⏱️ 9 phút đọc · 1668 từ

Giới Thiệu

Bạn có biết, từ năm 2024, nhiều doanh nghiệp FDI tại Việt Nam có thể phải đối mặt với việc nộp thêm hàng nghìn tỷ đồng tiền thuế? Nguyên nhân đến từ việc áp dụng Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu (GMT), một chính sách thuế mới được áp dụng trên toàn cầu nhằm ngăn chặn tình trạng trốn thuế của các tập đoàn đa quốc gia. Theo Tạp chí Kinh tế Tài chính, năm 2026 sẽ là năm bản lề khi các doanh nghiệp phải thực hiện kê khai thuế theo quy định mới này.

Chính sách này có thể ảnh hưởng lớn đến các doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi thuế tại Việt Nam, đặc biệt là những doanh nghiệp có mức thuế suất thực tế thấp hơn 15%. Nếu không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, doanh nghiệp có thể bị truy thu thuế, thậm chí là mất đi các ưu đãi hiện có. Vậy, Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu là gì? Doanh nghiệp cần làm gì để tuân thủ và giảm thiểu rủi ro?

Hãy cùng Cú Kiểm Toán tìm hiểu chi tiết về chính sách này và những tác động của nó đến doanh nghiệp FDI tại Việt Nam. Đừng bỏ lỡ, vì sự chậm trễ có thể khiến bạn phải trả giá đắt!

Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu (GMT) Là Gì?

Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu (Global Minimum Tax - GMT) là một phần của khuôn khổ Trụ cột Hai do OECD dẫn dắt. Mục tiêu chính là đảm bảo các tập đoàn đa quốc gia (MNE) lớn phải nộp ít nhất 15% thuế trên lợi nhuận tại mọi quốc gia mà họ hoạt động. Ecovis nhấn mạnh rằng Việt Nam đã chính thức tham gia vào cơ chế này thông qua Nghị quyết 107/2023/QH15 và cụ thể hóa bằng Nghị định 236/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ 15/10/2025 và áp dụng từ năm tài chính 2024.

Sự ra đời của GMT xuất phát từ nhu cầu chống xói mòn cơ sở thuế (BEPS), đặc biệt sau đại dịch COVID-19, khi các tập đoàn lớn (ví dụ như các công ty Big Tech) chuyển lợi nhuận sang các thiên đường thuế, gây thất thu hàng tỷ đô la doanh thu thuế cho nhiều quốc gia. GMT được thiết kế để ngăn chặn tình trạng này, đảm bảo công bằng và minh bạch trong hệ thống thuế quốc tế. Theo KPMG, quy định này sẽ tác động đáng kể đến chi phí thuế của các tập đoàn đa quốc gia.

Cơ Chế Hoạt Động Của GMT

GMT hoạt động thông qua hai cơ chế chính:

• Quy định Tổng hợp thu nhập chịu thuế tối thiểu (IIR): Áp dụng tại quốc gia nơi công ty mẹ đặt trụ sở. Cơ chế này cho phép quốc gia đó thu hồi phần thuế còn thiếu từ các công ty con nếu thuế suất thực tế tại các quốc gia công ty con hoạt động thấp hơn 15%.

• Thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa (QDMTT): Cơ chế này cho phép quốc gia sở tại (ví dụ: Việt Nam) thu bổ sung thuế nếu thuế suất thực tế của doanh nghiệp đang hoạt động tại quốc gia đó thấp hơn 15%.

Đối tượng áp dụng GMT là các tập đoàn đa quốc gia (MNE) có doanh thu toàn cầu hợp nhất từ 750 triệu EUR trở lên trong ít nhất 2/4 năm trước năm tài chính hiện tại. Theo Cổng Thông tin Chính phủ, Nghị định 236/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về các đối tượng và điều kiện áp dụng GMT tại Việt Nam.

Công Thức Tính Thuế QDMTT

Để tính số thuế QDMTT phải nộp, doanh nghiệp cần áp dụng công thức sau:

QDMTT = (Tỷ lệ thuế bổ sung x Lợi nhuận vượt mức) + Thuế bổ sung hiện hành

Trong đó:

• Tỷ lệ thuế bổ sung là phần chênh lệch giữa 15% và thuế suất thực tế của doanh nghiệp.

• Lợi nhuận vượt mức là lợi nhuận sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ theo quy định.

Theo quy định, doanh nghiệp sẽ được giảm trừ dựa trên 5% tổng giá trị tài sản hữu hình và tiền lương. Giai đoạn chuyển tiếp kéo dài 9 năm, bắt đầu với mức giảm trừ 9,8% cho tiền lương và 7,8% cho tài sản trong năm 2024, sau đó giảm dần về 5%. Chi tiết được nêu trong Nghị định 236/2025/NĐ-CP.

Thuế suất hiệu lực cũng sẽ tăng dần theo thời gian: 15% năm 2024, 16% năm 2025, và 17% năm 2026. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn sàng cho việc tăng nghĩa vụ thuế trong những năm tới.

Tác Động Của GMT Đến Doanh Nghiệp FDI Tại Việt Nam

Việt Nam là một điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư nước ngoài (FDI) nhờ các chính sách ưu đãi thuế hấp dẫn. Tuy nhiên, việc áp dụng GMT có thể làm thay đổi cục diện này. Theo Ecovis, các doanh nghiệp có tỷ lệ sử dụng lao động và tài sản hữu hình cao sẽ ít bị ảnh hưởng hơn nhờ cơ chế giảm trừ.

Các tỉnh thành như TP.HCM, Bình Dương, và Đồng Nai là những địa phương thu hút nhiều vốn FDI nhất, với các khu công nghiệp lớn như VSIP, khu chế xuất Tân Thuận. Nhiều doanh nghiệp tại đây, bao gồm cả các tập đoàn lớn như Samsung, Intel, đang hưởng ưu đãi thuế với mức thuế suất chỉ 10-15%. Mặc dù thuế TNDN phổ thông là 20%, nhưng các ưu đãi này có thể đẩy thuế suất thực tế xuống dưới 15%, dẫn đến việc phải nộp thêm thuế QDMTT bổ sung.

Ông Lưu Đức Huy từ Tổng cục Thuế cho biết, thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp phổ thông ở Việt Nam là 20% về cơ bản đã đảm bảo quy định thuế tối thiểu toàn cầu. Tuy nhiên, những doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi cần đặc biệt lưu ý và có sự điều chỉnh phù hợp.

Theo KPMG Việt Nam, quy định về thuế tối thiểu toàn cầu sẽ tác động đáng kể đến chi phí thuế của các tập đoàn đa quốc gia thuộc phạm vi áp dụng, đặc biệt là những tập đoàn đang hưởng mức ưu đãi thuế đáng kể tại Việt Nam.

Xu Hướng Trong Năm 2025-2026

Nghị định 236/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 15/10/2025, và mùa kê khai QDMTT đầu tiên sẽ diễn ra vào năm 2026. Đây sẽ là một thách thức lớn đối với hệ thống thuế Việt Nam. Tổng cục Thuế (GDT) dự kiến sẽ tăng cường kiểm tra và giám sát việc tuân thủ GMT của các doanh nghiệp.

Một số ngân hàng lớn như Vietcombank, BIDV đang cung cấp dịch vụ tư vấn tài chính cho các doanh nghiệp MNE để giúp họ điều chỉnh cấu trúc và tuân thủ quy định mới. Theo Thư viện Pháp luật, chính sách của Việt Nam loại trừ các đơn vị phi lợi nhuận, đầu tư vốn (nếu doanh thu từ hoạt động chính <25%), và có cơ chế bù trừ/hoàn thuế nếu doanh nghiệp nộp thừa.

Doanh nghiệp FDI tại Hà Nội, TP.HCM cần chủ động tái cấu trúc, tăng đầu tư vào tài sản hữu hình để tận dụng các cơ chế giảm trừ, tránh bị phạt chậm nộp. Việt Nam cần hài hòa GMT với các chính sách ưu đãi địa phương để duy trì sức hút FDI. Dự kiến, Việt Nam có thể thu thêm hàng nghìn tỷ đồng từ QDMTT.

Bài Học Cho Doanh Nghiệp FDI

Để đối phó với Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu, doanh nghiệp FDI cần:

• Rà soát và đánh giá lại toàn bộ các ưu đãi thuế đang hưởng: Doanh nghiệp cần xác định rõ mức thuế suất thực tế đang áp dụng và so sánh với mức 15% theo quy định của GMT.

• Tái cấu trúc hoạt động và đầu tư: Doanh nghiệp có thể tăng cường đầu tư vào tài sản hữu hình, mở rộng sản xuất, hoặc tăng chi phí nhân công để tận dụng các cơ chế giảm trừ theo quy định của GMT.

• Chuẩn bị hồ sơ và chứng từ đầy đủ: Doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn sàng các hồ sơ, chứng từ chứng minh các khoản chi phí được giảm trừ, cũng như các thông tin liên quan đến doanh thu và lợi nhuận để phục vụ cho việc kê khai và kiểm tra thuế.

Dưới đây là bảng so sánh tác động của GMT đến các loại hình doanh nghiệp FDI khác nhau:

Loại hình doanh nghiệp FDI	Mức độ ảnh hưởng của GMT	Giải pháp ứng phó
Doanh nghiệp hưởng ưu đãi thuế thấp (thuế suất < 15%)	Cao	Tái cấu trúc hoạt động, tăng đầu tư vào tài sản hữu hình và lao động
Doanh nghiệp hưởng ưu đãi thuế vừa phải (thuế suất 15-20%)	Trung bình	Tối ưu hóa chi phí, rà soát các khoản giảm trừ
Doanh nghiệp không hưởng ưu đãi thuế (thuế suất > 20%)	Thấp	Ít bị ảnh hưởng trực tiếp, nhưng cần theo dõi để đảm bảo tuân thủ

Kết Luận

Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu là một chính sách thuế quan trọng, có tác động lớn đến các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam. Để tuân thủ và giảm thiểu rủi ro, doanh nghiệp cần chủ động rà soát, đánh giá lại tình hình hoạt động, và có kế hoạch tái cấu trúc phù hợp. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ giúp doanh nghiệp duy trì lợi thế cạnh tranh và phát triển bền vững trong bối cảnh mới.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để chủ động kiểm tra nghĩa vụ thuế của bạn.

🎯 Key Takeaways

Nghị định 236/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 15/10/2025, áp dụng cho năm tài chính 2024 đối với các tập đoàn đa quốc gia có doanh thu toàn cầu từ 750 triệu EUR trở lên.

Thuế suất tối thiểu là 15% từ năm 2024, tăng lên 16% năm 2025 và 17% năm 2026. Doanh nghiệp cần chuẩn bị cho việc tăng nghĩa vụ thuế trong những năm tới.

Doanh nghiệp FDI cần rà soát các ưu đãi thuế đang hưởng, tái cấu trúc hoạt động và tăng đầu tư vào tài sản hữu hình để tận dụng cơ chế giảm trừ, giảm thiểu tác động của GMT.

🧮 Cú Kiểm Toán khuyên

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn

📋 Ví Dụ Thực Tế

Chị Nguyễn Thị Lan, 40 tuổi, giám đốc tài chính tại một công ty sản xuất điện tử FDI ở quận 1, TP.HCM.

💰 Thu nhập: 200 triệu/tháng · Công ty chị đang hưởng ưu đãi thuế 10% tại khu công nghiệp, khiến thuế suất thực tế thấp hơn 15%. Chị lo lắng về việc phải nộp thêm thuế theo quy định GMT.

Chị Lan vô cùng lo lắng khi biết tin về việc áp dụng Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu tại Việt Nam. Công ty chị đang được hưởng ưu đãi thuế 10% tại khu công nghiệp, và chị biết rằng điều này có nghĩa là họ sẽ phải nộp thêm thuế theo quy định mới. Để tìm hiểu rõ hơn về vấn đề này, chị đã tìm kiếm thông tin trên mạng và biết đến Cú Thông Thái. Chị mở Tổng Hợp Thuế và tìm hiểu các thông tin liên quan đến GMT. Sau khi đọc kỹ các bài viết và tham khảo ý kiến của các chuyên gia, chị nhận ra rằng công ty mình cần phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng để tuân thủ quy định mới. Chị bắt đầu lên kế hoạch tái cấu trúc hoạt động, tăng cường đầu tư vào tài sản hữu hình và đào tạo nhân lực để tận dụng các cơ chế giảm trừ theo quy định của GMT. Nhờ sự chủ động và chuẩn bị kỹ lưỡng, chị Lan đã giúp công ty giảm thiểu tác động tiêu cực của GMT và duy trì lợi thế cạnh tranh.

🧮 Tính Thuế TNCN Ngay — 30 Giây

Miễn phí · Không cần đăng ký · Kết quả trong 30 giây

❓ Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

❓ Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu (GMT) là gì?

GMT là một cơ chế thuế toàn cầu nhằm đảm bảo các tập đoàn đa quốc gia phải nộp ít nhất 15% thuế trên lợi nhuận tại mọi quốc gia mà họ hoạt động. Mục tiêu chính là chống xói mòn cơ sở thuế và ngăn chặn tình trạng trốn thuế.

❓ Doanh nghiệp nào sẽ bị ảnh hưởng bởi GMT?

GMT áp dụng cho các tập đoàn đa quốc gia có doanh thu toàn cầu hợp nhất từ 750 triệu EUR trở lên trong ít nhất 2/4 năm trước năm tài chính hiện tại. Các doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi thuế thấp (thuế suất thực tế dưới 15%) sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất.

❓ Doanh nghiệp cần làm gì để tuân thủ GMT?

Để tuân thủ GMT, doanh nghiệp cần rà soát các ưu đãi thuế đang hưởng, tái cấu trúc hoạt động, tăng cường đầu tư vào tài sản hữu hình và lao động, chuẩn bị hồ sơ chứng từ đầy đủ, và theo dõi sát sao các quy định mới từ cơ quan thuế.

⚠️ Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn thuế chuyên nghiệp. Vui lòng liên hệ chuyên gia thuế cho trường hợp cụ thể.