Thuế thừa kế theo Luật 109/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/7/2026, quy định thu nhập từ thừa kế, quà tặng trên 20 triệu đồng/lần chịu thuế suất 10%. Các trường hợp chuyển giao trong nội bộ gia đình gần như vợ chồng, cha mẹ con cái vẫn được miễn thuế, giảm gánh nặng cho đa số người Việt.

Giới Thiệu: Đừng Ngại Thuế Thừa Kế 2026!

Kể từ ngày 01/7/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân mới số 109/2025/QH15 chính thức có hiệu lực, mang đến những điều chỉnh đáng kể cho hệ thống thuế TNCN của Việt Nam. Một trong những thay đổi được Cú Kiểm Toán "soi" kỹ nhất chính là các quy định về thuế đối với thu nhập từ thừa kế và quà tặng. Với nhiều gia đình Việt, đặc biệt là những ai có tài sản lớn như nhà đất ở Hà Nội, TP.HCM hay các khoản đầu tư tài chính, những điều chỉnh này tác động trực tiếp đến cách bạn lập kế hoạch tài sản, phân chia di sản và tặng cho con cái.

Trước đây, ngưỡng chịu thuế từ thừa kế/quà tặng chỉ ở mức 10 triệu đồng/lần, khiến nhiều khoản giá trị nhỏ cũng vướng vào nghĩa vụ thuế. Vậy, Luật 109 đã thay đổi ra sao? Liệu tài sản gia đình bạn có phải đóng thuế hay không? Cú Kiểm Toán sẽ bóc tách từng con số, từng điều luật để bạn nắm rõ.

Bối Cảnh & Thay Đổi Lớn Từ Luật 109/2025/QH15

Để hiểu rõ hơn về tác động của Luật 109, chúng ta cần nhìn lại bức tranh pháp lý trước đó. Theo Luật Thuế TNCN 2007 và các sửa đổi, thu nhập từ thừa kế, quà tặng là chứng khoán, phần vốn góp, bất động sản và các tài sản phải đăng ký sở hữu/sử dụng sẽ bị đánh thuế suất 10%. Điều đáng chú ý là ngưỡng chịu thuế chỉ là trên 10 triệu đồng/lần nhận. Các trường hợp miễn thuế rất rõ ràng: thừa kế giữa vợ – chồng, cha mẹ – con, cha mẹ nuôi – con nuôi, ông bà – cháu, anh chị em ruột. Đây là điểm mấu chốt mà Luật 109 đã kế thừa và phát triển.

Luật 109/2025/QH15, được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ 01/7/2026, là một bước tiến lớn. Điểm thay đổi then chốt nhất liên quan đến thừa kế, quà tặng chính là việc nâng ngưỡng thu nhập chịu thuế lên 20 triệu đồng/lần. Tức là, nếu bạn nhận một khoản thừa kế hoặc quà tặng có giá trị dưới 20 triệu đồng, bạn sẽ không phải lo lắng về thuế TNCN. Mức thuế suất 10% vẫn được giữ nguyên cho phần giá trị vượt ngưỡng này. Đây là một động thái cho thấy chính sách đang hướng tới việc giảm gánh nặng cho các giao dịch tài sản có giá trị nhỏ, phù hợp với mức sống và lạm phát ngày càng tăng.

🦉 Cú nhận xét: Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt không ngừng tăng lên, đơn cử như giá xăng RON 95 hiện ở mức 24.330 VND/lít tại Việt Nam – cao hơn mức trung bình tại Việt Nam (24.150 VND/lít) và thấp hơn các nước như Thái Lan (34.125 VND/lít) hay Trung Quốc (30.975 VND/lít) theo số liệu ngày 10/6/2026, việc điều chỉnh ngưỡng chịu thuế lên 20 triệu đồng là cần thiết. Nó giúp giá trị thực của ngưỡng miễn thuế phù hợp hơn với sức mua hiện tại, giảm gánh nặng cho người dân trong các giao dịch tài sản nhỏ.

2.1. Ngưỡng Chịu Thuế Cao Hơn: Lợi Ích Cho Di Sản Nhỏ

Dưới Luật 109, ngưỡng không chịu thuế cho nhóm thu nhập phát sinh theo từng lần (bao gồm bản quyền, nhượng quyền, trúng thưởng, thừa kế, quà tặng) đã được nâng từ 10 triệu lên 20 triệu đồng/lần. Điều này có nghĩa là, một giao dịch thừa kế hoặc quà tặng trị giá 19 triệu đồng trước đây có thể phải chịu thuế trên 9 triệu đồng, nay sẽ được miễn hoàn toàn. Sự thay đổi này đặc biệt có ý nghĩa với các hộ gia đình có tài sản ở mức trung bình, giúp họ tránh được nghĩa vụ thuế cho những khoản chuyển giao có giá trị không quá lớn.

2.2. Thuế Suất & Ưu Đãi Gia Đình: Không Thay Đổi Điều Quan Trọng

Về thuế suất, thu nhập từ thừa kế, quà tặng vẫn sẽ chịu thuế suất 10% trên phần giá trị vượt ngưỡng 20 triệu đồng/lần. Tuy nhiên, điểm quan trọng là các quy định về miễn thuế cho chuyển giao tài sản trong nội bộ gia đình gần vẫn được giữ nguyên. Cụ thể, các giao dịch thừa kế, quà tặng giữa vợ – chồng, cha mẹ ruột – con ruột, cha mẹ nuôi – con nuôi, ông bà – cháu, anh chị em ruột vẫn sẽ được miễn thuế TNCN hoàn toàn. Điều này thể hiện chính sách không muốn đánh thuế quá mạnh lên việc chuyển giao tài sản nội bộ gia đình, vốn là nét văn hóa truyền thống của người Việt.

2.3. Thay Đổi Tổng Thể Của Luật 109 Ảnh Hưởng Đến Kế Hoạch Tài Sản

Dù không trực tiếp liên quan đến thuế thừa kế, Luật 109 còn có những thay đổi lớn khác tác động gián tiếp đến kế hoạch tài sản của người Việt:

Những thay đổi này, về bản chất, giúp giảm tổng gánh nặng thuế TNCN trên thu nhập lao động và kinh doanh, từ đó tạo điều kiện cho các hộ gia đình tích lũy tài sản (nhà đất, chứng khoán, tiền gửi) nhanh hơn. Việc có nhiều tài sản hơn đòi hỏi một kế hoạch chuyển giao tài sản chặt chẽ và thông minh, trong đó thuế thừa kế chỉ là một phần.

Dưới đây là bảng so sánh nhanh một số điểm chính:

Ảnh Hưởng Cụ Thể Đến Người Việt & Lập Kế Hoạch Tài Sản

Những thay đổi này của Luật 109 có tác động rất khác nhau tùy thuộc vào quy mô tài sản và mối quan hệ giữa người cho – người nhận. Cú Kiểm Toán sẽ phân tích cụ thể cho từng nhóm đối tượng.

3.1. Hộ Gia Đình Trung Lưu, Có Một Căn Nhà

Với các gia đình sở hữu một căn nhà ở các thành phố như Đà Nẵng hay Cần Thơ, giá trị không quá lớn, các kịch bản chuyển giao tài sản phổ biến thường diễn ra trong phạm vi gia đình gần. Ví dụ: bố mẹ để lại nhà cho con ruột, hoặc bố mẹ tặng cho con khi còn sống và hợp thức hóa qua công chứng. Trong cả hai trường hợp này, theo quy định, thu nhập từ thừa kế/quà tặng thuộc diện quan hệ gia đình được miễn thuế TNCN, nên gia đình sẽ không phát sinh thuế thừa kế.

Tác động lớn nhất với nhóm này không đến từ thuế thừa kế trực tiếp mà từ các quy định khác. Chẳng hạn, nếu gia đình quyết định cho thuê căn nhà để tạo dòng tiền rồi mới để lại cho con, thì khoản thu nhập từ cho thuê sẽ chịu thuế 5% đối với cá nhân cho thuê bất động sản theo Luật 109. Tuy nhiên, ngưỡng doanh thu kinh doanh không chịu thuế đã được nâng lên 500 triệu đồng/năm (hoặc từ 200 triệu theo các văn bản liên quan), giúp các hộ cho thuê nhỏ lẻ dễ thở hơn rất nhiều.

3.2. Gia Đình Có Nhiều Tài Sản: Nhà Đất, Cổ Phiếu, Phần Vốn Góp

Với các gia đình khá giả ở Hà Nội, TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, sở hữu nhiều tài sản như 2–3 căn nhà, đất nền, shophouse, danh mục cổ phiếu/trái phiếu, hoặc phần vốn góp vào công ty gia đình, thì bài toán thuế sẽ phức tạp hơn:

Đối với nhóm này, việc lập kế hoạch phân chia tài sản theo từng đợt, từng người nhận là cực kỳ quan trọng để tối ưu hóa ngưỡng 20 triệu đồng và tận dụng triệt để các quan hệ được miễn thuế. Với tài sản tài chính như cổ phiếu hay phần vốn góp, cần đặc biệt lưu ý cập nhật quy định về đăng ký sở hữu và xác định giá trị tại thời điểm thừa kế, vì đây chính là căn cứ để tính thuế. Để biết chính xác tài sản của bạn có phải đóng thuế không, bạn có thể sử dụng ngay Máy Tính Thừa Kế của Cú Thông Thái.

3.3. Doanh Nhân, Chuyên Gia Thu Nhập Cao và Bài Toán Kế Thừa

Luật 109 còn có những quy định hỗ trợ đặc biệt cho nhóm đối tượng này, như miễn thuế 5 năm đối với thu nhập tiền lương cho nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao, cùng với việc cho phép trừ chi phí y tế và giáo dục rộng rãi cho bản thân và người phụ thuộc. Điều này giúp các chuyên gia CNTT, lãnh đạo doanh nghiệp, startup tại TP.HCM, Đà Nẵng có cơ hội tích lũy tài sản nhanh hơn, tạo ra quy mô tài sản lớn hơn đáng kể.

Khi đó, bài toán không chỉ là thuế thừa kế 10% mà còn là sự kết hợp khéo léo giữa pháp luật dân sự, hôn nhân gia đình và thuế TNCN để chuyển giao tài sản một cách tối ưu. Ví dụ: chuyển giao dần tài sản cho con ruột, thành lập công ty gia đình để sở hữu tài sản, hay thiết kế các cấu trúc sở hữu phức tạp hơn. Việc này đòi hỏi sự tư vấn chuyên sâu để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tối đa hóa lợi ích.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: 3 Mẹo Tiết Kiệm Thuế Hợp Pháp

Là Cú Kiểm Toán, tôi luôn khuyến nghị bạn chủ động. Đừng để đến lúc tài sản đã chuyển giao mới cuống cuồng tìm cách xử lý thuế. Đây là 3 mẹo giúp bạn tiết kiệm thuế thừa kế một cách hợp pháp:

Kết Luận

Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 với những thay đổi về thuế thừa kế và quà tặng, đặc biệt là việc nâng ngưỡng chịu thuế lên 20 triệu đồng/lần, mang lại cả cơ hội và thách thức cho người Việt. Cơ hội nằm ở việc giảm gánh nặng thuế cho các giao dịch nhỏ và bảo vệ chuyển giao tài sản trong gia đình gần. Thách thức nằm ở việc cần phải chủ động và có kế hoạch tài chính rõ ràng, đặc biệt đối với các gia đình có tài sản lớn hoặc muốn chuyển giao cho người ngoài phạm vi miễn thuế.

Việc nắm vững các quy định mới và áp dụng các chiến lược tối ưu thuế không chỉ giúp bạn bảo toàn tài sản mà còn đảm bảo sự chuyển giao diễn ra suôn sẻ, đúng pháp luật. Đừng để thuế trở thành một rào cản. Hãy sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để kiểm tra và lập kế hoạch tài chính cho riêng mình ngay hôm nay!