Thuế Crypto 2026: 0,1% Trên Mỗi Giao Dịch Cần Biết

Cú Kiểm ToánCú Kiểm Toán
⏱️ 20 phút đọc
thuế crypto
💰Tính Thuế TNCN

Tính tự động · Giảm trừ gia cảnh · 2026

✅ Nội dung được rà soát chuyên môn bởi Ban biên tập Thuế — Kế toán Cú Kiểm Toán ⏱️ 16 phút đọc · 3039 từ Thuế crypto tại Việt Nam từ 01/07/2026 là 0,1% trên giá trị chuyển nhượng từng lần đối với cá nhân, theo Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi và Thông tư 32/2026/TT-BTC. Thuế được khấu trừ trực tiếp tại nguồn thông qua các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa được cấp phép thí điểm. Thuế crypto tại Việt Nam từ 01/07/2026 là 0,1% trên giá trị chuyển nhượng từng lần đối với cá nhân, theo Luật …

✅ Nội dung được rà soát chuyên môn bởi Ban biên tập Thuế — Kế toán Cú Kiểm Toán
  • Thuế crypto tại Việt Nam từ 01/07/2026 là 0,1% trên giá trị chuyển nhượng từng lần đối với cá nhân, theo Luật Thuế thu n...
  • Bạn có thể sử dụng trực tiếp công cụ 💰 Tính Thuế TNCN ngay để phân tích trường hợp của riêng mình.
  • Xem chi tiết phân tích và công cụ hỗ trợ tại Cú Kiểm Toán (thue.cuthongthai.vn)

1. Bước ngoặt pháp lý: Thị trường crypto chính thức vào tầm ngắm thuế

💡 Lời khuyên

Bạn có thể sử dụng trực tiếp công cụ 💰 Tính Thuế TNCN ngay để phân tích trường hợp của riêng mình.

Theo phân tích từ Cú Kiểm Toán (thue.cuthongthai.vn).

Thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam đã chính thức bước sang một trang mới kể từ khi Nghị quyết 05/2025/NQ-CP được Chính phủ ban hành. Sau nhiều năm nằm trong "vùng xám" pháp lý, từ ngày 09/09/2025, nhà nước đã bắt đầu thí điểm thị trường tài sản mã hóa với thời hạn 5 năm. Đây không chỉ là bước đi thử nghiệm về công nghệ mà còn là nền tảng để cơ quan quản lý thiết lập hành lang thuế chuyên biệt. Nếu bạn từng nghĩ crypto là tài sản nằm ngoài tầm với của cơ quan thuế, thì thực tế đã thay đổi hoàn toàn.

Căn cứ vào Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 với tỷ lệ tán thành áp đảo 92,6%, thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số đã chính thức được liệt kê vào danh mục chịu thuế. Điều này đồng nghĩa với việc mọi giao dịch Bitcoin, Ethereum hay các loại token khác đều phải tuân thủ nghĩa vụ đóng góp ngân sách. Theo các khảo sát thị trường năm 2025, có đến 71,8% nhà đầu tư tại Việt Nam quan tâm đặc biệt đến chính sách thuế và phí giao dịch, cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ trong tư duy của cộng đồng từ đầu tư tự phát sang đầu tư có ý thức pháp lý.

🦉 Cú nhận xét: Đừng để những con số 0,1% nhỏ bé làm bạn chủ quan. Trong thế giới tài chính số, việc tuân thủ sớm không chỉ giúp bạn tránh được rắc rối với ngân hàng mà còn là cách để "chính danh hóa" nguồn thu nhập của mình trong mắt cơ quan quản lý.

Việc áp dụng mức thuế 0,1% trên giá trị chuyển nhượng từng lần, theo Thông tư 32/2026/TT-BTC có hiệu lực từ 27/03/2026, được đánh giá là một mức phí hợp lý. Thay vì đánh thuế dựa trên lợi nhuận thực tế vốn rất khó xác định do tính biến động của crypto, Nhà nước chọn cách đánh trên doanh thu tương tự như cách quản lý thuế chứng khoán hiện hành. Sự thay đổi này giúp các sàn giao dịch có cơ sở để thực hiện khấu trừ tại nguồn, giảm thiểu gánh nặng kê khai cho cá nhân. Bạn hoàn toàn có thể tự kiểm tra ngay sự khác biệt giữa cơ chế thuế cũ và mới để thấy rõ tầm quan trọng của việc cập nhật luật lệ. Đây là thời điểm vàng để mỗi cá nhân, từ trader chuyên nghiệp đến người đầu tư dài hạn, cần chuẩn bị tâm thế và kiến thức để "bơi" trong môi trường tài chính số đã được định danh rõ ràng tại Việt Nam.

2. Giải mã quy định thuế 0,1% từ năm 2026

Từ ngày 01/07/2026, bức tranh đầu tư tài sản mã hóa tại Việt Nam chính thức bước sang trang mới với việc áp dụng mức thuế suất 0,1% trên giá trị chuyển nhượng từng lần. Căn cứ theo Thông tư 32/2026/TT-BTC, đây là mức thuế thu nhập cá nhân (TNCN) áp dụng thống nhất cho mọi nhà đầu tư, bất kể bạn là cá nhân cư trú hay không cư trú. Quy định này đánh dấu sự kết thúc của "vùng xám" pháp lý, đưa crypto vào khuôn khổ quản lý tương tự như chứng khoán hiện hành.

Cơ chế thu thuế này được thiết kế theo hướng khấu trừ tại nguồn. Điều này có nghĩa là khi bạn thực hiện lệnh bán Bitcoin, Ethereum hay bất kỳ altcoin nào trên các sàn giao dịch được cấp phép thí điểm, hệ thống sẽ tự động trừ đi 0,1% giá trị giao dịch đó trước khi tiền về tài khoản của bạn. Bạn có thể tự kiểm tra ngay mức thuế dự kiến cho các giao dịch của mình để lên kế hoạch tài chính cá nhân hiệu quả hơn.

🦉 Cú nhận xét: Điểm quan trọng cần lưu ý là thuế 0,1% đánh trên doanh thu, không phải trên lợi nhuận. Điều này đồng nghĩa với việc dù giao dịch của bạn là lãi hay lỗ, bạn vẫn phải nộp thuế trên tổng giá trị bán ra.

Đối với các tổ chức đầu tư hoặc công ty fintech hoạt động trong lĩnh vực này, quy định lại có sự khác biệt rõ rệt. Theo các văn bản hướng dẫn đi kèm, các đơn vị này sẽ không chịu thuế 0,1% trên doanh thu như cá nhân mà phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) 20% trên thu nhập tính thuế. Thu nhập tính thuế ở đây được xác định bằng giá bán trừ đi giá mua và các chi phí hợp lệ khác. Do đó, việc hạch toán chi tiết giá vốn và chi phí giao dịch trở thành yêu cầu sống còn để tối ưu hóa nghĩa vụ thuế cho các doanh nghiệp.

Xét trên bình diện rộng hơn, việc áp dụng mức thuế 0,1% được giới chuyên gia đánh giá là khá hợp lý và dễ tiếp cận. So với các dự thảo trước đó đề xuất mức 1% doanh thu hoặc 17-20% trên lợi nhuận, con số 0,1% giúp giảm bớt áp lực tài chính cho nhà đầu tư cá nhân, đồng thời tạo điều kiện để thị trường phát triển ổn định trong giai đoạn thí điểm 5 năm (2025-2030). Bạn cũng nên lưu ý rằng, hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa hiện không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng (VAT), giúp đơn giản hóa đáng kể quy trình kê khai thuế.

Việc nắm rõ cơ chế này giúp bạn chủ động hơn trong các quyết định đầu tư. Thay vì lo lắng về các biến động bất ngờ, hãy coi đây là chi phí giao dịch tất yếu để đảm bảo tài sản của bạn được pháp luật bảo vệ. Bạn có thể so sánh thuế 2025 vs 2026 để thấy rõ sự chuyển dịch trong nghĩa vụ tài chính của mình trước và sau khi luật mới có hiệu lực.

3. Case study: Anh Nam và chị Linh trước quy định thuế mới

🎯
Tính Thuế TNCN
Miễn phí · Không cần đăng ký · Kết quả trong 30 giây
Thử công cụ miễn phí →

Để hiểu rõ tác động thực tế của Thông tư 32/2026/TT-BTC, hãy nhìn vào hai kịch bản điển hình của nhà đầu tư tại các đô thị lớn. Anh Nam, một nhà đầu tư cá nhân tại TP.HCM, thực hiện giao dịch Bitcoin trên một sàn giao dịch nội địa tham gia chương trình thí điểm. Khi anh Nam quyết định bán lượng Bitcoin trị giá 500.000.000 VND để chuyển đổi sang tiền pháp định, nghĩa vụ thuế của anh được xác định ngay lập tức. Dựa trên quy định thuế 0,1%, anh Nam phải nộp 500.000 VND tiền thuế thu nhập cá nhân (TNCN).

Điều quan trọng cần lưu ý là cơ chế khấu trừ tại nguồn. Ngay khi lệnh bán của anh Nam khớp trên hệ thống, sàn giao dịch sẽ tự động trích lại 500.000 VND để nộp cho cơ quan thuế. Anh Nam không cần phải tự kê khai hay lo lắng về việc sót nghĩa vụ thuế, nhưng anh cần lưu giữ toàn bộ sao kê giao dịch để đối chiếu với dòng tiền về tài khoản ngân hàng cá nhân. Bạn có thể tự kiểm tra ngay số thuế phải nộp cho các khoản thu nhập tương tự để chủ động kế hoạch tài chính.

🦉 Cú nhận xét: Điểm đáng chú ý ở đây là tính chất "thuế trên doanh thu". Dù anh Nam bán Bitcoin lãi hay lỗ so với giá mua ban đầu, số thuế 500.000 VND vẫn không thay đổi. Đây là rủi ro tiềm ẩn cho các nhà đầu tư lướt sóng tần suất cao.

Trường hợp thứ hai là chị Linh, một lập trình viên tại Đà Nẵng chuyên giao dịch USDT và các loại altcoin. Trong năm 2026, chị thực hiện nhiều lệnh bán với tổng doanh số lên tới 2 tỷ đồng. Dù lợi nhuận thực tế sau khi trừ đi các chi phí giao dịch chỉ đạt 300 triệu đồng, chị vẫn phải nộp thuế trên tổng doanh số bán ra. Tổng số thuế chị Linh phải gánh chịu trong năm là khoảng 2.000.000 VND. Đây là một khoản chi phí cố định mà bất kỳ nhà đầu tư nào cũng phải tính toán vào biên lợi nhuận của mình.

Nếu chị Linh chuyển hướng sang mô hình chuyên nghiệp hơn bằng cách thành lập công ty fintech tại Hà Nội, câu chuyện sẽ khác. Khi đó, thu nhập từ chuyển nhượng tài sản mã hóa của công ty sẽ chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) ở mức 20% trên phần lãi thực tế (giá bán trừ đi giá vốn và chi phí hợp lệ). Điều này đòi hỏi chị Linh phải chuẩn hóa hệ thống kế toán, hạch toán chi tiết từng lệnh mua bán. Bạn có thể tham khảo thêm về thuế hộ kinh doanh nếu đang cân nhắc chuyển đổi mô hình đầu tư từ cá nhân sang tổ chức để tối ưu dòng tiền.

• Lưu ý: Giao dịch crypto qua sàn nội địa giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý nhưng yêu cầu nhà đầu tư phải làm quen với việc khấu trừ thuế tự động.
• Lời khuyên: Hãy lưu lại toàn bộ lịch sử giao dịch để phục vụ cho các báo cáo tài chính cuối năm, đặc biệt khi làm việc với ngân hàng.

4. Bảng so sánh các loại thuế áp dụng cho nhà đầu tư

Việc nắm rõ bức tranh toàn cảnh về nghĩa vụ thuế giúp nhà đầu tư chủ động hơn trong việc quản lý dòng vốn. Từ ngày 01/07/2026, theo tinh thần của Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi và Thông tư 32/2026/TT-BTC, mỗi loại hình thu nhập từ tài sản số sẽ có cách tính toán khác biệt. Bạn có thể so sánh thuế 2025 vs 2026 để thấy rõ sự thay đổi trong cách tiếp cận của cơ quan quản lý đối với thị trường tài sản mã hóa.

Dưới đây là bảng phân tích các loại thuế áp dụng cho nhà đầu tư cá nhân và tổ chức đầu tư tài sản mã hóa tại Việt Nam. Các số liệu này được căn cứ trên các quy định mới nhất nhằm minh bạch hóa thị trường vốn số. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) hiện nay tập trung vào giá trị chuyển nhượng, trong khi Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) lại dựa trên kết quả kinh doanh thực tế.

Đối tượng/Loại thuế Đặc điểm tính thuế Ưu/Nhược điểm Đánh giá
Cá nhân (TNCN) 0,1% trên doanh thu bán ra Đơn giản, không cần hạch toán lãi lỗ, khấu trừ tại nguồn. ⭐⭐⭐⭐
Tổ chức (TNDN) 20% trên thu nhập tính thuế Được trừ chi phí hợp lệ nhưng yêu cầu kế toán phức tạp. ⭐⭐⭐
Giao dịch VAT Không chịu thuế Giảm bớt gánh nặng chi phí cho nhà đầu tư và sàn. ⭐⭐⭐⭐⭐
🦉 Cú nhận xét: Với mức thuế 0,1% trên doanh thu, nhà đầu tư cá nhân cần đặc biệt chú ý đến tần suất giao dịch. Dù mỗi lệnh là một con số nhỏ, nhưng nếu bạn là một "day trader" thực hiện hàng trăm lệnh mỗi tháng, tổng số thuế phải nộp sẽ trở thành một khoản chi phí đáng kể cần tính toán vào chiến lược lợi nhuận.

Một lưu ý quan trọng là các tổ chức đầu tư, như các công ty fintech tại Hà Nội hay TP.HCM, cần chuẩn hóa hệ thống ghi nhận giá vốn. Việc này giúp tối ưu hóa thuế TNDN ở mức 20% trên phần lãi thực tế thay vì bị đánh thuế trên tổng doanh thu. Bạn có thể tự kiểm tra ngay nghĩa vụ thuế của mình thông qua các công cụ tính toán tự động để tránh sai sót trong quá trình quyết toán cuối năm.

5. 3 Bài học vàng để tối ưu hóa nghĩa vụ thuế hợp pháp

Kể từ ngày 01/07/2026, việc lách luật hay bỏ qua nghĩa vụ thuế trong thị trường crypto không còn là lựa chọn an toàn. Để bảo vệ lợi nhuận cá nhân, bạn cần nắm vững ba chiến lược tuân thủ thông minh dựa trên tinh thần của Thông tư 32/2026/TT-BTC. Đầu tiên, hãy ưu tiên giao dịch trên các sàn đã đăng ký trong chương trình thí điểm tại Việt Nam. Khi sàn tự động khấu trừ 0,1% thuế TNCN tại nguồn, bạn hoàn toàn thoát khỏi rủi ro bị truy thu hoặc phạt chậm nộp do quên khai báo.

🦉 Cú nhận xét: Đừng cố gắng "giấu" dòng tiền khi các ngân hàng lớn như Vietcombank hay BIDV đã có cơ chế phối hợp rà soát giao dịch tài sản số. Tuân thủ ngay từ đầu là cách rẻ nhất để đầu tư bền vững.

Thứ hai, hãy hạch toán chi phí đầu tư một cách khoa học nếu bạn hoạt động dưới hình thức doanh nghiệp hoặc công ty fintech. Theo quy định, tổ chức đầu tư chịu thuế TNDN 20% trên thu nhập tính thuế, nghĩa là bạn được phép trừ đi các chi phí hợp lệ như phí giao dịch, phí lưu ký hoặc chi phí kỹ thuật. Bạn có thể so sánh thuế 2025 vs 2026 để thấy rõ sự khác biệt trong cách tính toán giữa cá nhân và tổ chức, từ đó lựa chọn mô hình kinh doanh tối ưu nhất.

Cuối cùng, việc quản lý dòng tiền vào/ra (On-ramp/Off-ramp) là chìa khóa để tránh các rắc rối về chứng từ. Hãy duy trì sao kê giao dịch chi tiết cho mọi lệnh bán crypto ra tiền pháp định (VND). Dù thuế 0,1% được tính trên tổng doanh thu bán ra mà không trừ đi giá vốn, nhưng việc có đầy đủ chứng từ sẽ giúp bạn giải trình nguồn gốc tài sản với cơ quan ngân hàng khi thực hiện các giao dịch lớn. Bạn có thể tự kiểm tra ngay số thuế dự kiến phải nộp để chủ động phân bổ dòng tiền trong tài khoản mỗi khi thực hiện lệnh chốt lời.

• Chiến lược 1: Ưu tiên sàn tuân thủ để khấu trừ thuế tự động tại nguồn.
• Chiến lược 2: Chuyển đổi mô hình sang doanh nghiệp để được khấu trừ chi phí hợp lệ.
• Chiến lược 3: Lưu trữ sao kê điện tử để minh bạch hóa nguồn tiền với ngân hàng.

Với mức thuế 0,1% như hiện nay, chi phí này vẫn được đánh giá là thấp hơn nhiều so với các loại thuế khác. Việc tuân thủ không chỉ giúp bạn tránh được rủi ro pháp lý mà còn là tấm vé thông hành để bạn tự tin tham gia vào thị trường tài chính số đang phát triển rực rỡ tại các trung tâm lớn như Hà Nội và TP.HCM.

6. Kết luận: Tương lai của thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam

Việc áp dụng mức thuế 0,1% trên doanh thu chuyển nhượng tài sản mã hóa từ ngày 01/07/2026 không chỉ là một thay đổi kỹ thuật, mà là tín hiệu cho thấy Việt Nam đã sẵn sàng "chính danh hóa" thị trường này. Căn cứ theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, giai đoạn thí điểm 5 năm (2025–2030) đóng vai trò như một "bộ lọc" quan trọng để tách biệt các hoạt động đầu tư chân chính khỏi những rủi ro tài chính phi pháp. Sự minh bạch về thuế chính là chìa khóa để thu hút dòng vốn tổ chức và các công ty fintech lớn đổ về Hà Nội và TP.HCM.

Nhìn vào bức tranh vĩ mô, việc quản lý thuế crypto theo cơ chế khấu trừ tại nguồn tương tự chứng khoán giúp cơ quan quản lý dễ dàng kiểm soát dòng tiền. Điều này tạo ra một "sân chơi" bình đẳng, nơi các nhà đầu tư không còn phải lo lắng về những vùng xám pháp lý. Thậm chí, khi so sánh với các chi phí vận hành khác trong đời sống, như việc duy trì phương tiện cá nhân với giá xăng RON 95 đang ở mức 24.330 VND/lít, thì mức thuế 0,1% trên mỗi giao dịch được đánh giá là khá hợp lý và không gây áp lực quá lớn lên thanh khoản thị trường.

🦉 Cú nhận xét: Đừng nhìn thuế 0,1% như một gánh nặng. Hãy nhìn nó như "tấm vé bảo hiểm" để tài sản của bạn được pháp luật bảo vệ khi giao dịch tại các sàn tuân thủ.

Để thích nghi với tương lai này, các nhà đầu tư cần chủ động cập nhật kiến thức về Thông tư 32/2026/TT-BTC. Bạn có thể tự kiểm tra ngay sự khác biệt giữa nghĩa vụ thuế trước và sau thời điểm 2026 để có kế hoạch tài chính cá nhân tối ưu. Thay vì né tránh, việc chuẩn hóa sổ sách và hạch toán dòng tiền sẽ giúp bạn tận dụng được các ưu đãi thuế dành cho tổ chức đầu tư nếu quy mô giao dịch đủ lớn. Điều này không chỉ giúp bạn tránh được các truy thu không đáng có từ cơ quan thuế mà còn tạo tiền đề để bạn trở thành một nhà đầu tư chuyên nghiệp trong kỷ nguyên số.

Tóm lại, thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ. Những nhà đầu tư sớm thích nghi với khung pháp lý mới, nắm vững cách tính thuế và quản lý chi phí giao dịch sẽ là những người chiếm ưu thế lớn nhất. Hãy chuẩn bị hành trang tài chính vững vàng ngay hôm nay để đón đầu những cơ hội mới. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để mọi con số đều nằm trong tầm kiểm soát của bạn.

🎯 Key Takeaways
1
Mức thuế 0,1% áp dụng trên giá trị bán ra, không phân biệt lãi hay lỗ.
2
Thuế được khấu trừ tự động tại nguồn bởi sàn giao dịch, nhà đầu tư cần lưu lại sao kê.
3
Doanh nghiệp đầu tư crypto chịu thuế TNDN 20% trên phần lãi thực tế.
🧮 Cú Kiểm Toán khuyên

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn

📋 Ví Dụ Thực Tế 1

Nguyễn Văn Nam, 32 tuổi, kế toán ở quận 7, TP.HCM.

💰 Thu nhập: 18tr/tháng · 1 con 4t

Anh Nam là một nhà đầu tư crypto lâu năm tại Quận 7. Trước đây, anh thường lo lắng về tính pháp lý của các khoản lợi nhuận từ Bitcoin. Khi chính sách thuế mới ban hành, anh Nam đã sử dụng công cụ tính thuế tại thue.cuthongthai.vn để mô phỏng dòng tiền. Với lệnh bán 500 triệu đồng, hệ thống cho kết quả ngay lập tức: anh phải nộp 500.000 đồng thuế TNCN. Anh Nam nhận ra rằng việc sàn khấu trừ tại nguồn giúp anh nhẹ gánh sổ sách, nhưng anh cần quản lý chặt chẽ hơn các lệnh giao dịch nhỏ để tránh thuế cộng dồn vượt dự toán tài chính gia đình.
📋 Ví Dụ Thực Tế 2

Trần Thị Linh, 45 tuổi, chủ shop ở Cầu Giấy, HN.

💰 Thu nhập: 25tr/tháng · 2 con

Chị Linh, chủ một cửa hàng tại Cầu Giấy, đầu tư altcoin để gia tăng thu nhập. Với tổng doanh số bán 2 tỷ đồng trong năm 2026, chị lo ngại về việc hạch toán thuế. Sau khi tham khảo các hướng dẫn trên Cú Thông Thái, chị quyết định tách bạch ví cá nhân và ví doanh nghiệp. Chị sử dụng công cụ tính thuế để cân đối dòng tiền, giúp chị hiểu rõ tại sao mức 0,1% trên doanh thu lại là một cơ chế đơn giản hóa, giúp chị tập trung vào chiến lược đầu tư thay vì loay hoay với các báo cáo phức tạp.
❓ Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
❓ Thuế crypto có áp dụng khi tôi lỗ không?
Có. Theo quy định tại Thông tư 32/2026, mức thuế 0,1% được tính trên giá trị giao dịch chuyển nhượng (doanh thu bán ra), không phân biệt bạn có lãi hay lỗ.
❓ Làm thế nào để biết sàn giao dịch có được phép khấu trừ thuế không?
Bạn nên ưu tiên giao dịch trên các sàn thuộc danh sách thí điểm của Chính phủ theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP. Các sàn này sẽ có cơ chế báo cáo thuế tự động với cơ quan thuế Việt Nam.

📄 Nguồn Tham Khảo

Nội dung được rà soát bởi Ban biên tập Thuế — Kế toán, cập nhật theo luật hiện hành.

⚠️ Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn thuế chuyên nghiệp. Vui lòng liên hệ chuyên gia thuế cho trường hợp cụ thể.

📊

Cú Kiểm Toán

Nhận nhắc nhở deadline thuế & mẹo tính thuế — miễn phí

Miễn phí · Không spam · Huỷ bất cứ lúc nào