Thuế thừa kế theo Luật 109/2025/QH15 là nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân áp dụng thuế suất 10% trên phần giá trị tài sản thừa kế vượt trên 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh. Luật mới này, có hiệu lực từ 01/07/2026, thay đổi đáng kể so với Luật 2007, tập trung đánh thuế vào các giao dịch tài sản lớn và giảm gánh nặng cho các khoản thừa kế nhỏ.

Giới Thiệu: Đừng Để Thuế Thừa Kế "Ăn Mòn" Tài Sản

Thời điểm chuyển giao tài sản giữa các thế hệ luôn là một vấn đề phức tạp, đặc biệt khi có yếu tố thuế. Theo Cú Kiểm Toán, sự ra đời của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 số 109/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ 01/07/2026, đã mang đến những thay đổi then chốt. Những thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến cách các gia đình, đặc biệt là tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, lập kế hoạch chuyển giao tài sản. Nếu không nắm rõ, bạn có thể phải đóng một khoản thuế không nhỏ.

Nguồn tham khảo: Cú Kiểm Toán.

Trong bối cảnh nền kinh tế đang phát triển, giá trị tài sản ngày càng tăng, việc hiểu rõ và áp dụng đúng quy định pháp luật về thuế thừa kế không chỉ là nghĩa vụ mà còn là một chiến lược tài chính thông minh. Bài viết này, Cú Kiểm Toán sẽ "soi kỹ" từng điểm mới của Luật 109/2025/QH15, so sánh với luật cũ và đưa ra các chiến lược tối ưu thuế hiệu quả. Hãy cùng Cú Kiểm Toán tìm hiểu để bảo toàn tài sản cho thế hệ mai sau.

Quy Định Mới Về Thuế Thừa Kế Trong Luật 109/2025/QH15

Luật Thuế TNCN 2025 số 109/2025/QH15 đã điều chỉnh nhiều quy định quan trọng về thuế đối với thu nhập từ nhận thừa kế và quà tặng. Đây là những điểm mà mọi người dân cần đặc biệt chú ý, theo Điều 18 của Luật này:

Thuế Suất và Thu Nhập Tính Thuế

Theo Luật 109/2025/QH15, thu nhập từ nhận thừa kế và quà tặng của cá nhân cư trú sẽ áp dụng thuế suất cố định 10%. Điểm mấu chốt nằm ở cách xác định thu nhập tính thuế. Cụ thể, thu nhập tính thuế là phần giá trị tài sản thừa kế hoặc quà tặng vượt trên 20 triệu đồng mà người nộp thuế nhận được theo từng lần phát sinh. Điều này có nghĩa là nếu bạn nhận một khoản thừa kế trị giá 25 triệu đồng, thì chỉ 5 triệu đồng (25 triệu - 20 triệu) là phần chịu thuế. Ngưỡng 20 triệu đồng/lần này là một điểm mới quan trọng, giúp giảm đáng kể số lượng trường hợp phải nộp thuế cho các giao dịch có giá trị nhỏ.

Thời Điểm Tính Thuế Rõ Ràng

Luật mới cũng làm rõ thời điểm tính thuế, giúp người nộp thuế dễ dàng xác định nghĩa vụ của mình:

Sự rõ ràng này giúp tránh những tranh cãi về thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế như trước đây. Đây là một bước tiến trong việc minh bạch hóa chính sách thuế, tạo thuận lợi cho cả người dân và cơ quan quản lý.

🦉 Cú nhận xét: Việc nâng ngưỡng miễn thuế lên 20 triệu đồng/lần cho thấy định hướng của Nhà nước là tập trung đánh thuế vào các giao dịch, tài sản có giá trị lớn, đồng thời giảm gánh nặng cho người dân có thu nhập và tài sản ở mức trung bình. Đây là một thay đổi tích cực, phù hợp với bối cảnh kinh tế và mặt bằng giá tài sản hiện nay.

So Sánh: Luật 109/2025/QH15 Và Luật Cũ (2007)

Để thấy rõ sự khác biệt và lợi ích của Luật 109/2025/QH15, Cú Kiểm Toán sẽ đưa ra bảng so sánh chi tiết với Luật Thuế TNCN 2007 và các văn bản hướng dẫn trước đây. Những thay đổi này không chỉ đơn thuần là con số, mà còn là triết lý quản lý thuế.

Có thể thấy, Luật 109/2025/QH15 đã khắc phục nhiều hạn chế của luật cũ, mang lại sự công bằng và minh bạch hơn. Đặc biệt, việc xác định thu nhập tính thuế theo "từng lần phát sinh" là một điểm cộng lớn, giúp các gia đình linh hoạt hơn trong việc quản lý và chuyển giao tài sản. Ví dụ, nếu bạn nhận 2 khoản thừa kế, mỗi khoản 15 triệu đồng trong cùng một năm, theo luật cũ có thể bị cộng dồn và chịu thuế, nhưng theo luật mới 109/2025, cả hai khoản đều được miễn thuế vì mỗi lần nhận không vượt quá 20 triệu đồng.

Chiến Lược Tối Ưu Thuế Thừa Kế Dưới Khung Luật 109/2025

Với những thay đổi từ Luật 109/2025/QH15, việc lập kế hoạch thừa kế không còn là chuyện của tương lai xa mà là một hành động cần thiết ngay từ bây giờ. Dưới đây là các chiến lược mà Cú Kiểm Toán khuyến nghị để tối ưu hóa nghĩa vụ thuế, đặc biệt cho các gia đình có tài sản lớn tại TP.HCM (Quận 2, Thủ Đức), Hà Nội (Cầu Giấy, Nam Từ Liêm) hay Đà Nẵng, Nha Trang.

1. Phân Nhỏ Giá Trị Thừa Kế Theo Nhiều Lần

Vì Luật 109/2025/QH15 đánh thuế theo từng lần phát sinh và chỉ phần vượt trên 20 triệu đồng/lần, đây là một cơ hội lớn để tối ưu. Thay vì chuyển giao một khối tài sản lớn một lần, các gia đình có thể xem xét chia nhỏ tài sản. Ví dụ, đối với tiền mặt, vàng, hoặc chứng khoán, có thể chia thành nhiều lần tặng/cho hoặc lập nhiều hợp đồng thừa kế khác nhau. Điều quan trọng là việc chia nhỏ phải hợp pháp theo Bộ luật Dân sự 2015 và không có dấu hiệu trốn thuế. Nếu bạn muốn tặng con 1 tỷ đồng tiền mặt, thay vì chuyển một cục, có thể chia thành 50 lần, mỗi lần 20 triệu đồng, hoặc nhiều lần 25 triệu đồng để chỉ chịu thuế trên phần 5 triệu đồng tăng thêm mỗi lần.

2. Chuyển Dịch Từ Thừa Kế Sang Tặng Cho Sớm

Bộ luật Dân sự 2015 quy định rõ về hàng thừa kế theo pháp luật, đôi khi gây phức tạp và tranh chấp. Một chiến lược hiệu quả là chủ động tặng cho tài sản sớm (nhà đất, cổ phần công ty) cho người thừa kế dự kiến. Dù hình thức tặng cho vẫn chịu thuế như thừa kế nếu vượt ngưỡng, nhưng nó cho phép bạn chủ động phân bổ giá trị để tối ưu thuế theo mốc 20 triệu đồng/lần. Bạn cũng có thể kết hợp với các sản phẩm tài chính như tài khoản tích lũy, hợp đồng ủy thác đầu tư, hoặc bảo hiểm nhân thọ được thiết kế để chuyển quyền lợi dần cho người thụ hưởng mà không phát sinh nghĩa vụ thuế thừa kế trực tiếp.

3. Sử Dụng Cấu Trúc Pháp Nhân, Công Ty Gia Đình

Đối với tài sản kinh doanh lớn, như chuỗi nhà hàng, công ty xây dựng, hoặc các dự án cho thuê căn hộ, chuyên gia khuyến nghị chuyển tài sản sang pháp nhân công ty. Sau đó, chuyển nhượng cổ phần từng bước cho người kế thừa. Cách này cho phép tận dụng các quy định khác về thuế thu nhập doanh nghiệp, chia cổ tức, tiền lương, thay vì chỉ phụ thuộc vào thuế thừa kế. Nó cũng giúp chủ động cấu trúc giao dịch để giảm thiểu việc chuyển giao một lần quá lớn, vượt xa ngưỡng 20 triệu đồng và phải chịu thuế cao. Các ngân hàng lớn như Vietcombank, BIDV, MB Bank tại Hà Nội, TP.HCM đã bắt đầu triển khai dịch vụ tư vấn kế hoạch tài sản và thừa kế, kết hợp với các văn phòng luật sư để hỗ trợ khách hàng có tài sản lớn.

4. Lập Di Chúc và Hồ Sơ Thuế Rõ Ràng

Dù áp dụng chiến lược nào, việc có một di chúc hợp pháp và hồ sơ tài sản đầy đủ, minh bạch là vô cùng quan trọng. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu tranh chấp dân sự mà còn giảm rủi ro bị cơ quan thuế coi là chuyển nhượng trá hình hoặc trốn thuế. Trong bối cảnh cơ quan thuế đang tăng cường quản lý các giao dịch tài sản, bất động sản, chứng khoán tại các đô thị lớn, sự minh bạch là chìa khóa. Bạn có thể sử dụng công cụ Di Chúc Builder của Cú Thông Thái để xây dựng di chúc theo đúng quy định pháp luật.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: Kế Hoạch Là Vàng

Những thay đổi trong Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 mang đến cả thách thức và cơ hội. Các điểm nổi bật từ xu hướng chính sách cho thấy Nhà nước đang dịch chuyển theo hướng giảm thuế với thu nhập nhỏ, đánh mạnh vào tài sản, giao dịch lớn. Điều này được thể hiện rõ qua:

Đối với thị trường bất động sản, đặc biệt là căn hộ trung – cao cấp tại Hà Nội, TP.HCM, nơi giá trị mỗi căn thường từ vài tỷ đến vài chục tỷ đồng, thuế thừa kế 10% trên phần vượt 20 triệu đồng là một con số không nhỏ nếu toàn bộ khối tài sản được chuyển giao một lần. Ví dụ, một căn hộ trị giá 5 tỷ đồng sẽ chịu thuế trên 4 tỷ 980 triệu đồng, tức là 498 triệu đồng tiền thuế nếu chuyển giao một lần.

Bài học thực tiễn mà Cú Kiểm Toán muốn nhấn mạnh là:

Kết Luận: Chuyển Giao Tài Sản Thông Minh, Thuế Tối Ưu

Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 về thuế thừa kế là một bước tiến quan trọng trong chính sách thuế của Việt Nam, mang lại sự rõ ràng và công bằng hơn. Để tận dụng tối đa những thay đổi này, các gia đình cần chủ động lập kế hoạch tài chính và thừa kế một cách thông minh. Việc hiểu rõ quy định "20 triệu đồng/lần phát sinh" và áp dụng các chiến lược phân nhỏ giá trị, tặng cho sớm, hoặc sử dụng cấu trúc pháp nhân sẽ giúp bạn tối ưu hóa nghĩa vụ thuế một cách hợp pháp.

Đừng để sự thiếu hiểu biết về luật thuế làm giảm giá trị tài sản bạn muốn để lại cho thế hệ sau. Hãy bắt đầu lập kế hoạch ngay hôm nay. Bạn có thể tự kiểm tra ngay các kịch bản thuế thừa kế của mình với công cụ của Cú Kiểm Toán. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn đi trước một bước trong mọi vấn đề tài chính.