Thuế thương mại điện tử tại Việt Nam từ 2025-2026 chứng kiến sự chuyển dịch lớn với cơ chế sàn giao dịch có trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho cá nhân kinh doanh, áp dụng từ 1/4/2025 theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP. Điều này giúp tăng thu ngân sách đáng kể và đưa Việt Nam bắt kịp xu hướng quản lý thuế số toàn cầu.

Giới Thiệu: Kỷ Nguyên Thuế Số Đã Đến

Tôi là Cú Kiểm Toán. Tôi từng chứng kiến nhiều thay đổi chính sách thuế, nhưng ít khi thấy một lĩnh vực nào lại chuyển mình nhanh chóng và mạnh mẽ như thuế thương mại điện tử (TMĐT) trong giai đoạn 2025-2026. Các chính phủ toàn cầu, không riêng Việt Nam, đang đồng loạt siết quản lý, chống thất thu, nhưng vẫn phải giữ dư địa cho đổi mới sáng tạo.

Theo chuyên gia Cú Kiểm Toán từ Cú Kiểm Toán.

Thực tế đang diễn ra cho thấy, tổng thu ngân sách từ thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số năm 2025 ước đạt 208.800 tỷ đồng, tăng 66,5% so với năm 2024. Con số này không chỉ là một thống kê khô khan; nó là bằng chứng thép cho thấy TMĐT không còn là một sân chơi nhỏ lẻ mà đã trở thành trụ cột kinh tế, đòi hỏi một khung pháp lý thuế hiện đại và hiệu quả. Tổng số thu từ lĩnh vực này giai đoạn 2022–2025 đã chạm ngưỡng gần 500.000 tỷ đồng, theo Cục Thuế.

Vậy, điều gì đang chờ đợi các nhà kinh doanh online, các sàn TMĐT trong thời gian tới? Các bạn đang đứng ở đâu so với bức tranh thuế số toàn cầu? Với vai trò của Cú Kiểm Toán, tôi sẽ soi kỹ từng con số, từng điều luật để giúp bạn có cái nhìn chính xác nhất.

Bài Học 1: Sàn Nộp Thuế Thay – Thay Đổi Cốt Lõi Từ 1/4/2025

Thay đổi lớn nhất mà tôi nhận thấy, và cũng là điểm mấu chốt cho mọi nhà kinh doanh online, chính là cơ chế sàn nộp thuế thay. Từ ngày 1/4/2025, theo Luật sửa đổi Luật Quản lý thuế 2019 và Nghị định 117/2025/NĐ-CP, các sàn thương mại điện tử trong nước không còn là bên trung gian thuần túy. Họ có trách nhiệm pháp lý phải khấu trừ, kê khai và nộp thuế GTGT (Giá trị gia tăng) cùng thuế TNCN (Thu nhập cá nhân) thay cho các hộ, cá nhân kinh doanh trên nền tảng của mình. Đây là một bước tiến lớn, chuyển từ mô hình "tự kê khai" sang "nộp thuế qua đầu mối sàn", giúp cơ quan thuế kiểm soát dòng doanh thu số hiệu quả hơn rất nhiều.

Về thuế suất, các hộ, cá nhân kinh doanh trên sàn vẫn chịu tổng tỷ lệ 1,5% trên doanh thu đối với hoạt động bán buôn, bán lẻ hàng hóa (bao gồm 1% GTGT và 0,5% TNCN). Đối với dịch vụ, tỷ lệ này thường cao hơn. Một điểm đáng chú ý khác là ngưỡng doanh thu chịu thuế GTGT đã được nâng từ 100 triệu đồng lên 200 triệu đồng/năm đối với hộ và cá nhân kinh doanh. Điều này có nghĩa là, nếu bạn kinh doanh online và doanh thu chưa đạt 200 triệu/năm, bạn sẽ không phải nộp thuế GTGT. Đây là một động thái thông minh, vừa giảm gánh nặng hành chính cho các hộ siêu nhỏ, vừa giúp cơ quan thuế tập trung nguồn lực vào nhóm có doanh thu lớn hơn.

Thực tế triển khai đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. Cục Thuế báo cáo đã có 68 sàn TMĐT thực hiện kê khai, nộp thuế thay với số thu khoảng 2,7 nghìn tỷ đồng trong năm 2025. Riêng giai đoạn đầu triển khai Nghị định 117/2025/NĐ-CP, 63 sàn TMĐT đã tham gia với tổng số thuế đạt 1,07 nghìn tỷ đồng chỉ sau 2 tháng. Các nền tảng lớn như Shopee, Lazada, TikTok Shop, Tiki tại Hà Nội và TP.HCM đang đi đầu trong việc phối hợp, tạo tiền lệ cho việc kết nối dữ liệu giao dịch – thuế trên toàn quốc. Ngoài ra, trong nửa đầu năm 2025, Việt Nam còn áp dụng giảm 2% thuế suất GTGT cho một số nhóm hàng hóa, dịch vụ, bao gồm TMĐT, theo Nghị quyết 43/2022/QH15, từ 1/1/2025 đến 30/6/2025. Đây là một tín hiệu cho thấy chính sách đang được điều chỉnh linh hoạt để vừa tăng thu, vừa kích cầu tiêu dùng.

Cơ chế thu thuế TMĐT tại Việt Nam (2025-2026)

Bài Học 2: Việt Nam Đang Đứng Đâu Trong Sân Chơi Thuế Số Toàn Cầu?

Để đánh giá chính sách thuế TMĐT của Việt Nam, tôi thường đặt nó vào bối cảnh quốc tế. Dù mỗi quốc gia có những đặc thù riêng, tôi nhận thấy một số điểm hội tụ trong chính sách thuế TMĐT toàn cầu giai đoạn 2025–2026. Việt Nam đang bắt kịp xu hướng khá nhanh.

Thứ nhất, về cơ chế "sàn nộp thuế thay": Việt Nam đang đi theo hướng của OECD và EU. Nhiều nước đã yêu cầu các marketplace khấu trừ VAT/GST trên giao dịch của người bán nhỏ lẻ. Việc tập trung đầu mối thu thuế tại sàn giúp giảm chi phí quản lý cho cơ quan thuế, tăng tỷ lệ tuân thủ và hạn chế thất thu. Đây là một bước đi chiến lược, thể hiện sự hội nhập sâu rộng vào các chuẩn mực quản lý thuế quốc tế.

Thứ hai, về tiếp cận theo doanh thu, không chỉ theo lợi nhuận: Mô hình thu theo tỷ lệ % doanh thu (như 1,5% với hộ/cá nhân bán hàng hóa) là cách đơn giản hóa cho khu vực kinh doanh nhỏ, vốn ít khả năng và chi phí kế toán. Nhiều nước cũng áp dụng thuế khoán (presumptive tax) cho tiểu thương online. Phương pháp này giúp giảm gánh nặng tuân thủ cho người bán nhỏ, đồng thời đảm bảo công bằng và dễ quản lý hơn.

Thứ ba, về nâng ngưỡng chịu thuế, tập trung vào đối tượng lớn: Xu hướng quốc tế là nâng ngưỡng doanh thu chịu VAT/GTGT để giảm gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp siêu nhỏ, nhưng đồng thời mở rộng công cụ kiểm soát dữ liệu số với doanh nghiệp lớn. Việc Việt Nam tăng ngưỡng từ 100 lên 200 triệu đồng/năm phù hợp với định hướng này, cho thấy sự cân bằng giữa hỗ trợ kinh doanh và quản lý hiệu quả.

So sánh mức thuế hiệu dụng và cường độ quản lý

Với tổng 1,5% doanh thu cho hộ/cá nhân bán hàng hóa, Việt Nam nằm trong nhóm đánh thuế tương đối nhẹ với khu vực kinh doanh nhỏ trên sàn, nếu so với nhiều quốc gia đánh thuế theo thu nhập/lợi nhuận ở mức cao hơn. Tuy nhiên, với dịch vụ, vận tải, tỷ lệ VAT/PIT cao hơn, phản ánh quan điểm điều tiết mạnh hơn với các mảng có biên lợi nhuận lớn.

Về cường độ quản lý dữ liệu, việc yêu cầu sàn thu thập doanh thu, giá trị giao dịch từng người bán, khấu trừ và nộp thuế thay cho thấy Việt Nam đang đi khá xa trong việc số hóa dữ liệu thuế, tương đồng xu hướng của các nước phát triển. Điều này đòi hỏi sự minh bạch tuyệt đối từ người bán và khả năng tích hợp dữ liệu từ các sàn.

🦉 Cú nhận xét: Việt Nam không chỉ bắt kịp các xu hướng quản lý thuế số toàn cầu mà còn đang áp dụng chúng một cách linh hoạt, tạo ra một môi trường vừa thúc đẩy kinh doanh, vừa tăng cường hiệu quả thu ngân sách.

Một góc nhìn khác về chi phí kinh doanh, dù không trực tiếp là thuế, nhưng giá nhiên liệu cũng ảnh hưởng lớn đến chi phí logistics cho TMĐT. Theo dữ liệu ngày 2026-07-01, giá xăng RON 95 tại Việt Nam là 21.203 VND/lít. So với các nước trong khu vực, chúng ta vẫn ở mức khá cạnh tranh:

Chi phí nhiên liệu thấp hơn giúp giảm gánh nặng vận chuyển, một yếu tố quan trọng trong việc giữ giá thành sản phẩm TMĐT cạnh tranh.

Bài Học 3: Hướng Dẫn Tuân Thủ và 3 Mẹo Tiết Kiệm Thuế Hợp Pháp

Với những thay đổi pháp lý và xu hướng thị trường, việc tuân thủ thuế không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Đây là lúc bạn cần nắm rõ các bước và tận dụng các công cụ hỗ trợ.

3.1. Hướng dẫn tuân thủ cụ thể cho cá nhân và hộ kinh doanh online

Điều đầu tiên bạn cần làm là đảm bảo thông tin cá nhân/hộ kinh doanh trên các sàn TMĐT phải chính xác và đồng bộ với thông tin đăng ký mã số thuế của bạn. Từ 1/4/2025, sàn sẽ là người trực tiếp khai và nộp thuế thay, nên dữ liệu đầu vào của họ phải chuẩn xác. Nếu bạn chưa có mã số thuế hoặc thông tin chưa cập nhật, hãy làm ngay. Việc đăng nhập bằng VNeID mức 2 để kê khai, xin mã số thuế đã trở nên phổ biến và tiện lợi hơn rất nhiều.

Thứ hai, hãy theo dõi chặt chẽ doanh thu của mình trên từng sàn. Mặc dù sàn nộp thuế thay, bạn vẫn cần biết mình đã nộp bao nhiêu, có đúng với doanh thu thực tế không. Các sàn lớn hiện nay đều có chức năng báo cáo doanh thu chi tiết cho người bán. Điều này đặc biệt quan trọng nếu bạn kinh doanh trên nhiều nền tảng khác nhau. Bạn có thể tự kiểm tra nghĩa vụ thuế của mình qua Công cụ tính Thuế Thương Mại Điện Tử của Cú Thông Thái.

Thứ ba, lưu trữ hồ sơ giao dịch cẩn thận. Dù sàn đã nộp thuế thay, việc giữ lại các bằng chứng giao dịch, hóa đơn mua hàng đầu vào (nếu có) vẫn là cần thiết cho các mục đích đối chiếu hoặc khi cơ quan thuế yêu cầu kiểm tra. Sự minh bạch trong quản lý hồ sơ sẽ giúp bạn tránh được những rắc rối không đáng có.

3.2. 3 Mẹo tiết kiệm thuế hợp pháp

Ngay cả khi thuế đã được sàn khấu trừ, vẫn có những cách hợp pháp để bạn tối ưu hóa nghĩa vụ thuế của mình:

Kết Luận: Chuẩn Bị Cho Tương Lai Thuế Số

Giai đoạn 2025-2026 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong quản lý thuế thương mại điện tử tại Việt Nam. Với tổng thu từ TMĐT và kinh doanh nền tảng số dự kiến đạt 208.800 tỷ đồng vào năm 2025, và gần 500.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2022–2025, lĩnh vực này đã trở thành một trụ cột không thể phủ nhận của ngân sách nhà nước. Việc sàn TMĐT nộp thuế thay, nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế GTGT và cường độ quản lý dữ liệu mạnh mẽ đều là những động thái cần thiết để đảm bảo công bằng và hiệu quả trong thu thuế.

Việt Nam đang thể hiện sự chủ động và linh hoạt, vừa bắt kịp xu hướng quốc tế, vừa giữ được mức thuế cạnh tranh để nuôi dưỡng hệ sinh thái kinh doanh số. Đối với các nhà kinh doanh, đây là thời điểm để bạn chuẩn hóa quy trình, minh bạch hóa dữ liệu và tận dụng các công cụ hỗ trợ từ Cú Thông Thái để đảm bảo tuân thủ, đồng thời tối ưu hóa lợi nhuận.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn nắm rõ nghĩa vụ thuế của mình!