Thuế TNCN thay đổi mới nhất từ 01/07/2026 áp dụng mức giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Các quy định này thay thế Thông tư 111/2013/TT-BTC, yêu cầu người nộp thuế và doanh nghiệp phải cập nhật ngay hồ sơ khấu trừ để tránh sai sót khi quyết toán.

Vì sao quy định thuế TNCN mới khiến nhiều người bối rối?

Sáng thứ Hai tuần trước, tôi ngồi đối diện với một khách hàng là kế toán trưởng của một công ty sản xuất lớn. Anh ấy cầm trên tay bảng lương tháng 8/2026 với vẻ mặt đầy hoang mang. Anh ấy khẳng định rằng hệ thống phần mềm tính thuế của công ty vẫn đang áp dụng mức giảm trừ gia cảnh cũ, và mọi thứ vẫn "trông có vẻ ổn". Tuy nhiên, khi tôi đặt lên bàn bản sao của Thông tư 87/2026/TT-BTC, anh ấy mới bàng hoàng nhận ra mình đã để doanh nghiệp rơi vào tình trạng khai thiếu thuế suốt hai tháng qua. Đây không phải là trường hợp cá biệt, mà là nỗi đau chung của hàng nghìn kế toán và người lao động khi đối mặt với những thay đổi pháp lý đột ngột.

Theo phân tích từ Cú Kiểm Toán (thue.cuthongthai.vn).

Sự bối rối này bắt nguồn từ việc chúng ta đã quá quen với các con số cũ trong suốt hơn một thập kỷ. Khi Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 và Luật số 09/2026/QH16 chính thức có hiệu lực, nó tạo ra một "khoảng lặng" về nhận thức. Nhiều người vẫn tin rằng mức giảm trừ cho bản thân là 11 triệu đồng, trong khi thực tế con số này đã thay đổi đáng kể. Việc không cập nhật kịp thời các văn bản hướng dẫn như Nghị định 253/2026/NĐ-CP khiến cho các khoản tính toán khấu trừ tại nguồn trở nên sai lệch hoàn toàn. Điều này không chỉ gây rắc rối về mặt giấy tờ mà còn dẫn đến những khoản truy thu thuế không đáng có.

Cú Kiểm Toán hiểu rằng, mỗi khi có một thay đổi lớn về chính sách, sự hoài nghi là điều khó tránh khỏi. Bạn có thể tự kiểm tra ngay nghĩa vụ thuế của mình bằng các công cụ tính toán đã được cập nhật theo khung pháp lý mới nhất. Đừng để thói quen sử dụng các thông tư cũ như Thông tư 111/2013/TT-BTC làm bạn mất đi sự chủ động trong quản lý tài chính cá nhân. Hãy cùng tôi đi sâu vào những con số cụ thể để thấy rõ sự thay đổi này tác động thế nào đến túi tiền của bạn.

🦉 Cú nhận xét: Việc bám víu vào các quy định cũ không chỉ là sai lầm về mặt nghiệp vụ, mà còn là rủi ro pháp lý trực tiếp cho cá nhân và doanh nghiệp.

Những thay đổi quan trọng nhất từ ngày 01/07/2026 là gì?

Theo Thông tư 87/2026/TT-BTC, khung pháp lý về thuế thu nhập cá nhân đã có những điều chỉnh mang tính bước ngoặt nhằm thích ứng với điều kiện kinh tế hiện tại. Thay đổi đáng chú ý nhất là mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế đã tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng. Đối với người phụ thuộc, mức giảm trừ cũng được nâng lên 6,2 triệu đồng/tháng. Đây là những con số cụ thể mà mọi cá nhân cư trú cần phải ghi nhớ để thực hiện đúng nghĩa vụ thuế của mình kể từ ngày 01/07/2026.

Bên cạnh đó, quy định về chi phí y tế và giáo dục cũng có điểm mới đáng lưu tâm. Một số khoản chi phí này hiện đã được cho phép giảm trừ tối đa lên đến 47 triệu đồng/năm. Tuy nhiên, đừng hiểu lầm rằng mọi hóa đơn y tế hay học phí đều được khấu trừ tự động. Bạn cần chuẩn bị hồ sơ chứng từ đầy đủ, hợp lệ theo hướng dẫn tại Nghị định 253/2026/NĐ-CP để chứng minh tính hợp pháp của các khoản chi này trước cơ quan thuế. Sự minh bạch trong hồ sơ chính là chìa khóa để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bạn.

Việc nắm vững các con số này sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc lập kế hoạch tài chính. Ngay cả khi bạn là cá nhân kinh doanh, nếu doanh thu năm không vượt mức quy định của Chính phủ, bạn hoàn toàn có thể thuộc diện không phải nộp thuế TNCN. Hãy luôn đối chiếu với Nghị quyết 43/2026/QH16 để biết chính xác quyền lợi của mình. Sau khi đã hiểu về những con số thay đổi, bước tiếp theo bạn cần làm là rà soát lại toàn bộ hồ sơ người phụ thuộc, vì đây là nơi dễ xảy ra sai sót nhất.

Tại sao bạn cần kiểm tra lại hồ sơ người phụ thuộc ngay hôm nay?

Sai lầm phổ biến nhất mà tôi thường thấy trong quá trình kiểm toán là việc người nộp thuế vẫn duy trì đăng ký người phụ thuộc mà không kiểm tra lại điều kiện thu nhập. Theo quy định mới, ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc để được đăng ký giảm trừ đã tăng lên 3 triệu đồng/tháng. Nếu người phụ thuộc của bạn có thu nhập vượt quá con số này, việc tiếp tục đăng ký giảm trừ sẽ khiến hồ sơ của bạn bị loại khi cơ quan thuế thực hiện quyết toán. Điều này không chỉ gây phiền hà mà còn dẫn đến việc phải nộp phạt do khai sai nghĩa vụ thuế.

Hãy tưởng tượng bạn đang hỗ trợ người thân nhưng lại quên mất việc cập nhật thu nhập của họ. Khi cơ quan thuế thực hiện đối soát dữ liệu, sự chênh lệch giữa thu nhập thực tế của người phụ thuộc và hồ sơ bạn đã khai sẽ tạo ra một "lỗ hổng". Tôi khuyên bạn nên kiểm tra lại ngay danh sách người phụ thuộc hiện tại. Nếu người thân của bạn đã có thu nhập ổn định trên 3 triệu đồng/tháng, bạn cần chủ động thông báo với bộ phận nhân sự hoặc cơ quan thuế để dừng việc giảm trừ. Sự chủ động này giúp bạn tránh được những rắc rối không đáng có khi kỳ quyết toán thuế cuối năm 2026 đến gần.

Để hỗ trợ bạn trong việc này, bạn có thể tự kiểm tra ngay tính hợp lệ của hồ sơ thông qua các bảng đối chiếu dữ liệu. Hãy nhớ rằng, việc đăng ký người phụ thuộc không chỉ là quyền lợi mà còn đi kèm với trách nhiệm chứng minh tính trung thực của thông tin. Đừng để sự chủ quan khiến bạn phải nộp phạt hành chính chỉ vì một lỗi nhỏ trong việc cập nhật ngưỡng thu nhập. Tiếp theo, chúng ta sẽ cùng nhìn vào 3 sai lầm cốt lõi khác mà rất nhiều người đang mắc phải, dẫn đến việc mất tiền oan mỗi tháng.

3 sai lầm khiến bạn mất tiền oan khi quyết toán thuế

Trong quá trình làm việc với các hồ sơ quyết toán, tôi thường thấy nhiều cá nhân tự tin rằng mình đã nắm rõ luật nhưng thực tế lại đang "nộp thừa" cho ngân sách nhà nước. Những sai lầm này không chỉ đến từ sự thiếu cập nhật mà còn do thói quen áp dụng máy móc các quy định cũ. Dưới đây là 3 "cái bẫy" phổ biến nhất mà bạn cần tránh để tối ưu hóa nghĩa vụ thuế của mình theo khung pháp lý mới.

🦉 Cú nhận xét: Đừng để sự chủ quan khiến túi tiền của bạn vơi đi. Thuế là con số, và con số thì không biết nói dối nếu bạn nắm vững công thức.

Sai lầm đầu tiên là áp dụng nhầm mức giảm trừ cũ. Kể từ ngày 01/07/2026, căn cứ theo Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, mức giảm trừ cho bản thân đã được nâng lên 15,5 triệu đồng/tháng. Nhiều người vẫn đang tính toán dựa trên con số cũ, dẫn đến việc kê khai thu nhập chịu thuế cao hơn thực tế. Bạn hãy nhớ, sự khác biệt dù chỉ vài triệu đồng mỗi tháng cũng làm thay đổi đáng kể số thuế phải nộp khi cộng dồn cả năm tài chính.

Sai lầm thứ hai nằm ở việc đăng ký người phụ thuộc mà quên kiểm tra ngưỡng thu nhập 3 triệu đồng/tháng. Theo quy định mới tại Thông tư 87/2026/TT-BTC, ngưỡng thu nhập để được xác định là người phụ thuộc đã tăng từ 1 triệu lên 3 triệu đồng/tháng. Một số người lầm tưởng rằng cứ có quan hệ huyết thống là được giảm trừ, dẫn đến hồ sơ bị cơ quan thuế bác bỏ khi quyết toán. Bạn cần lưu ý rằng, nếu người phụ thuộc có thu nhập bình quân tháng vượt ngưỡng này, bạn sẽ mất quyền giảm trừ cho họ trong kỳ tính thuế đó.

Sai lầm thứ ba là mặc nhiên cho rằng mọi chi phí y tế, giáo dục đều được giảm trừ. Luật mới cho phép giảm trừ tối đa 47 triệu đồng/năm cho các khoản này, nhưng không phải cứ chi ra là được trừ. Bạn phải có chứng từ hợp lệ, hóa đơn tài chính rõ ràng và phải nằm trong danh mục được pháp luật cho phép. Đừng quên rằng, việc không đối chiếu quy định chuyển tiếp giữa Thông tư 111/2013/TT-BTC và Thông tư 87/2026/TT-BTC chính là nguyên nhân khiến hồ sơ của bạn bị "treo".

Chiến lược tối ưu hóa nghĩa vụ thuế hợp pháp không chỉ dừng lại ở việc tránh sai lầm, mà còn là việc hiểu rõ các quyền lợi mới. Để không còn lo lắng về việc tính toán sai hay bỏ lỡ các khoản giảm trừ, bạn có thể tự kiểm tra ngay bằng các công cụ tính thuế chuyên dụng. Đừng để những con số làm khó bạn khi mọi quy định đã được cập nhật rõ ràng.