1. Những biến động nào trong chính sách thuế xuất nhập khẩu 9 tháng đầu năm 2026 doanh nghiệp cần lưu ý?

Trong 9 tháng đầu năm 2026, chính sách thuế xuất nhập khẩu ghi nhận nhiều thay đổi nhằm siết chặt kỷ cương trong hoạt động thương mại quốc tế. Các thay đổi tập trung vào việc chuẩn hóa mã HS, kiểm soát trị giá tính thuế và áp dụng các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

Doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến việc kê khai xuất xứ hàng hóa để được hưởng ưu đãi thuế quan. Hệ thống kiểm soát rủi ro của cơ quan hải quan hiện đã được tự động hóa, yêu cầu dữ liệu phải đồng nhất với hồ sơ thuế nội địa.

• Rà soát mã HS để tránh áp sai mức thuế suất ưu đãi.
• Đối soát trị giá khai báo với hóa đơn thương mại thực tế.
• Cập nhật quy định mới về chứng nhận xuất xứ (C/O) theo lộ trình 2026.

Việc không tuân thủ các quy định này không chỉ dẫn đến ấn định thuế mà còn làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu của doanh nghiệp. Phân tích bức tranh tổng thể về các thay đổi pháp lý trong hoạt động thương mại quốc tế và các rủi ro tuân thủ trọng yếu là ưu tiên hàng đầu.

2. Tại sao doanh nghiệp cần đặc biệt kiểm soát rủi ro hóa đơn và tình trạng đối tác theo Công văn 1798/TCT-TTKT?

Công văn 1798/TCT-TTKT đã định danh 524 doanh nghiệp có rủi ro cao về hóa đơn. Nếu doanh nghiệp thực hiện giao dịch với các đơn vị này, khả năng bị cơ quan thuế bác bỏ chi phí và khấu trừ thuế GTGT là rất lớn.

Việc kiểm tra tình trạng hoạt động của đối tác không còn là tùy chọn mà là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ an toàn dòng tiền. Nhiều doanh nghiệp đã bị liệt vào danh sách thanh tra chỉ vì vô tình sử dụng hóa đơn từ đối tác có trạng thái MST 03 (bỏ địa chỉ kinh doanh).

Sử dụng công cụ tra cứu tại thue.cuthongthai.vn giúp doanh nghiệp sàng lọc đối tác trước khi ký kết hợp đồng. Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đối soát danh sách 524 doanh nghiệp rủi ro cao để tránh bị liên đới về thuế.

3. Làm thế nào để quản trị rủi ro tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP?

Nghị định 49/2025/NĐ-CP quy định chặt chẽ về việc tạm hoãn xuất cảnh đối với đại diện pháp luật của doanh nghiệp nợ thuế. Đây là biện pháp hành chính mạnh mẽ nhằm đảm bảo nghĩa vụ nộp NSNN được thực thi đầy đủ.

Doanh nghiệp cần chủ động rà soát tình trạng nợ thuế định kỳ hàng tháng. Việc chậm nộp dù chỉ một khoản nhỏ cũng có thể dẫn đến tên người đại diện pháp luật nằm trong danh sách hạn chế xuất cảnh.

• Thường xuyên tra cứu dữ liệu nợ thuế trên Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế.
• Thiết lập cảnh báo tự động cho các khoản nợ quá hạn.
• Phối hợp với kế toán trưởng để đối soát số liệu nợ thuế thực tế.

Việc chủ động quản trị rủi ro không chỉ bảo vệ uy tín cá nhân lãnh đạo mà còn đảm bảo hoạt động kinh doanh không bị gián đoạn. Hướng dẫn doanh nghiệp chủ động tra cứu nợ thuế NSNN và nghĩa vụ pháp lý của đại diện pháp luật là giải pháp phòng ngừa hiệu quả.

4. Tác động của chính sách thuế suất TNDN 3 tầng và các lưu ý về quản trị công nợ là gì?

Từ ngày 01/10/2025, Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 chính thức áp dụng mô hình thuế suất 3 tầng (15%, 17%, 20%). Sự thay đổi này đòi hỏi doanh nghiệp phải tái cấu trúc sổ sách kế toán để tối ưu hóa nghĩa vụ thuế dựa trên quy mô và lĩnh vực hoạt động.

Việc phân loại đúng nhóm thuế suất giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí đáng kể. Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất nằm ở việc đối soát nợ xấu và các khoản phải thu không có khả năng thu hồi, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh cuối kỳ.

Bảng đối chiếu quản trị công nợ và nghĩa vụ thuế

• Nợ xấu CIC: Phải tách biệt khỏi báo cáo tài chính để tránh làm sai lệch doanh thu tính thuế.
• Lãi chậm trả: Áp dụng theo Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, cần văn bản hóa chặt chẽ để được tính vào chi phí hợp lý.
• Đối soát dữ liệu: Sử dụng công cụ tại thue.cuthongthai.vn để kiểm tra trạng thái MST đối tác trước khi ghi nhận công nợ.

Doanh nghiệp cần lưu ý rằng lãi chậm trả theo Điều 306 Luật Thương mại 2005 chỉ được chấp nhận nếu có thỏa thuận trong hợp đồng. Việc quản trị công nợ không chỉ là thu hồi tiền mặt mà còn là bảo vệ dữ liệu cá nhân theo Luật 91/2025/QH15, tránh các khiếu kiện pháp lý phát sinh trong quá trình đòi nợ.

Sự minh bạch trong quản trị công nợ và nghĩa vụ thuế không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu thuế suất 3 tầng mà còn ngăn chặn rủi ro bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế hành chính, đặc biệt là tình trạng tạm hoãn xuất cảnh theo quy định hiện hành.

Được tham vấn chuyên môn bởi

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Thị Lan

undefined

• Chứng chỉ Kế toán trưởng
• Hơn 15 năm kinh nghiệm

Xem hồ sơ năng lực & chứng chỉ