Từ 01/07/2025, theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP, các sàn TMĐT như Shopee, Lazada, TikTok Shop có trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế GTGT và TNCN cho hộ, cá nhân kinh doanh ngay tại thời điểm giao dịch thành công. Người bán cần lưu trữ chứng từ và đối soát dữ liệu thường xuyên.

1. Tại sao từ 1/7/2025 sàn TMĐT phải nộp thay thuế?

Thị trường thương mại điện tử (TMĐT) tại Việt Nam đã bùng nổ mạnh mẽ trong những năm gần đây, kéo theo sự phức tạp trong công tác quản lý thu ngân sách nhà nước. Căn cứ theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP, từ ngày 01/07/2025, cơ quan thuế chính thức áp dụng cơ chế sàn TMĐT có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến như TikTok Shop, Shopee và Lazada phải thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế cho hộ, cá nhân kinh doanh. Đây là bước ngoặt quan trọng nhằm minh bạch hóa dòng tiền và đảm bảo công bằng giữa các loại hình kinh doanh truyền thống và trực tuyến.

Nguồn tham khảo: Cú Kiểm Toán.

Trước đây, việc quản lý thuế đối với cá nhân kinh doanh trên sàn chủ yếu dựa trên sự tự giác kê khai. Tuy nhiên, với khối lượng giao dịch khổng lồ và dữ liệu phân tán, việc thất thu thuế là khó tránh khỏi. Nghị định 117/2025/NĐ-CP ra đời như một "bộ lọc" tự động, giúp cơ quan thuế nắm bắt dữ liệu doanh thu chính xác ngay tại nguồn. Việc sàn nộp thay không chỉ giảm bớt gánh nặng hành chính cho người bán mà còn giúp các chủ shop tránh được các rủi ro về xử phạt vi phạm hành chính do chậm nộp hoặc kê khai thiếu doanh thu.

Cú Kiểm Toán nhấn mạnh rằng, thay đổi này không làm tăng mức thuế suất mà chỉ thay đổi chủ thể thực hiện nghĩa vụ khai báo. Nếu bạn đang kinh doanh trên các sàn này, hãy chuẩn bị tâm thế chuyển đổi từ việc tự kê khai sang quản lý chứng từ khấu trừ do sàn cung cấp. Bạn có thể tự kiểm tra ngay các nghĩa vụ thuế hiện tại để không bị động trước ngày áp dụng chính thức.

🦉 Cú nhận xét: Đừng xem đây là gánh nặng, hãy xem đây là cách để bạn "sạch" hồ sơ thuế, tạo uy tín khi cần vay vốn hoặc mở rộng quy mô kinh doanh sau này.

Để hiểu sâu hơn về cách thức vận hành thực tế khi đơn hàng của bạn được xác nhận, chúng ta cần phân tích quy trình kỹ thuật khi sàn chính thức khấu trừ thuế theo từng giao dịch.

2. Cơ chế sàn khấu trừ thuế hoạt động ra sao?

Quy trình khấu trừ thuế theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP được thực hiện hoàn toàn tự động dựa trên dữ liệu hệ thống. Tại thời điểm sàn xác nhận giao dịch thành công và chấp nhận thanh toán, hệ thống sẽ tự động tính toán số thuế phải nộp dựa trên tỷ lệ phần trăm trên doanh thu giao dịch. Lưu ý rằng, doanh thu dùng để tính thuế là tổng giá trị bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ phát sinh trên nền tảng, không phải lợi nhuận sau khi trừ chi phí.

Cụ thể, sàn sẽ thực hiện khấu trừ ngay trên dòng tiền thanh toán cho người bán. Điều này có nghĩa là số tiền bạn nhận được về tài khoản ngân hàng sẽ là doanh thu sau khi đã trừ đi các loại phí sàn (phí hoa hồng, phí thanh toán) và số thuế mà sàn đã nộp thay cho bạn. Người bán cần lưu ý rằng các khoản thuế này bao gồm thuế GTGT và thuế TNCN tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, tùy thuộc vào nhóm ngành hàng bạn đăng ký kinh doanh.

Ví dụ, nếu bạn bán một sản phẩm với giá 1.000.000 VND, sàn sẽ căn cứ vào tỷ lệ thuế áp dụng cho ngành hàng đó để trích lại một khoản tiền tương ứng. Toàn bộ thông tin này sẽ được thể hiện chi tiết trên báo cáo đối soát hàng tháng. Bạn cần theo dõi sát sao các báo cáo này để đối chiếu với hồ sơ sổ sách kế toán cá nhân. Sự chính xác của dữ liệu đầu vào là yếu tố then chốt để đảm bảo bạn không bị tính trùng hoặc tính sai thuế.

Việc nắm rõ cơ chế này giúp người bán hiểu rằng, mọi giao dịch trên sàn đều để lại "dấu vết" thuế. Tuy nhiên, cơ chế này chỉ áp dụng cho doanh thu phát sinh trên nền tảng, vậy còn các khoản thu nhập khác thì sao?

3. Doanh thu nào sàn nộp thay và khoản nào bạn phải tự lo?

Một sai lầm phổ biến mà nhiều chủ shop mắc phải là mặc định rằng "sàn đã nộp thuế thay thì mình không cần làm gì nữa". Thực tế, Nghị định 117/2025/NĐ-CP chỉ quy định sàn khấu trừ, kê khai và nộp thay đối với các giao dịch được thực hiện trên nền tảng có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến. Nếu bạn bán hàng qua mạng xã hội (Facebook, Zalo) hoặc nhận thanh toán trực tiếp qua chuyển khoản cá nhân, các khoản doanh thu này nằm ngoài phạm vi quản lý của sàn.

Đối với các khoản doanh thu ngoài sàn, bạn vẫn phải thực hiện nghĩa vụ tự kê khai và nộp thuế theo quy định hiện hành. Cần phân biệt rõ: thuế bị sàn khấu trừ là thuế phát sinh từ giao dịch trên sàn, còn thuế đối với doanh thu ngoài sàn là trách nhiệm độc lập của cá nhân kinh doanh. Nếu bạn không tổng hợp dữ liệu từ cả hai nguồn này, bạn sẽ đối mặt với nguy cơ bị truy thu thuế và phạt chậm nộp do kê khai thiếu doanh thu tổng thể.

Người bán cần lập bảng tổng hợp dữ liệu tháng, bao gồm: doanh thu trên sàn (đã có chứng từ khấu trừ) và doanh thu ngoài sàn. Bạn có thể sử dụng các công cụ tính thuế miễn phí để ước tính tổng số thuế phải nộp, đảm bảo mọi khoản thu nhập đều được báo cáo đầy đủ. Việc duy trì sự minh bạch giữa các nguồn thu không chỉ giúp bạn an tâm kinh doanh mà còn là bằng chứng quan trọng để giải trình với cơ quan thuế khi có yêu cầu kiểm tra.

🦉 Cú nhận xét: Đừng để "khoảng trống" doanh thu ngoài sàn trở thành cái bẫy pháp lý. Hãy quản lý chặt chẽ mọi dòng tiền ngay từ hôm nay.

Khi đã phân định rõ phạm vi trách nhiệm, bước tiếp theo là xây dựng chiến lược tối ưu hóa nghĩa vụ thuế một cách hợp pháp để bảo vệ lợi nhuận của chính bạn.

4. Bí quyết tối ưu nghĩa vụ thuế cho chủ shop online là gì?

Việc sàn thương mại điện tử thực hiện khấu trừ và nộp thay thuế theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP không có nghĩa là bạn hoàn toàn "rảnh tay". Ngược lại, trách nhiệm quản trị dữ liệu của chủ shop trở nên quan trọng hơn bao giờ hết để tránh rủi ro bị truy thu hoặc phạt chậm nộp. Quản lý dữ liệu tập trung là chìa khóa đầu tiên. Bạn cần lập bảng theo dõi riêng biệt cho từng nền tảng, bao gồm doanh thu tổng, các khoản phí sàn đã trừ, và đặc biệt là các đơn hàng hoàn hủy. Đừng chỉ nhìn vào số tiền "thực nhận" về tài khoản ngân hàng, vì cơ quan thuế tính thuế dựa trên doanh thu phát sinh trên hệ thống trước khi trừ các loại chi phí.

Mẹo thứ hai là phân định rõ nguồn thu. Sàn chỉ nộp thay cho các giao dịch thực hiện trên nền tảng có chức năng thanh toán trực tuyến. Nếu bạn bán hàng qua các hội nhóm Facebook, Zalo hoặc nhận chuyển khoản trực tiếp, đây là những khoản doanh thu "ngoài sàn" mà bạn phải tự kê khai và nộp thuế theo quy định. Việc để lẫn lộn các dòng tiền này sẽ khiến số liệu đối soát trở nên hỗn loạn khi cơ quan thuế thực hiện thanh tra. Bạn có thể tự kiểm tra ngay nghĩa vụ thuế của mình bằng các công cụ tính toán chuyên sâu để dự phòng ngân sách.

Cuối cùng, hãy luôn lưu trữ chứng từ khấu trừ thuế do sàn cung cấp định kỳ. Đây là bằng chứng pháp lý quan trọng nhất để bạn chứng minh mình đã hoàn thành nghĩa vụ thuế tại các sàn như TikTok Shop, Shopee hay Lazada. Nếu phát hiện chênh lệch giữa báo cáo của sàn và thực tế doanh thu, hãy liên hệ ngay với bộ phận hỗ trợ đối tác để điều chỉnh, tránh việc hệ thống ghi nhận doanh thu ảo dẫn đến số thuế phải nộp cao hơn thực tế. Sự minh bạch trong hồ sơ là tấm khiên bảo vệ bạn trước các đợt kiểm tra thuế bất ngờ.

🦉 Cú nhận xét: Thuế không phải là gánh nặng nếu bạn kiểm soát được số liệu. Hãy nhớ, dữ liệu sạch là tiền đề của một doanh nghiệp bền vững.

Sau khi đã tối ưu hóa quy trình tuân thủ trong nước, việc nhìn rộng ra bức tranh toàn cảnh khu vực sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về vị thế cạnh tranh của mình trong bối cảnh chi phí vận hành ngày càng chịu áp lực từ các yếu tố vĩ mô.

5. So sánh nghĩa vụ thuế và môi trường kinh doanh khu vực

Khi đặt Việt Nam trong tương quan với các quốc gia lân cận, chúng ta thấy rõ những biến động về chi phí vận hành, đặc biệt là giá năng lượng. Theo dữ liệu cập nhật ngày 15/10/2026, giá xăng RON 95 tại Việt Nam đang ở mức 27.029 VND/lít. Con số này tạo ra một lợi thế cạnh tranh đáng kể về chi phí logistics nội địa khi so sánh với các quốc gia như Lào (1.348.817 VND/lít) hay Trung Quốc (906.633 VND/lít). Chi phí vận chuyển là cấu phần lớn trong giá thành sản phẩm thương mại điện tử, vì vậy sự ổn định của giá xăng tại Việt Nam giúp người bán duy trì biên lợi nhuận tốt hơn so với các đối thủ trong khu vực.

Bảng dưới đây cung cấp cái nhìn tổng quan về giá xăng RON 95 tại một số thị trường trọng điểm, giúp bạn đánh giá áp lực chi phí đầu vào:

Mặc dù chính sách thuế TMĐT tại Việt Nam đang dần tiến tới sự minh bạch hóa với cơ chế khấu trừ tại nguồn, đây là xu hướng tất yếu mà các quốc gia phát triển đã áp dụng từ lâu. Việc tuân thủ nghĩa vụ thuế không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là bước chuẩn bị cần thiết để bạn có thể mở rộng quy mô kinh doanh ra thị trường quốc tế. Khi chi phí năng lượng được kiểm soát tốt, lợi thế cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên các sàn TMĐT xuyên biên giới sẽ càng được củng cố. Bạn có thể tự kiểm tra ngay các báo cáo tài chính cá nhân để đảm bảo sức khỏe doanh nghiệp luôn trong trạng thái tốt nhất trước khi bước vào các chu kỳ kinh doanh mới.