Thuế TNCN thay đổi mới nhất từ 01/07/2026 theo Luật số 109/2025/QH15 và Thông tư 87/2026/TT-BTC, tăng mức giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu đồng/tháng cho cá nhân và 6,2 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc, đồng thời mở rộng ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc lên 3 triệu đồng/tháng.

Vì sao Thuế TNCN thay đổi từ 01/07/2026 lại quan trọng?

Cú Kiểm Toán soi kỹ sự thay đổi căn bản trong khung pháp lý mới nhất để bạn không mất tiền oan. Từ ngày 01/07/2026, Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH16 cùng Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC chính thức có hiệu lực, đặt dấu chấm hết cho thời kỳ áp dụng Thông tư 111/2013/TT-BTC. Đây không chỉ là sự điều chỉnh về con số, mà là cuộc "cách mạng" trong cách tính thuế thu nhập cá nhân tại Việt Nam.

Theo chuyên gia Cú Kiểm Toán từ Cú Kiểm Toán.

Việc nắm bắt các quy định mới này là bắt buộc đối với mọi người lao động và doanh nghiệp. Nếu bạn vẫn đang sử dụng các biểu mẫu tính thuế cũ hoặc áp dụng mức giảm trừ lạc hậu, bạn đang đối mặt với rủi ro bị truy thu thuế hoặc nộp thừa tiền một cách đáng tiếc. Căn cứ Luật số 09/2026/QH16, các quy định mới được thiết kế để phù hợp hơn với mặt bằng thu nhập và chi phí sinh hoạt thực tế hiện nay.

Để dễ hình dung, hãy nhìn vào bối cảnh chi phí đời sống, chẳng hạn như giá xăng RON 95 hiện nay đang ở mức 28.254 VND/lít, cao hơn đáng kể so với nhiều quốc gia trong khu vực như Trung Quốc (24.595 VND/lít) hay Thái Lan (25.371 VND/lít). Sự thay đổi trong chính sách thuế chính là công cụ để Chính phủ điều tiết thu nhập trong bối cảnh lạm phát và biến động giá cả thị trường. Bạn có thể tự kiểm tra ngay nghĩa vụ thuế của mình theo khung quy định mới nhất để đảm bảo không bỏ lỡ các quyền lợi hợp pháp.

🦉 Cú nhận xét: Việc cập nhật luật mới không phải là chuyện "để mai tính", vì cơ quan thuế luôn đối chiếu dữ liệu trên hệ thống theo thời gian thực kể từ ngày 01/07/2026.

Sự thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến bảng lương hàng tháng của cá nhân mà còn tác động trực tiếp đến quy trình khấu trừ tại nguồn của bộ phận kế toán doanh nghiệp. Hãy cùng đi sâu vào những con số cụ thể để thấy rõ sự khác biệt trong mức giảm trừ gia cảnh.

Mức giảm trừ gia cảnh mới đã thay đổi ra sao?

So sánh con số cũ và mới để thấy sự khác biệt về nghĩa vụ thuế. Theo Thông tư 87/2026/TT-BTC, mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế đã được nâng lên mức 15,5 triệu đồng/tháng. Đây là một bước tiến lớn so với mức 11 triệu đồng/tháng của giai đoạn trước, giúp giảm đáng kể số thuế phải nộp cho người lao động có thu nhập trung bình và khá.

Đối với mỗi người phụ thuộc, mức giảm trừ hiện nay là 6,2 triệu đồng/tháng. Căn cứ Nghị định 253/2026/NĐ-CP, việc điều chỉnh này phản ánh đúng hơn chi phí nuôi dưỡng và chăm sóc thực tế. Để hiểu rõ sự khác biệt, hãy xem bảng so sánh dưới đây:

Sự thay đổi này giúp nới rộng "khoảng thở" cho ngân sách hộ gia đình. Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là mức giảm trừ này chỉ áp dụng cho các kỳ tính thuế phát sinh từ ngày 01/07/2026 trở đi. Bạn nên đối chiếu với bảng lương của mình để xem doanh nghiệp đã cập nhật hệ thống tính thuế theo quy định mới hay chưa. Nếu chưa, hãy yêu cầu bộ phận nhân sự điều chỉnh ngay để tránh thiệt thòi.

Tuy nhiên, con số giảm trừ chỉ là một nửa câu chuyện; nửa còn lại nằm ở điều kiện để được hưởng các mức này, đặc biệt là đối với người phụ thuộc. Đây chính là điểm mà nhiều người chủ quan và dễ mắc sai lầm nhất.

Tại sao ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc lại là cái bẫy?

Giải mã ngưỡng 3 triệu đồng thay vì 1 triệu đồng cũ và rủi ro đăng ký sai. Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần đăng ký người phụ thuộc lên hệ thống là xong, nhưng thực tế, cơ quan thuế áp dụng điều kiện thu nhập rất khắt khe. Theo quy định mới tại Thông tư 87/2026/TT-BTC, ngưỡng thu nhập bình quân tháng của người phụ thuộc để được đăng ký giảm trừ đã tăng lên mức 3 triệu đồng/tháng.

Đây là "cái bẫy" vì nếu thu nhập của người phụ thuộc vượt ngưỡng này dù chỉ một chút, bạn sẽ bị loại khỏi diện giảm trừ gia cảnh. Sai lầm thường gặp là người nộp thuế không kiểm tra thu nhập thực tế của người phụ thuộc (như lương hưu, thu nhập từ cho thuê tài sản, hay các nguồn thu khác) trước khi đăng ký. Nếu cơ quan thuế phát hiện thu nhập thực tế vượt quá 3 triệu đồng/tháng, bạn sẽ bị truy thu toàn bộ số thuế đã được giảm trừ cộng thêm khoản phạt chậm nộp.

Bạn có thể tự kiểm tra ngay tình trạng đăng ký người phụ thuộc của mình bằng cách đối chiếu với chứng từ thu nhập của họ. Hãy nhớ rằng, việc đăng ký sai không chỉ làm bạn mất tiền mà còn gây rắc rối cho hồ sơ quyết toán thuế cuối năm. Căn cứ Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, trách nhiệm chứng minh điều kiện người phụ thuộc thuộc về người nộp thuế. Hãy luôn lưu trữ hồ sơ minh chứng đầy đủ để sẵn sàng giải trình khi có yêu cầu từ cơ quan thuế.

🦉 Cú nhận xét: Đừng bao giờ mặc định rằng "đã đăng ký là được giảm trừ". Hãy rà soát định kỳ thu nhập của người phụ thuộc mỗi 6 tháng để tránh những rắc rối pháp lý không đáng có.

Việc hiểu đúng ngưỡng thu nhập mới không chỉ giúp bạn tránh bị phạt mà còn tối ưu hóa được nghĩa vụ thuế một cách hợp pháp. Tiếp theo, chúng ta sẽ tìm hiểu cách tận dụng các khoản giảm trừ y tế và giáo dục mới để tối đa hóa lợi ích của mình.

Làm thế nào để tận dụng ưu đãi chi phí y tế và giáo dục?

Theo Thông tư 87/2026/TT-BTC, một trong những điểm mới đáng chú ý nhất chính là việc cho phép giảm trừ các khoản chi y tế và giáo dục với hạn mức tối đa 47 triệu đồng/năm. Đây là quyền lợi trực tiếp giúp bạn tối ưu hóa số thuế phải nộp, tuy nhiên, không phải mọi hóa đơn đều được cơ quan thuế chấp nhận. Bạn cần hiểu rõ đây là khoản giảm trừ trước khi tính thuế, không phải là khoản khấu trừ trực tiếp vào số thuế phải nộp cuối cùng.

Để tận dụng tối đa ưu đãi này, chứng từ hợp lệ là yếu tố sống còn. Bạn cần lưu giữ hóa đơn tài chính (hóa đơn giá trị gia tăng hoặc hóa đơn bán hàng) có ghi đầy đủ thông tin người nộp thuế hoặc người phụ thuộc được giảm trừ. Các chi phí y tế phải phát sinh tại các cơ sở khám chữa bệnh được cấp phép, còn chi phí giáo dục phải thuộc các cơ sở đào tạo chính quy theo quy định của pháp luật. Nếu bạn chỉ có biên lai thu tiền nội bộ mà không có hóa đơn chuẩn, cơ quan thuế có quyền từ chối hoàn toàn yêu cầu giảm trừ của bạn.

Một lưu ý quan trọng là hạn mức 47 triệu đồng/năm được tính trên tổng các khoản chi phí đủ điều kiện trong kỳ tính thuế. Bạn nên lập một bảng theo dõi chi tiết từng tháng, đính kèm hóa đơn tương ứng để tránh tình trạng thất lạc chứng từ khi đến kỳ quyết toán. Việc lưu trữ hồ sơ điện tử song song với bản cứng sẽ giúp bạn chủ động hơn rất nhiều. Bạn có thể tự kiểm tra ngay khả năng giảm trừ của mình thông qua các công cụ tính toán tự động để biết chính xác số tiền được khấu trừ là bao nhiêu.

🦉 Cú nhận xét: Đừng bao giờ gom tất cả hóa đơn vào phút chót. Hãy tập thói quen quét mã QR trên hóa đơn ngay khi thanh toán để tránh tình trạng hóa đơn bị mờ hoặc thất lạc sau 12 tháng.

Hướng dẫn cách chuẩn bị chứng từ hợp lệ để được giảm trừ tối đa 47 triệu đồng đã rõ, nhưng thực tế, nhiều người vẫn đang tự làm khó mình bằng những thói quen cũ. Hãy cùng xem xét những sai lầm phổ biến khiến túi tiền của bạn bị "vơi" đi một cách đáng tiếc.

3 sai lầm khiến bạn phải nộp thừa thuế TNCN

Sai lầm đầu tiên và phổ biến nhất là việc tiếp tục áp dụng mức giảm trừ gia cảnh cũ. Nhiều cá nhân vẫn mặc định mức giảm trừ cho bản thân là 11 triệu đồng/tháng theo các quy định đã lỗi thời, trong khi theo Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, con số này đã nâng lên 15,5 triệu đồng/tháng. Việc không cập nhật thời điểm hiệu lực từ ngày 01/07/2026 khiến nhiều bảng tính lương tự động của doanh nghiệp bị sai lệch, dẫn đến việc khấu trừ thừa thuế ngay tại nguồn.

Sai lầm thứ hai là việc đăng ký người phụ thuộc mà không kiểm tra ngưỡng thu nhập 3 triệu đồng/tháng. Trước đây, ngưỡng này chỉ là 1 triệu đồng/tháng, dẫn đến việc nhiều người chủ quan không rà soát thu nhập của người phụ thuộc. Nếu người phụ thuộc của bạn có thu nhập vượt quá 3 triệu đồng/tháng, họ sẽ không còn đủ điều kiện để bạn đăng ký giảm trừ. Việc cố tình đăng ký khi không đủ điều kiện sẽ khiến bạn bị truy thu thuế và chịu phạt hành chính khi cơ quan thuế thực hiện rà soát dữ liệu dân cư và thu nhập.

Sai lầm thứ ba nằm ở việc nhầm lẫn giữa doanh thu và thu nhập chịu thuế đối với cá nhân kinh doanh. Nhiều hộ kinh doanh hoặc cá nhân làm tự do thường lấy tổng doanh thu để tính thuế mà quên đi các chính sách miễn giảm mới cho cá nhân kinh doanh có doanh thu năm thấp. Bạn cần đối chiếu kỹ với các quy định tại Nghị định 253/2026/NĐ-CP để xác định đúng đối tượng được miễn thuế. Bạn có thể tự kiểm tra ngay tình trạng thuế của mình để tránh việc nộp thừa hoặc nộp thiếu do hiểu sai quy định.

Tổng hợp các lỗi phổ biến mà 90% người nộp thuế thường mắc phải trên đây là bài học đắt giá cho bất kỳ ai muốn tối ưu hóa tài chính cá nhân. Hãy luôn chủ động cập nhật thông tin từ các văn bản chính thống để bảo vệ túi tiền của chính mình trước khi kỳ quyết toán thuế đến gần.