Từ năm 2026, các sàn TMĐT có chức năng đặt hàng và thanh toán như TikTok Shop, Shopee, Lazada có trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế cho hộ kinh doanh. Tuy nhiên, người bán vẫn giữ nghĩa vụ cung cấp thông tin định danh chính xác và tự kê khai phần doanh thu phát sinh ngoài sàn.

1. Tại sao cơ chế thu thuế trên sàn TMĐT thay đổi từ 2026?

Thị trường thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam đã bước sang một chương mới khi Nghị định 117/2025/NĐ-CP chính thức đi vào đời sống. Trước đây, việc quản lý thuế dựa phần lớn vào sự tự giác kê khai của người bán, dẫn đến tình trạng thất thu ngân sách và dữ liệu bị phân mảnh. Cơ quan thuế nhận thấy rằng, khi hàng triệu giao dịch diễn ra mỗi ngày, việc kiểm soát thủ công là bất khả thi. Do đó, chính sách mới chuyển dịch trọng tâm sang quản lý dựa trên dữ liệu nền tảng.

Chuyên gia Cú Kiểm Toán (thue.cuthongthai.vn) nhận định.

Nghị định 117/2025/NĐ-CP đóng vai trò là "chìa khóa" để cơ quan thuế nắm bắt toàn bộ dòng chảy doanh thu. Khi sàn TMĐT trở thành đơn vị trung gian thực hiện nghĩa vụ thuế, sự minh bạch được nâng lên mức tối đa. Điều này không chỉ giúp nhà nước quản lý hiệu quả mà còn tạo ra sân chơi bình đẳng cho những người kinh doanh chân chính. Bạn có thể tự kiểm tra ngay các ngưỡng doanh thu chịu thuế để không bị động trước những thay đổi này.

Việc thay đổi này còn xuất phát từ thực tế giá cả hàng hóa và chi phí vận hành biến động mạnh. Để bạn hình dung sự chênh lệch chi phí, hãy nhìn vào giá xăng RON 95 hiện tại là 27.080 VND/lít tại Việt Nam, so với mức 228.919 VND/lít tại Campuchia hay 132.259 VND/lít tại Trung Quốc. Sự khác biệt về chi phí đầu vào này ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận ròng, và việc kê khai thuế chính xác giúp người kinh doanh bảo vệ được quyền lợi hợp pháp của mình. Đây không còn là câu chuyện của sự tự giác, mà là câu chuyện của dữ liệu số.

🦉 Cú nhận xét: Dữ liệu là "vũ khí" của cơ quan thuế. Khi sàn đã nắm dữ liệu, việc bạn giấu doanh thu chỉ là bài toán chờ ngày bị truy thu và phạt chậm nộp.

Vậy, ranh giới nào xác định trách nhiệm của sàn và người bán? Chúng ta sẽ cùng làm rõ điều kiện để sàn phải "đứng mũi chịu sào" trong việc nộp thay thuế ngay dưới đây.

2. Khi nào TikTok Shop, Shopee, Lazada phải nộp thuế thay người bán?

Không phải mọi nền tảng đều có nghĩa vụ khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế. Theo quy định mới nhất, trách nhiệm này chỉ phát sinh khi sàn TMĐT hội tụ đủ hai chức năng cốt lõi: đặt hàng trực tuyến và thanh toán trực tuyến. Nếu một nền tảng chỉ dừng lại ở việc giới thiệu sản phẩm hoặc đặt hàng mà không trực tiếp thu tiền, nghĩa vụ thuế vẫn thuộc về người bán.

Thời điểm khấu trừ thuế được xác định là khi giao dịch được xác nhận thành công và nền tảng chính thức chấp nhận thanh toán. Điều này có nghĩa là ngay khi tiền về ví sàn hoặc tài khoản trung gian, nghĩa vụ thuế đã được kích hoạt. Các sàn lớn như TikTok Shop, Shopee và Lazada hiện nay đều đã tích hợp hệ thống thanh toán, do đó họ thuộc nhóm bắt buộc phải tuân thủ cơ chế khấu trừ, khai thay và nộp thay cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng sàn nộp thay không đồng nghĩa với việc người bán được miễn trừ mọi trách nhiệm. Sàn chỉ nộp thay phần thuế phát sinh trên chính giao dịch thực hiện tại sàn đó. Nếu bạn còn kinh doanh qua website riêng, mạng xã hội hoặc các nền tảng không có chức năng thanh toán, bạn vẫn phải tự tổng hợp và kê khai riêng biệt. Sự phân định này rất quan trọng để tránh việc nộp trùng hoặc thiếu thuế.

Việc hiểu rõ cơ chế này giúp người bán tránh được rủi ro bị truy thu thuế do hiểu lầm rằng "sàn nộp rồi thì tôi không cần làm gì nữa". Để quản trị rủi ro tốt hơn, người bán cần nắm vững các bước chuẩn bị về mặt hồ sơ và dữ liệu kinh doanh.

3. Người bán hàng online cần làm gì để tránh rủi ro pháp lý?

Để tồn tại bền vững trong kỷ nguyên thuế số, người bán cần thay đổi tư duy từ "kinh doanh tự phát" sang "kinh doanh có kiểm soát". Bước quan trọng nhất là phải đăng ký mã số thuế chính xác cho hộ hoặc cá nhân kinh doanh. Mọi doanh thu phát sinh đều phải gắn liền với mã số thuế này để cơ quan thuế có thể đối soát dữ liệu từ các sàn TMĐT đổ về.

Theo dõi doanh thu thực tế là công việc hàng ngày mà người bán không được phép lơ là. Bạn cần phân biệt rõ giữa doanh thu bán hàng (tổng giá trị đơn hàng) và các khoản phí như phí sàn, phí quảng cáo, hay các voucher do sàn tài trợ. Đặc biệt, hãy lưu giữ cẩn thận các chứng từ khấu trừ thuế mà sàn cung cấp sau mỗi kỳ quyết toán. Đây là bằng chứng pháp lý quan trọng nhất nếu có bất kỳ sự sai lệch nào trong quá trình đối soát với cơ quan thuế.

Với những cá nhân có doanh thu từ 3 tỷ đồng/năm trở lên, nghĩa vụ quyết toán thuế TNCN theo năm trở nên bắt buộc. Bạn nên chủ động tổng hợp doanh thu từ tất cả các kênh (cửa hàng truyền thống, website, sàn TMĐT) để đảm bảo không bỏ sót bất kỳ nguồn thu nào. Bạn có thể tự kiểm tra ngay xem mình đã đạt ngưỡng doanh thu chịu thuế GTGT và TNCN (trên 500 triệu đồng/năm) hay chưa để có lộ trình chuẩn bị dòng tiền.

Lời khuyên từ chuyên gia: Đừng bao giờ để doanh thu "đứng tên" người khác hoặc sử dụng tài khoản ngân hàng cá nhân không chính chủ để nhận thanh toán. Sự minh bạch trong dòng tiền không chỉ giúp bạn tránh các hình phạt hành chính mà còn tạo uy tín khi cần vay vốn kinh doanh hoặc mở rộng quy mô. Hãy coi việc nộp thuế là một phần chi phí vận hành tất yếu, tương tự như chi phí xăng dầu hay phí quảng cáo, để từ đó tối ưu hóa giá bán và lợi nhuận một cách hợp pháp.

4. Thuế GTGT và TNCN được tính như thế nào với doanh thu 500 triệu?

Chi tiết về ngưỡng doanh thu phát sinh nghĩa vụ thuế và phương pháp tính. Theo quy định hiện hành năm 2026, ngưỡng doanh thu trên 500 triệu đồng/năm là "điểm chạm" quan trọng đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Khi tổng doanh thu từ hoạt động bán hàng trên các nền tảng như TikTok Shop, Shopee hay Lazada vượt qua con số này, nghĩa vụ thuế GTGT (Giá trị gia tăng) và thuế TNCN (Thu nhập cá nhân) sẽ chính thức phát sinh theo phương pháp khoán hoặc kê khai tùy thuộc vào quy mô.

Căn cứ theo các quy định thuế mới nhất, việc xác định doanh thu không chỉ đơn thuần là tổng số tiền khách trả. Bạn cần loại trừ các khoản phí sàn, phí vận chuyển do sàn thu hộ và các khoản giảm trừ như hàng hoàn, đơn hủy. Số liệu doanh thu chịu thuế là giá trị thực tế của hàng hóa, dịch vụ được giao dịch thành công. Nếu doanh thu tích lũy từ ngày 01/01 đến 31/12 vượt ngưỡng 500 triệu đồng, bạn bắt buộc phải thực hiện nghĩa vụ thuế cho toàn bộ phần doanh thu phát sinh trong năm đó.

🦉 Cú nhận xét: Đừng nhầm lẫn giữa doanh thu thực nhận và doanh thu chịu thuế. Thuế được tính trên tổng doanh thu bán hàng trước khi trừ chi phí vận hành, không phải trên lợi nhuận thuần.

Để dễ hình dung, hãy nhìn vào bảng so sánh các yếu tố ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế của bạn dưới đây:

Bạn có thể tự kiểm tra ngay mức thuế dự kiến dựa trên doanh thu thực tế của shop mình. Việc nắm vững con số này giúp bạn chủ động dòng tiền, tránh bị truy thu đột ngột vào cuối năm. Khi doanh thu vượt mức 3 tỷ đồng/năm, quy trình quyết toán sẽ phức tạp hơn và yêu cầu sự quản lý chứng từ chặt chẽ hơn từ phía người bán.

Hiểu rõ cách tính thuế là bước đầu tiên, nhưng làm sao để tối ưu hóa nó một cách hợp pháp? Hãy cùng tìm hiểu 3 chiến lược giúp chủ shop quản lý chi phí và nghĩa vụ thuế hiệu quả.

5. Mẹo tối ưu hóa nghĩa vụ thuế hợp pháp cho người kinh doanh online?

3 chiến lược giúp chủ shop quản lý chi phí và nghĩa vụ thuế hiệu quả. Thứ nhất, việc tách bạch doanh thu giữa các kênh là tối quan trọng. Nhiều chủ shop mắc sai lầm khi trộn lẫn doanh thu từ cửa hàng truyền thống, website cá nhân và các sàn TMĐT. Hãy sử dụng phần mềm quản lý bán hàng để xuất báo cáo riêng biệt cho từng kênh. Điều này giúp bạn đối soát dữ liệu với các chứng từ khấu trừ thuế mà sàn cung cấp, tránh việc kê khai trùng lặp hoặc thiếu sót dẫn đến rủi ro bị phạt hành chính.

Thứ hai, hãy tận dụng tối đa việc lưu trữ chứng từ hợp lệ. Theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP, dù sàn có nộp thay, trách nhiệm cung cấp thông tin định danh và lưu giữ hóa đơn vẫn thuộc về người bán. Mọi chi phí đầu vào phục vụ kinh doanh cần có hóa đơn hợp pháp để phục vụ cho việc xác định doanh thu tính thuế chính xác. Số liệu minh bạch không chỉ giúp bạn giảm bớt gánh nặng thuế mà còn tạo uy tín với cơ quan thuế khi có đợt thanh tra.

Thứ ba, hãy luôn theo dõi sát sao thời điểm giao dịch thành công. Thuế phát sinh tại thời điểm sàn xác nhận giao dịch và thanh toán thành công. Nếu bạn có các đơn hàng hoàn hoặc hủy, hãy đảm bảo rằng hệ thống đã cập nhật trạng thái chính xác để loại trừ các đơn hàng này khỏi tổng doanh thu tính thuế. Việc quản lý tốt trạng thái đơn hàng giúp bạn tiết kiệm một khoản thuế đáng kể thay vì nộp dựa trên "doanh thu ảo" bao gồm cả các đơn bị khách trả lại.

🦉 Cú nhận xét: Người thông minh không trốn thuế, họ tối ưu hóa bằng cách quản trị dữ liệu chính xác. Dữ liệu sạch là lá chắn tốt nhất trước mọi đợt rà soát.

Cuối cùng, hãy thường xuyên cập nhật các văn bản mới nhất. Chính sách thuế TMĐT thay đổi rất nhanh theo sự phát triển của công nghệ. Bạn có thể tự kiểm tra ngay các hướng dẫn mới nhất từ hệ thống của chúng tôi để không bỏ lỡ bất kỳ ưu đãi hay thay đổi nào về mức thuế suất. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn nắm thế chủ động trong mọi giao dịch kinh doanh của mình.