1. Tại sao người làm tự do cần chủ động rà soát nghĩa vụ thuế cuối năm?

Người làm tự do (freelancer) thường đối mặt với biến động thu nhập, khiến việc quản lý thuế trở nên phức tạp. Việc chủ động rà soát nghĩa vụ thuế cuối năm không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là biện pháp bảo vệ tài chính cá nhân trước các thay đổi lớn từ năm 2026.

Theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP, cơ quan thuế có quyền tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân có nợ thuế quá hạn. Đây là rủi ro pháp lý nghiêm trọng ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch công tác và cá nhân của người làm tự do.

• Rà soát số dư nợ thuế trên hệ thống Cú Thông Thái để tránh lệnh cấm xuất cảnh.
• Cập nhật các thay đổi về Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 để tối ưu hóa số thuế phải nộp.
• Đảm bảo tính chính xác của các khoản giảm trừ gia cảnh trước khi chốt quyết toán.

Giải thích tầm quan trọng của việc tối ưu hóa nghĩa vụ thuế trong bối cảnh thay đổi chính sách từ 2026, giúp người làm tự do tránh các rủi ro pháp lý như tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP.

2. Làm thế nào để tận dụng ngưỡng miễn thuế 500 triệu đồng/năm từ 01/01/2026?

Từ ngày 01/01/2026, Nghị định 68/2026/NĐ-CP chính thức áp dụng ngưỡng miễn thuế 500 triệu đồng/năm cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Đây là cơ hội lớn để người làm tự do tối ưu hóa dòng tiền nếu biết cách chuyển đổi phương pháp kê khai phù hợp.

Thay vì nộp thuế khoán cố định, việc chuyển sang phương pháp kê khai cho phép bạn khấu trừ chi phí thực tế và hưởng ưu đãi từ ngưỡng miễn thuế mới. Dưới đây là lộ trình chuyển đổi:

CPA Trần Minh Đức phân tích lộ trình chuyển đổi từ hộ kinh doanh khoán sang phương pháp kê khai để áp dụng ngưỡng miễn thuế mới theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP.

3. Những rủi ro hóa đơn nào người làm tự do cần tránh để không bị liên đới?

Trong giao dịch B2B, việc nhận hóa đơn từ các đơn vị nằm trong danh sách rủi ro là "bẫy" khiến cá nhân bị liên đới pháp lý. Công văn 1798/TCT-TTKT đã chỉ rõ 524 doanh nghiệp có dấu hiệu bỏ địa chỉ kinh doanh hoặc rủi ro về hóa đơn.

Người làm tự do cần thực hiện các bước kiểm soát rủi ro sau:

• Tra cứu trạng thái MST của đối tác trên cổng dữ liệu của Cú Thông Thái trước khi thanh toán.
• Từ chối nhận hóa đơn từ các đơn vị có trạng thái "03" (ngừng hoạt động, không tại địa chỉ).
• Lưu trữ đầy đủ chứng từ thanh toán ngân hàng để chứng minh giao dịch thực tế.

Việc bảo vệ dữ liệu cá nhân theo Luật 91/2025/QH15 cũng cực kỳ quan trọng khi bạn cung cấp thông tin cho các bên thứ ba. Cú Kiểm Toán hướng dẫn kiểm tra danh sách 524 doanh nghiệp rủi ro theo Công văn 1798/TCT-TTKT và cách bảo vệ dữ liệu cá nhân khi giao dịch B2B.

4. Chiến lược tối ưu giảm trừ gia cảnh và quyết toán thuế TNCN theo Luật 109/2025/QH15 là gì?

ThS. Nguyễn Thị Lan chia sẻ các kỹ thuật tính toán giảm trừ gia cảnh và BHXH tự nguyện nhằm giảm nghĩa vụ thuế hợp pháp cho cá nhân kinh doanh. Theo Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15, việc tận dụng tối đa các khoản giảm trừ là quyền lợi cốt lõi giúp tối ưu hóa số thuế thực nộp.

Người làm tự do cần lưu ý các nhóm giảm trừ chính:

• Giảm trừ gia cảnh cho bản thân: 11 triệu đồng/tháng.
• Giảm trừ cho người phụ thuộc: 4,4 triệu đồng/người/tháng, cần đăng ký mã số thuế đầy đủ.
• Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo và bảo hiểm hưu trí tự nguyện.

Việc đóng BHXH tự nguyện không chỉ đảm bảo an sinh mà còn là công cụ tài chính hiệu quả để giảm thu nhập chịu thuế. Hãy chủ động rà soát hồ sơ người phụ thuộc trước thời điểm quyết toán để tránh sai sót về mã số thuế hoặc trùng lặp thông tin.

Dưới đây là bảng so sánh mức giảm trừ cơ bản:

Việc tuân thủ chính xác Luật 109/2025/QH15 giúp cá nhân tránh được các rủi ro bị truy thu hoặc phạt chậm nộp do kê khai sai lệch. Đồng thời, hãy lưu ý kiểm tra trạng thái nợ thuế để tránh rủi ro tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP trước khi thực hiện các chuyến công tác cuối năm.

5. Kiểm soát công nợ và bảo vệ quyền lợi hợp pháp theo Luật 91/2025/QH15 ra sao?

LS. Lê Hoàng Nam hướng dẫn cách tính lãi chậm trả theo Điều 468 BLDS 2015 và bảo vệ quyền lợi khi đối tác vi phạm hợp đồng thương mại. Trong môi trường B2B, việc quản lý công nợ không chỉ là thu hồi tiền mặt mà còn là bảo vệ dữ liệu cá nhân theo Luật 91/2025/QH15.

Khi đối tác vi phạm nghĩa vụ thanh toán, bạn cần thực hiện các bước:

• Đối soát công nợ bằng văn bản có xác nhận của hai bên.
• Áp dụng lãi suất chậm trả theo Điều 468 BLDS 2015 (không quá 20%/năm trừ trường hợp luật khác có quy định).
• Sử dụng các công cụ tra cứu rủi ro đối tác trên hệ thống Cú Thông Thái để kiểm tra trạng thái MST 03.

Việc bảo mật dữ liệu khách hàng trong quá trình thu hồi nợ là yêu cầu bắt buộc. Mọi hành vi đòi nợ phải tuân thủ đúng phạm vi pháp luật, tránh các hình thức gây áp lực tiêu cực làm ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu cá nhân. Hãy lưu trữ bằng chứng giao dịch điện tử chuẩn hóa để làm cơ sở pháp lý khi cần khởi kiện hoặc đàm phán.

Cuối cùng, hãy luôn kiểm tra danh sách 524 doanh nghiệp rủi ro theo Công văn 1798/TCT-TTKT để tránh việc nhận hóa đơn từ các đơn vị đã bỏ địa chỉ kinh doanh. Sự cẩn trọng trong quản trị rủi ro pháp lý chính là chìa khóa giúp người làm tự do phát triển bền vững trong năm 2026.

Được tham vấn chuyên môn bởi

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Thị Lan

undefined

• Chứng chỉ Kế toán trưởng
• Hơn 15 năm kinh nghiệm

Xem hồ sơ năng lực & chứng chỉ