Thuế thừa kế theo Luật 109/2025/QH15 là thuế thu nhập cá nhân áp dụng cho phần giá trị tài sản thừa kế, quà tặng vượt trên 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh, với thuế suất 10%. Luật mới này nâng ngưỡng miễn thuế đáng kể so với Luật Thuế TNCN 2007, giúp giảm gánh nặng cho người nhận tài sản vừa và nhỏ.

Giới Thiệu: Điều gì đang thay đổi với thuế thừa kế tại Việt Nam?

Kể từ ngày 01/7/2026, chính sách thuế thừa kế tại Việt Nam sẽ có những điều chỉnh quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến việc chuyển giao tài sản giữa các thế hệ. Cụ thể, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 số 109/2025/QH15 sẽ chính thức có hiệu lực, thay thế cho Luật Thuế TNCN 2007 và các văn bản sửa đổi liên quan. Đây không chỉ là một sự thay đổi về con số, mà còn là một bước ngoặt trong cách các cá nhân, đặc biệt là những người sở hữu tài sản lớn tại các đô thị như Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng, cần phải lập kế hoạch tài chính của mình.

Theo chuyên gia Cú Kiểm Toán từ Cú Kiểm Toán.

Những thay đổi này, theo phân tích của Cú Kiểm Toán, nhằm mục tiêu kép: vừa cập nhật chính sách phù hợp với biến động kinh tế – xã hội và xu hướng tài sản hóa (như bất động sản, chứng khoán, tài sản số), vừa mở rộng cơ sở thuế nhưng đồng thời lại giảm gánh nặng cho người nộp thuế có thu nhập thấp và trung bình thông qua việc giảm bậc thuế và nâng mức giảm trừ gia cảnh. Điều này đòi hỏi một cái nhìn sâu sắc và chiến lược rõ ràng để không chỉ tuân thủ mà còn tối ưu hóa nghĩa vụ thuế.

🦉 Cú nhận xét: Việc nắm bắt sớm các quy định mới là chìa khóa để bảo toàn tài sản. Đừng đợi đến phút chót, hãy chủ động tìm hiểu và lập kế hoạch ngay từ bây giờ.

Luật Thuế TNCN 109/2025: Thuế Thừa Kế Được Tính Thế Nào?

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 số 109/2025/QH15, thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng của cá nhân cư trú sẽ được tính thuế theo một công thức rõ ràng. Thuế phải nộp sẽ bằng Thu nhập tính thuế nhân với Thuế suất 10%. Điểm cốt lõi ở đây là cách xác định "Thu nhập tính thuế". Cụ thể, thu nhập tính thuế là phần giá trị tài sản thừa kế, quà tặng vượt trên 20 triệu đồng mà người nộp thuế nhận được theo từng lần phát sinh. Đây là một điểm cực kỳ quan trọng, bởi nó định hình lại ngưỡng chịu thuế so với trước đây.

Thời điểm xác định thu nhập tính thuế cũng được quy định rõ: đó là thời điểm người nộp thuế thực nhận thừa kế hoặc quà tặng. Điều này có nghĩa là, không phải mọi khoản thừa kế hay quà tặng đều phải chịu thuế. Chỉ những giá trị vượt quá 20 triệu đồng cho mỗi lần nhận mới bị đưa vào diện tính thuế. Chẳng hạn, nếu bạn nhận được 18 triệu đồng tiền mặt từ thừa kế, bạn sẽ không phải nộp thuế. Nhưng nếu bạn nhận 25 triệu đồng, chỉ có 5 triệu đồng (25 triệu – 20 triệu) là phần chịu thuế 10%.

🦉 Cú nhận xét: Theo phân tích chính sách trên Cổng thông tin xây dựng chính sách của Chính phủ về Luật Thuế TNCN 2025, việc nâng ngưỡng này nhằm tập trung quản lý vào các giao dịch giá trị lớn và giảm bớt gánh nặng hành chính cho cả người dân và cơ quan thuế.

So sánh Luật 109/2025 và Luật Thuế TNCN 2007 về Thuế Thừa Kế

Sự khác biệt lớn nhất giữa Luật 109/2025 và Luật Thuế TNCN 2007 (cùng các văn bản hướng dẫn cũ) nằm ở ngưỡng chịu thuế. Trước đây, ngưỡng chịu thuế đối với thu nhập từ thừa kế, quà tặng thường thấp hơn, quanh mức 10 triệu đồng/lần hoặc tương đương tùy loại tài sản. Điều này dẫn đến việc nhiều giao dịch thừa kế nhỏ vẫn phải kê khai và nộp thuế, gây ra sự phức tạp và tốn kém thời gian cho cả người dân và cơ quan quản lý.

Với Luật mới, ngưỡng giá trị tài sản thừa kế, quà tặng phải tính thuế đã được nâng lên 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh. Dù thuế suất vẫn giữ ở mức 10%, nhưng việc áp dụng trên phần vượt ngưỡng đã giúp đa số trường hợp nhận thừa kế tài sản vừa và nhỏ không còn phải nộp thuế. Điều này thể hiện sự điều chỉnh phù hợp với tình hình giá cả tài sản hiện nay, đặc biệt là bất động sản tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, nơi giá căn hộ trung cấp phổ biến từ 40–60 triệu đồng/m².

Không chỉ vậy, Luật 109/2025 còn có những thay đổi tổng thể tích cực khác, như giảm từ 7 bậc thuế xuống còn 5 bậc, thuế suất bậc 2 giảm từ 15% xuống 10%, và bậc 3 từ 25% xuống 20%. Theo LuatVietnam, những điều chỉnh này cho thấy tổng thể chính sách mới thân thiện hơn với người nộp thuế, đặc biệt là nhóm thu nhập trung lưu, góp phần giảm gánh nặng thuế đáng kể.

Tác động thực tế: Bất động sản và Tài sản tài chính chịu ảnh hưởng thế nào?

Trong thực tế, thuế thừa kế ảnh hưởng mạnh nhất đến các gia đình sở hữu bất động sản giá trị lớn tại các thành phố trung tâm như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, hoặc các danh mục cổ phiếu niêm yết, chứng chỉ quỹ tại các công ty chứng khoán lớn (SSI, VNDIRECT, HSC), cũng như tiền gửi ngân hàng, sổ tiết kiệm tại các ngân hàng thương mại hàng đầu (Vietcombank, BIDV, Techcombank). Với ngưỡng 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh, đa số trường hợp thừa kế tiền mặt nhỏ lẻ dưới 20 triệu đồng/lần sẽ không phải nộp thuế.

Tuy nhiên, đối với bất động sản, tác động có thể khác biệt. Ví dụ, một căn hộ trị giá 3 tỷ đồng ở quận Cầu Giấy, Hà Nội, khi được thừa kế, toàn bộ phần giá trị vượt 20 triệu đồng đều thuộc diện tính thuế thừa kế 10%. Điều này cần được phân biệt rõ với các loại thuế, phí khác như thuế trước bạ hay lệ phí khi sang tên tài sản, vốn là các khoản riêng biệt. Việc tính toán và kê khai đúng giá trị tài sản là vô cùng quan trọng để tránh phát sinh những rủi ro về thuế.

Dữ liệu phân tích chính sách từ Bộ Tài chính khi dự thảo Luật mới đã chỉ ra rằng việc nâng ngưỡng 20 triệu đồng sẽ giúp giảm đáng kể số lượng hồ sơ phải xử lý, cho phép cơ quan thuế tập trung quản lý vào các giao dịch giá trị lớn hơn. Đồng thời, Luật Quản lý thuế 2025 còn cho phép tự động hóa hoàn thuế, miễn, giảm thuế dựa trên dữ liệu và tiêu chí quản lý rủi ro, qua đó giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: 3 Mẹo Tiết Kiệm Thuế Hợp Pháp

Dựa trên khung pháp lý mới của Luật 109/2025/QH15 và Luật Quản lý thuế 2025, có một số chiến lược tối ưu thuế thừa kế mà cá nhân và gia đình có thể áp dụng để giảm thiểu nghĩa vụ thuế một cách hợp pháp:

1. Tối ưu theo ngưỡng 20 triệu/lần phát sinh: Chia nhỏ tài sản

Vì thu nhập tính thuế chỉ là phần vượt 20 triệu đồng mỗi lần nhận thừa kế hoặc quà tặng, các gia đình có tài sản tài chính (tiền gửi, cổ phiếu) có thể cân nhắc chia nhỏ giá trị tặng/cho theo nhiều lần, mỗi lần dưới hoặc sát ngưỡng 20 triệu đồng. Chiến lược này đặc biệt phù hợp với các phụ huynh ở TP.HCM đang có kế hoạch chuyển giao dần tài sản cho con cái trong nhiều năm. Bằng cách này, tổng giá trị tài sản được chuyển giao có thể lớn, nhưng từng lần phát sinh thu nhập lại nằm dưới ngưỡng chịu thuế, giúp giảm hoặc tránh hoàn toàn thuế thừa kế chính thức. Bạn có thể sử dụng Máy Tính Thừa Kế của Cú Thông Thái để mô phỏng các kịch bản này.

2. Kết hợp tặng cho trước khi phát sinh sự kiện thừa kế

Theo Bộ luật Dân sự 2015, việc tặng cho tài sản trước khi sự kiện thừa kế phát sinh (ví dụ: thông qua hợp đồng tặng cho nhà đất, cổ phần) có thể mang lại nhiều lợi ích. Phương pháp này giúp chủ tài sản giảm rủi ro tranh chấp sau này, đồng thời kiểm soát tốt hơn thời điểm phát sinh thu nhập chịu thuế. Nó cũng cho phép sự linh hoạt trong việc sắp xếp từng phần giá trị dưới ngưỡng 20 triệu đồng/lần đối với tài sản tài chính, hoặc kết hợp các cấu trúc sở hữu khác như đồng sở hữu, góp vốn vào công ty gia đình. Điều này đòi hỏi sự chuẩn bị và tư vấn pháp lý kỹ lưỡng.

3. Lập kế hoạch tài sản với pháp nhân (công ty gia đình)

Với những gia đình sở hữu nhiều bất động sản và cổ phần doanh nghiệp, đặc biệt tại các khu vực phát triển như Hà Nội – TP.HCM, xu hướng thành lập công ty gia đình để nắm giữ tài sản đang ngày càng tăng. Khi tài sản nằm trong pháp nhân, việc chuyển giao giữa các thành viên có thể thực hiện thông qua chuyển nhượng cổ phần, góp vốn – các giao dịch này sẽ chịu khung thuế khác, không thuần là thuế thừa kế cá nhân. Luật Quản lý thuế 2025 tăng cường quản lý nhưng cũng tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận chính sách miễn giảm, hoãn nộp theo tiêu chí rủi ro, mở ra cơ hội tối ưu thuế cho các gia đình có tài sản phức tạp.

Kết Luận: Chủ động là chìa khóa bảo toàn tài sản

Những thay đổi trong Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 và Luật Quản lý thuế 2025 mang đến cả thách thức và cơ hội cho người dân Việt Nam trong việc quản lý tài sản và nghĩa vụ thuế thừa kế. Việc nâng ngưỡng miễn thuế lên 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh là một bước tiến đáng kể, giúp giảm gánh nặng cho các giao dịch nhỏ và trung bình, đồng thời khuyến khích sự minh bạch trong việc kê khai các tài sản lớn.

Tuy nhiên, để thực sự tối ưu hóa, cá nhân và gia đình cần có một kế hoạch tài sản rõ ràng, chủ động áp dụng các chiến lược như chia nhỏ giá trị tặng cho, thực hiện các hợp đồng tặng cho trước, hoặc cân nhắc sử dụng cấu trúc công ty gia đình. Việc không chờ đến sự kiện thừa kế mới xử lý tài sản là bài học quan trọng nhất. Hãy luôn theo dõi kỹ các hướng dẫn chi tiết từ Chính phủ và Bộ Tài chính, và đừng ngần ngại tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia thuế hoặc luật sư để thiết kế lộ trình chuyển giao tài sản hiệu quả nhất.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để tự kiểm tra và lập kế hoạch tài chính của bạn ngay hôm nay.