu đồng, hầu hết các hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị tương đối sẽ phải được thanh toán qua chuyển khoản, POS, ví điện tử hoặc các hình thức không dùng tiền mặt khác. Nếu không tuân thủ, các khoản chi phí này sẽ bị loại khi quyết toán thuế TNDN, làm tăng số thuế phải nộp.

Để đảm bảo tuân thủ, bộ phận kế toán cần phối hợp chặt chẽ với các phòng ban khác như mua hàng, kho, thủ quỹ. Mọi chứng từ thanh toán điện tử phải được đối chiếu cẩn thận với hóa đơn trong sổ cái. Việc này không chỉ giúp tránh rủi ro bị loại chi phí mà còn nâng cao tính chuyên nghiệp và minh bạch trong quản lý tài chính của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp ở TP.HCM, Bình Dương, nơi có mật độ giao dịch thương mại cao, cần đặc biệt chú ý đến điều này. Bạn có thể tự kiểm tra quy định cho hộ kinh doanh để hiểu rõ hơn.

🦉 Cú nhận xét: Đây là một thay đổi nhỏ về con số nhưng có ảnh hưởng lớn đến quy trình vận hành nội bộ của doanh nghiệp. Chuẩn bị sớm các quy trình thanh toán điện tử là bắt buộc để tránh những khoản phạt không đáng có.

Câu hỏi: Chính sách thuế cho hộ kinh doanh cá thể và cá nhân kinh doanh sẽ thay đổi như thế nào từ năm 2026?

Chính sách thuế mới năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt lớn cho hộ kinh doanh cá thể và cá nhân kinh doanh. Cơ chế thuế khoán truyền thống đang dần bị loại bỏ, thay vào đó là cơ chế kê khai và tự tính thuế dựa trên doanh thu và chi phí thực tế. Điều này được quy định rõ trong Luật Thuế TNCN 2025 và Luật Quản lý thuế 2025, thể hiện định hướng minh bạch hóa và công bằng hơn trong quản lý thuế.

Một điểm then chốt là ngưỡng doanh thu để xác định nghĩa vụ thuế TNCN. Theo quy định mới:

Những thay đổi này buộc các hộ kinh doanh phải có sổ sách ghi chép doanh thu, chi phí đầy đủ, và trong một số trường hợp, phải sử dụng hóa đơn điện tử. Từ năm 2026, nhiều địa phương như Đà Nẵng, Cần Thơ đã yêu cầu hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm phải sử dụng hóa đơn điện tử. Hộ dưới 1 tỷ đồng cũng cần có sổ sách rõ ràng. Điều này tạo áp lực lớn cho đội ngũ kế toán dịch vụ chuyên hỗ trợ hộ kinh doanh, đặc biệt tại các thành phố lớn như TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng. Họ cần chủ động tư vấn và hướng dẫn khách hàng của mình chuyển đổi kịp thời. Bạn có thể tìm hiểu thêm về thuế bán online 2026 để chuẩn bị.

🦉 Cú nhận xét: Từ bỏ thuế khoán là một bước đi lớn, thúc đẩy hộ kinh doanh chuyên nghiệp hóa hoạt động. Kế toán dịch vụ sẽ có vai trò quan trọng hơn bao giờ hết trong việc hỗ trợ các hộ kinh doanh thích nghi với cơ chế kê khai mới.

Câu hỏi: Có những thay đổi nào về lệ phí môn bài và thuế VAT từ năm 2026?

Tin vui cho các doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp mới thành lập, là quy định về lệ phí môn bài sẽ có sự thay đổi lớn. Theo Luật Quản lý thuế 2025, từ năm 2026, quy định kê khai và nộp lệ phí môn bài sẽ được bãi bỏ. Điều này đồng nghĩa với việc giảm bớt một sắc thuế ngay từ giai đoạn khởi sự kinh doanh, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và đơn giản hóa thủ tục hành chính ban đầu. Đây là động thái tích cực nhằm khuyến khích thành lập doanh nghiệp và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn.

Bên cạnh đó, chính sách giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) cũng tiếp tục được gia hạn. Chính sách giảm thuế VAT 2% (từ 10% xuống 8%) cho hầu hết các nhóm hàng hóa, dịch vụ sẽ tiếp tục được áp dụng đến hết năm 2026. Quyết định này, được nêu trong Luật Thuế GTGT sửa đổi 2025, nhằm mục đích hỗ trợ tiêu dùng, kích cầu kinh tế và giảm áp lực giá cả cho người dân và doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động. Việc này giúp các doanh nghiệp bán lẻ, dịch vụ tại TP.HCM và Hà Nội duy trì được biên lợi nhuận tốt hơn và thúc đẩy doanh số.

Các doanh nghiệp cần điều chỉnh hệ thống hóa đơn và phần mềm kế toán của mình để áp dụng đúng mức VAT 8%, đồng thời tính toán lại tỷ suất lợi nhuận sau thuế trong các báo cáo tài chính. Việc này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa phòng kế toán và phòng kinh doanh để đảm bảo giá bán sản phẩm, dịch vụ được điều chỉnh phù hợp, vừa tuân thủ quy định thuế, vừa tối ưu hóa lợi nhuận. Lịch nộp thuế cũng cần được cập nhật để không bỏ lỡ các kỳ kê khai và nộp thuế quan trọng.

🦉 Cú nhận xét: Bãi bỏ lệ phí môn bài là một tín hiệu tích cực cho tinh thần khởi nghiệp. Việc gia hạn VAT 8% tiếp tục là một chính sách hỗ trợ kinh tế thiết thực, nhưng đòi hỏi kế toán phải chính xác trong việc áp dụng thuế suất.

Câu hỏi: Quy định mới về quản lý thuế và khai bổ sung hồ sơ thuế có gì đáng chú ý?

Luật Quản lý thuế 2025 mang đến một số thay đổi quan trọng về quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế trong việc quản lý và khai bổ sung hồ sơ. Một trong những điểm nổi bật là người nộp thuế được quyền khai bổ sung hồ sơ khai thuế trong thời hạn 5 năm kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ của kỳ tính thuế có sai sót. Đây là một cơ sở pháp lý vững chắc, cho phép kế toán thuế có thêm thời gian để rà soát, phát hiện và điều chỉnh những sai sót trong các báo cáo đã nộp, đặc biệt là trong giai đoạn từ 2021-2025 khi doanh nghiệp đối mặt với nhiều biến động kinh tế.

Bên cạnh đó, quy định mới cũng bổ sung một số trường hợp được coi là thực hiện nhiều hành vi vi phạm nhưng chỉ bị xử phạt một hành vi duy nhất. Ví dụ điển hình là việc lập hóa đơn không đúng thời điểm, không lập hóa đơn, hoặc khai sai nhiều chỉ tiêu trên cùng một hồ sơ khai thuế. Điều khoản này giúp giảm bớt rủi ro bị xử phạt chồng chéo, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong quá trình tuân thủ. Tuy nhiên, để áp dụng đúng, kế toán vẫn cần nắm vững các quy định chi tiết về hành vi vi phạm và mức phạt tương ứng.

Việc hiểu rõ các quy định này không chỉ giúp kế toán xử lý các sai sót cũ mà còn phòng ngừa các sai phạm mới. Các cuộc kiểm tra của cơ quan thuế tại Cục Thuế Hà Nội hay Cục Thuế TP.HCM sẽ dễ dàng hơn nếu doanh nghiệp có hồ sơ minh bạch và đã chủ động rà soát. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp củng cố lại toàn bộ hệ thống quản lý thuế của mình, đảm bảo tính chính xác và hợp pháp trong mọi giao dịch. Bạn có thể tận dụng các công cụ như OCR Bảng Lương AI để tự động hóa việc kiểm tra và giảm thiểu sai sót.

🦉 Cú nhận xét: Quyền khai bổ sung trong 5 năm là một "phao cứu sinh" cho kế toán. Tuy nhiên, đừng lạm dụng. Việc chủ động rà soát và điều chỉnh sớm vẫn là chiến lược tốt nhất để tránh các rắc rối không đáng có.

Câu hỏi: Xu hướng số hóa và quản lý dữ liệu kế toán thuế sẽ phát triển như thế nào?

Giai đoạn 2025-2026 không chỉ là những thay đổi về luật mà còn là một cuộc cách mạng về công nghệ trong lĩnh vực kế toán thuế. Xu hướng chuẩn hóa và số hóa dữ liệu kế toán thuế đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Cơ chế hóa đơn điện tử, cùng với việc bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt với ngưỡng 5 triệu đồng, đang đẩy nhanh nhu cầu về các hệ thống ERP (Enterprise Resource Planning) và phần mềm kế toán tích hợp. Các phần mềm này cần có khả năng kết nối trực tiếp với hệ thống ngân hàng (Vietcombank, BIDV, Techcombank,...) để tự động đối chiếu chứng từ, giảm thiểu sai sót thủ công.

Việc mở rộng diện tự kê khai cho hộ kinh doanh cũng là một phần của xu hướng số hóa. Hộ kinh doanh, từ mức doanh thu nhỏ đến lớn, đều phải có sổ sách, hóa đơn đầy đủ, thay vì chỉ nộp thuế khoán đơn giản. Điều này tạo ra một nhu cầu lớn về dịch vụ kế toán – thuế chuyên nghiệp, đặc biệt tại các đô thị có nhiều hộ kinh doanh như TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng. Các dịch vụ này không chỉ dừng lại ở việc lập báo cáo mà còn bao gồm tư vấn về hệ thống quản lý, phần mềm kế toán phù hợp.

Để thích ứng với xu hướng này, doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ, đào tạo nhân sự và xây dựng các quy trình nội bộ chặt chẽ. Việc số hóa không chỉ giúp tuân thủ quy định mà còn nâng cao hiệu quả quản lý, tối ưu hóa chi phí và giảm thiểu rủi ro. Những doanh nghiệp đi đầu trong chuyển đổi số sẽ có lợi thế cạnh tranh vượt trội trong tương lai. Bạn có thể tham khảo các công cụ tính thuế TNCN để thấy rõ lợi ích của số hóa.

🦉 Cú nhận xét: Số hóa không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Doanh nghiệp nào chậm trễ sẽ phải đối mặt với rủi ro tuân thủ và mất lợi thế cạnh tranh. Hãy xem đây là cơ hội để nâng tầm quản trị.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: 3 Mẹo Tiết Kiệm Thuế Hợp Pháp

Với những thay đổi lớn trong quy định kế toán thuế 2025-2026, đây là lúc bạn cần trang bị những mẹo vặt để không chỉ tuân thủ mà còn tối ưu hóa nghĩa vụ thuế của mình một cách hợp pháp. Cú Kiểm Toán xin chia sẻ 3 bài học vàng:

1. Chủ động cập nhật mức giảm trừ gia cảnh để tối ưu thuế TNCN

Với mức giảm trừ cho bản thân lên tới 15,5 triệu đồng/tháng và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, nhiều cá nhân sẽ có thu nhập chịu thuế thấp hơn đáng kể. Hãy kiểm tra lại thông tin người phụ thuộc của bạn đã được đăng ký đầy đủ và chính xác chưa. Nếu có thay đổi (ví dụ: phát sinh thêm người phụ thuộc), hãy nhanh chóng cập nhật với phòng kế toán của công ty hoặc tự kê khai để hưởng đầy đủ quyền lợi. Một cá nhân có 02 người phụ thuộc và thu nhập 30 triệu đồng/tháng trước đây có thể phải nộp thuế, nhưng với quy định mới, họ sẽ không phải nộp. Đừng để lỡ quyền lợi của mình. Bạn có thể dùng công cụ giảm trừ gia cảnh của Cú Thông Thái để tính toán nhanh.

2. Siết chặt quy trình thanh toán không dùng tiền mặt

Ngưỡng 5 triệu đồng cho các khoản chi phí bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt là một con số rất dễ vi phạm nếu không có quy trình rõ ràng. Để đảm bảo mọi chi phí đều được tính hợp lệ khi quyết toán thuế TNDN, doanh nghiệp cần rà soát và điều chỉnh ngay lập tức quy trình mua hàng, thanh toán và hạch toán. Yêu cầu nhà cung cấp cung cấp hóa đơn và chứng từ thanh toán điện tử cho mọi giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên. Kế toán cần thường xuyên đối chiếu giữa hóa đơn và sao kê ngân hàng để tránh sai sót. Việc này không chỉ giúp tiết kiệm thuế mà còn tăng cường kiểm soát nội bộ.

3. Hộ kinh doanh cần chuyển đổi sang cơ chế kê khai sớm

Đối với hộ kinh doanh, việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai là một thay đổi lớn. Đừng chờ đến phút chót. Hãy bắt đầu xây dựng hệ thống sổ sách kế toán đơn giản ngay từ bây giờ, ghi chép đầy đủ doanh thu, chi phí. Nếu doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm, hãy chuẩn bị cho việc sử dụng hóa đơn điện tử. Việc này không chỉ giúp bạn tuân thủ quy định mới mà còn giúp bạn quản lý tài chính hiệu quả hơn, biết rõ lãi lỗ thực tế. Kế toán dịch vụ có thể hỗ trợ rất nhiều trong giai đoạn chuyển đổi này. Hãy tìm hiểu các công cụ hỗ trợ hộ kinh doanh để đơn giản hóa việc này.

Kết Luận

Giai đoạn 2025-2026 là một thời điểm bản lề cho hệ thống kế toán thuế Việt Nam. Những thay đổi về giảm trừ gia cảnh, biểu thuế TNCN, điều kiện chi phí TNDN, cơ chế cho hộ kinh doanh, và việc bãi bỏ lệ phí môn bài đều đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ phía doanh nghiệp và cá nhân. Chủ động cập nhật, điều chỉnh quy trình, và tận dụng công nghệ là chìa khóa để tuân thủ hiệu quả và tối ưu hóa lợi ích thuế.

Đừng để những quy định mới này trở thành gánh nặng. Hãy xem chúng như cơ hội để nâng cao năng lực quản lý tài chính, hướng tới sự minh bạch và chuyên nghiệp. Cú Kiểm Toán luôn đồng hành cùng bạn, cung cấp những phân tích chính xác và công cụ hữu ích. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để tự kiểm tra và chuẩn bị tốt nhất cho tương lai.