Quy định kế toán thuế mới năm 2025-2026 tại Việt Nam đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ, tập trung vào số hóa, minh bạch và tiệm cận chuẩn mực quốc tế. Các thay đổi bao gồm Luật Thuế GTGT mới, bỏ thuế khoán cho hộ kinh doanh, và Thông tư 99/2025/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp.

Giới thiệu: Làn sóng cải cách thuế và kế toán 2025-2026

Kính chào quý vị doanh nghiệp và các Cú Kiểm Toán. Giai đoạn 2025-2026 này, Việt Nam đang bước vào một vòng cải cách lớn về thuế và kế toán. Mục tiêu? Tăng minh bạch, tiệm cận chuẩn mực quốc tế, và đương nhiên, tạo ra một môi trường kinh doanh công bằng, hiệu quả hơn. Điều này không chỉ là những con số trên văn bản pháp luật mà là sự thay đổi cách thức vận hành của hàng triệu doanh nghiệp và hộ kinh doanh trên cả nước.

Trong bối cảnh kinh tế hiện tại, doanh nghiệp không chỉ đối mặt với chi phí vận hành tăng cao—ví dụ, giá xăng RON 95 đang ở mức 24.330 VND/lít tại Việt Nam, thấp hơn đáng kể so với Singapore 49.050 VND/lít hay Lào 41.181 VND/lít, nhưng vẫn là một khoản mục lớn trong chi phí Logistics—mà còn phải chuẩn bị cho những thay đổi pháp lý cốt lõi. Những thay đổi này yêu cầu sự thích nghi nhanh chóng, đặc biệt là với các chính sách liên quan đến thuế suất và phương thức quản lý. So sánh Thuế 2025 vs 2026 là việc cần làm ngay.

🦉 Cú nhận xét: Đây không phải lúc để chờ đợi. Sự chủ động là chìa khóa để doanh nghiệp không chỉ tuân thủ mà còn tối ưu hóa lợi nhuận trong một môi trường pháp lý mới. Mỗi điều khoản mới là một cơ hội hoặc một thách thức.

Bối cảnh cải cách thuế và kế toán giai đoạn 2025-2026: Ba trụ cột chính

Làn sóng cải cách thuế và kế toán tại Việt Nam trong giai đoạn 2025-2026 được định hình bởi ba trụ cột chính yếu. Đó là Luật Thuế GTGT mới (Luật số 48/2024/QH15, hiệu lực từ 01/7/2025), Luật Thuế TNDN 2025 (Luật số 67/2025/QH15) và Thông tư 99/2025/TT-BTC về chế độ kế toán, áp dụng từ 01/01/2026. Các văn bản này cùng nhau tạo nên một bức tranh toàn diện, buộc doanh nghiệp phải xem xét lại toàn bộ hệ thống kế toán – thuế hiện hành.

Từ 01/01/2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC sẽ chính thức áp dụng chế độ kế toán mới cho mọi loại hình doanh nghiệp. Điều đáng chú ý là sự tinh gọn đáng kể trong hệ thống sổ sách kế toán, từ 45 mẫu theo Thông tư 200 trước đây xuống còn 42 mẫu. Việc này hứa hẹn giảm bớt gánh nặng hành chính và tăng tính linh hoạt cho doanh nghiệp. Cùng lúc, khung thuế GTGT mới tiếp tục duy trì chính sách giảm 2% thuế suất GTGT cho một số nhóm hàng hóa, dịch vụ đến hết 31/12/2026, theo Nghị quyết 204/2025/QH15, nhằm hỗ trợ kích cầu và ổn định kinh tế.

Đối với hàng triệu hộ kinh doanh trên cả nước, đặc biệt tại các trung tâm kinh tế lớn như TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, thay đổi lớn nhất sẽ đến từ 01/01/2026: phương pháp thuế khoán chính thức bị bãi bỏ. Các hộ và cá nhân kinh doanh sẽ chuyển sang cơ chế tính thuế minh bạch hơn dựa trên doanh thu và dòng tiền. Đồng thời, ngưỡng doanh thu không chịu thuế GTGT được nâng từ 100 triệu lên 200 triệu đồng/năm. Đây là một sự điều chỉnh cần thiết, giúp giảm gánh nặng cho các hộ kinh doanh nhỏ nhưng cũng đòi hỏi sự minh bạch cao hơn trong quản lý tài chính.

Điểm mới cốt lõi trong quy định kế toán – thuế tại Việt Nam

1. Chính sách GTGT mới và mở rộng diện điều chỉnh

Chính sách giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8% sẽ tiếp tục áp dụng cho một số nhóm hàng hóa, dịch vụ đến 31/12/2026. Tuy nhiên, các lĩnh vực như viễn thông, tài chính – ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, bất động sản, sản phẩm kim loại, khai khoáng và hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt sẽ bị loại trừ. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải nắm rõ ngành nghề và sản phẩm của mình để áp dụng đúng mức thuế.

Một điểm quan trọng khác là sự thay đổi đối tượng chịu thuế của một số mặt hàng. Các sản phẩm như phân bón, tàu cá, máy móc nông nghiệp sẽ chuyển từ diện không chịu thuế sang áp dụng thuế suất 5%. Thay đổi này sẽ tác động trực tiếp đến chi phí đầu vào và chiến lược giá của các doanh nghiệp trong ngành nông nghiệp và logistics, đòi hỏi họ phải điều chỉnh kế hoạch kinh doanh và hạch toán kế toán một cách cẩn trọng.

2. Quản lý thuế hộ kinh doanh và kinh tế nền tảng số

Từ 01/01/2026, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm sẽ không thuộc diện chịu thuế GTGT, tăng gấp đôi so với ngưỡng cũ là 100 triệu đồng. Đây là động thái hỗ trợ đáng kể cho các đơn vị kinh doanh quy mô nhỏ. Tuy nhiên, song song với đó là sự siết chặt quản lý thuế đối với kinh tế số. Từ 01/07/2025, các sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán (như Tiki, Shopee, Lazada) sẽ phải thực hiện trách nhiệm khấu trừ và nộp thuế thay cho hộ, cá nhân kinh doanh trên nền tảng của họ, theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP. Điều này sẽ kéo toàn bộ hệ sinh thái bán hàng online, đặc biệt tại TP.HCM và Hà Nội, vào lưới quản lý thuế chặt chẽ hơn.

3. Chuyển đổi số trong kế toán – thuế

Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong mọi mặt hoạt động hành chính, và thuế không phải ngoại lệ. Từ 01/07/2025, số định danh cá nhân (CCCD) sẽ chính thức thay thế mã số thuế cá nhân theo Thông tư 86/2024/TT-BTC, giúp đồng bộ dữ liệu dân cư và thuế một cách hiệu quả. Doanh nghiệp cũng sẽ phải sử dụng tài khoản định danh điện tử trên VNeID để kết nối với hệ thống hành chính, các tài khoản cũ sẽ không còn giá trị từ 01/07/2025.

Một điểm đáng lưu ý khác là dự thảo đề xuất giảm ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào từ 20 triệu xuống còn 5 triệu đồng. Nếu được thông qua, quy định này sẽ buộc các doanh nghiệp tại các đô thị lớn như Hà Nội, Bình Dương, Đồng Nai phải đẩy mạnh thanh toán qua ngân hàng, hóa đơn điện tử, và hạn chế tối đa việc sử dụng tiền mặt trong các giao dịch kinh doanh. Bạn có thể tra cứu lịch nộp thuế để không bỏ lỡ.

4. Hoàn thiện chế độ kế toán doanh nghiệp

Thông tư 99/2025/TT-BTC không chỉ rút gọn số lượng mẫu sổ kế toán mà còn hướng đến chuẩn hóa báo cáo tài chính. Việc ghi nhận doanh thu và chi phí sẽ sát hơn với thông lệ quốc tế, tạo nền tảng vững chắc cho việc áp dụng tự nguyện Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS) tại các tập đoàn và ngân hàng lớn trong tương lai. Đây là một bước tiến quan trọng trong lộ trình hội nhập kinh tế toàn cầu của Việt Nam.

Việt Nam và xu hướng quốc tế: Chúng ta đang ở đâu?

Khi so sánh với các xu hướng thuế và kế toán toàn cầu, đặc biệt là ở các khu vực như EU, OECD, hoặc các quốc gia phát triển như Singapore, Hàn Quốc, Việt Nam đang có những bước tiến mạnh mẽ để tiệm cận. Tuy nhiên, vẫn còn những điểm khác biệt và lộ trình riêng biệt phù hợp với bối cảnh kinh tế Việt Nam.

Tuy vậy, dù đã có những cải cách mạnh mẽ, Việt Nam vẫn đang trong quá trình tiệm cận hoàn toàn với các chuẩn mực quốc tế như IFRS (Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế) và BEPS 2.0 (Thuế tối thiểu toàn cầu). Điều này có nghĩa là khung kế toán – thuế của chúng ta, mặc dù tiến bộ, vẫn còn một khoảng cách nhất định so với các trung tâm tài chính hàng đầu thế giới như Singapore hay Luxembourg. Doanh nghiệp Việt cần liên tục cập nhật lịch nộp thuế và các quy định mới.

Hướng dẫn tuân thủ: Doanh nghiệp và Hộ kinh doanh cần làm gì?

Trước những thay đổi sâu rộng này, doanh nghiệp và hộ kinh doanh không thể đứng ngoài cuộc. Cần có những hành động cụ thể và chiến lược để đảm bảo tuân thủ, tối ưu chi phí và nắm bắt cơ hội. Dưới đây là những khuyến nghị từ Cú Kiểm Toán:

1. Đầu tư hệ thống kế toán – thuế số hóa

Doanh nghiệp tại các thành phố lớn như TP.HCM, Hà Nội cần sớm chuẩn hóa hệ thống ERP (Enterprise Resource Planning) và các phần mềm kế toán để đảm bảo tương thích hoàn toàn với Thông tư 99/2025/TT-BTC. Việc tích hợp hóa đơn điện tử, chữ ký số và các giải pháp thanh toán ngân hàng không chỉ giúp tuân thủ quy định mà còn tạo điều kiện thuận lợi để tận dụng các cơ hội hoàn thuế GTGT, giảm thiểu chi phí tài chính và tăng cường hiệu quả quản lý. Số hóa không còn là lựa chọn mà là bắt buộc.

2. Kiểm soát chặt chẽ dòng tiền không dùng tiền mặt

Với khả năng ngưỡng thanh toán tiền mặt đủ điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào bị kéo xuống 5 triệu đồng, các doanh nghiệp sản xuất và thương mại cần rà soát lại toàn bộ quy trình chi trả, từ các hợp đồng với nhà cung cấp đến các khoản chi phí nhỏ nhất. Việc thiếu hóa đơn hoặc thanh toán tiền mặt vượt ngưỡng quy định có thể dẫn đến việc bị loại chi phí, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và nghĩa vụ thuế TNDN. Đây là lúc để doanh nghiệp chuyển dịch mạnh mẽ sang thanh toán điện tử.

3. Hộ kinh doanh phải thay đổi tư duy "khoán"

Từ năm 2026, tại các chợ sỉ lớn (như Chợ Lớn – TP.HCM hay Đồng Xuân – Hà Nội), hộ kinh doanh sẽ không còn được hưởng cơ chế thuế khoán. Thay vào đó, họ phải thực hiện kê khai rõ ràng hơn, và hoạt động kinh doanh sẽ chịu sự kiểm soát chặt chẽ hơn thông qua các sàn thương mại điện tử và tài khoản ngân hàng. Việc hiểu rõ ngưỡng 200 triệu đồng/năm và cách xác định doanh thu trở nên sống còn để tránh những sai sót không đáng có. Các bạn có thể tham khảo công cụ tính thuế hộ kinh doanh của Cú Thông Thái.

4. Chuẩn bị cho hội nhập sâu hơn

Khung kế toán – thuế mới này là một bước đệm chiến lược để Việt Nam tiến tới áp dụng IFRS đầy đủ và các chuẩn mực của OECD như BEPS 2.0. Các doanh nghiệp FDI, ngân hàng, cũng như các tập đoàn niêm yết trên HOSE, HNX cần coi đây là giai đoạn "chuyển tiếp chiến lược" để tái thiết kế hệ thống báo cáo, quản trị rủi ro thuế và cấu trúc tập đoàn. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ tạo lợi thế cạnh tranh khi hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế toàn cầu.

Bài học cho người nộp thuế: 3 mẹo tiết kiệm thuế hợp pháp

Để thích nghi với các quy định mới và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế, các doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần áp dụng những chiến lược thông minh, dựa trên nền tảng pháp lý vững chắc. Dưới đây là ba mẹo tiết kiệm thuế mà Cú Kiểm Toán muốn chia sẻ:

Kết luận

Giai đoạn 2025-2026 là "cửa sổ cơ hội" để doanh nghiệp Việt chuyển từ tư duy đối phó sang tư duy quản trị thuế – kế toán chiến lược. Một môi trường pháp lý ngày càng gần hơn với chuẩn mực quốc tế, nhưng vẫn giữ các điều chỉnh đặc thù phù hợp bối cảnh các trung tâm kinh tế như Hà Nội và TP.HCM đang phát triển nhanh, đòi hỏi sự chủ động. Doanh nghiệp nào chuẩn bị tốt sẽ nắm bắt được lợi thế cạnh tranh, giảm thiểu rủi ro và phát triển bền vững.

Đừng để những thay đổi này làm bạn bối rối. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn đi trước một bước.