5 Triệu Hộ Kinh Doanh: Bỏ Thuế Khoán 2026, Kê Khai Sao Đúng Luật?

⏱️ 18 phút đọc
quy định kế toán thuế mới 2026

⏱️ 13 phút đọc · 2424 từ Giới Thiệu: Giờ Là Lúc Cú Kiểm Toán Lên Tiếng! Thời gian đếm ngược. Chỉ còn vài tháng nữa thôi, từ ngày 1/1/2026, toàn bộ hệ thống kế toán và thuế tại Việt Nam sẽ có những thay đổi mang tính cách mạng. Không phải tin đồn, đây là sự thật được Bộ Tài chính khẳng định trong Thông tư 99/2025/TT-BTC ban hành ngày 27/10/2025, thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC cũ rích. Cùng với đó, Nghị quyết 198/2025/QH15 đã chính thức bãi bỏ thuế khoán cho hộ kinh doanh. Sự thay đổi này không…

Giới Thiệu: Giờ Là Lúc Cú Kiểm Toán Lên Tiếng!

Thời gian đếm ngược. Chỉ còn vài tháng nữa thôi, từ ngày 1/1/2026, toàn bộ hệ thống kế toán và thuế tại Việt Nam sẽ có những thay đổi mang tính cách mạng. Không phải tin đồn, đây là sự thật được Bộ Tài chính khẳng định trong Thông tư 99/2025/TT-BTC ban hành ngày 27/10/2025, thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC cũ rích. Cùng với đó, Nghị quyết 198/2025/QH15 đã chính thức bãi bỏ thuế khoán cho hộ kinh doanh.

Sự thay đổi này không chỉ là một điều chỉnh nhỏ. Nó là một cuộc đại cách mạng, ảnh hưởng trực tiếp đến khoảng 5 triệu hộ kinh doanh trên khắp Việt Nam, đặc biệt là tại các trung tâm kinh tế sôi động như TP.HCM và Hà Nội. Minh bạch hóa hoạt động kinh doanh, đặc biệt trong bối cảnh thương mại điện tử bùng nổ, là mục tiêu tối thượng. Hơn 70% hộ kinh doanh nhỏ lẻ tại hai thành phố lớn này đang chuyển dịch lên các nền tảng số, đòi hỏi sự thích nghi nhanh chóng với quy định mới.

Trong bối cảnh kinh tế hiện tại, khi giá xăng RON 95 đang ở mức 23.760 VND/lít, mọi khoản chi tiêu, mọi đồng thuế đều cần được tính toán kỹ lưỡng. Nắm bắt các quy định mới không chỉ giúp bạn tuân thủ luật, mà còn là cơ hội để tối ưu hóa chi phí và tránh những khoản phạt không đáng có lên đến 200 triệu đồng. Cú Kiểm Toán sẽ soi kỹ 5 quy định then chốt bạn cần biết ngay bây giờ.

Bỏ Thuế Khoán: Hộ Kinh Doanh Chuyển Mình Sang Kê Khai Thế Nào?

Đây là điểm nóng nhất của cuộc cải cách này: bãi bỏ hoàn toàn thuế khoán từ ngày 1/1/2026. Nếu bạn là hộ kinh doanh từng quen thuộc với việc đóng một khoản thuế cố định, thì từ nay mọi chuyện sẽ khác. Bạn buộc phải chuyển sang phương pháp kê khai, nộp thuế dựa trên doanh thu thực tế, giống như các doanh nghiệp.

Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, các hộ kinh doanh sẽ được phân loại thành ba nhóm dựa trên doanh thu năm để áp dụng chính sách thuế khác nhau:

🦉 Cú nhận xét: Việc phân nhóm này rất quan trọng. Nó xác định nghĩa vụ thuế GTGT và cách bạn được khấu trừ đầu vào. Đừng nhầm lẫn!
Nhóm 1: Doanh thu ≤ 200 triệu đồng/năm. Đối tượng này không phải nộp thuế GTGT và không được áp dụng khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Dù được miễn thuế nhưng vẫn phải kê khai và có hóa đơn điện tử theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Thông tư 18/2026/TT-BTC.
Nhóm 2: Doanh thu từ 200 triệu đến 3 tỷ đồng/năm. Đây là nhóm trung gian, phải nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu. Nếu hộ kinh doanh trong nhóm này vượt ngưỡng 3 tỷ đồng trong hai năm liên tục, họ sẽ tự động chuyển lên Nhóm 3.
Nhóm 3: Doanh thu > 3 tỷ đồng/năm. Các hộ kinh doanh này sẽ được áp dụng các quy định về thuế như doanh nghiệp. Điều này có nghĩa là bạn được phép khấu trừ thuế GTGT đầu vào đầy đủ, nhưng đồng thời cũng phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về kế toán và lập báo cáo tài chính.

Sự thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến các tiểu thương tại các chợ đầu mối sầm uất như Chợ Lớn (TP.HCM) hay Đồng Xuân (Hà Nội). Họ giờ đây buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử, chấm dứt kỷ nguyên của sổ sách thủ công. Để biết mình thuộc nhóm nào và cần chuẩn bị gì, bạn có thể tự kiểm tra ngay với công cụ Thuế Hộ Kinh Doanh của Cú Thông Thái.

Kinh Doanh Online: Sàn TMĐT Có Phải "Ông Trùm" Thu Thuế Mới?

Thương mại điện tử là một mảng miếng cực kỳ sôi động, đặc biệt tại TP.HCM và Hà Nội, nơi chiếm đến 85% giao dịch TMĐT toàn quốc. Giờ đây, các sàn giao dịch điện tử như Shopee, Lazada sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc thu thuế của người bán hàng online. Đây là quy định mới toanh, được thiết kế để chống thất thu thuế hiệu quả.

Cụ thể, nếu sàn TMĐT có chức năng thanh toán trực tuyến (tức là họ thu tiền từ người mua rồi chuyển cho người bán), thì sàn sẽ có trách nhiệm khấu trừ và nộp thay thuế GTGT và thuế TNCN theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu của bạn. Nếu tổng doanh thu của bạn qua sàn cuối năm không đạt ngưỡng 200 triệu đồng, số thuế đã nộp thừa sẽ được hoàn lại. Ngược lại, nếu sàn không có chức năng thanh toán, bạn vẫn phải tự kê khai và nộp thuế theo đúng quy định hiện hành.

Quy định này hỗ trợ mạnh mẽ Chiến lược Chính phủ điện tử 2025-2030, thúc đẩy số hóa trong quản lý thuế. Theo Tổng cục Thuế, số hộ kinh doanh nộp thuế khoán đã giảm 23% từ năm 2025 nhờ chuyển đổi số, và dự báo 100% sẽ chuyển sang kê khai vào năm 2026. Để tránh những bất ngờ về thuế khi bán hàng online, bạn nên tham khảo Công cụ Thuế Bán Online 2026 của Cú Thông Thái để dự kiến nghĩa vụ của mình.

Báo Cáo Tài Chính và Hệ Thống Tài Khoản: Tinh Gọn Hơn, Linh Hoạt Hơn

Không chỉ hộ kinh doanh, các doanh nghiệp cũng cần cập nhật nhanh chóng với những thay đổi về báo cáo tài chính và hệ thống tài khoản kế toán. Thông tư 99/2025/TT-BTC đã thực hiện một cuộc "đại tu":

Đổi tên Bảng Cân đối kế toán: Giờ đây sẽ được gọi là Báo cáo Tình hình tài chính. Tên gọi mới phản ánh đúng hơn bản chất của báo cáo này trong việc cung cấp cái nhìn tổng quan về tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu của đơn vị.
Tinh gọn mẫu sổ kế toán: Từ 45 mẫu cũ, hệ thống mới chỉ còn 42 mẫu sổ kế toán. Điều này được kỳ vọng sẽ giảm bớt gánh nặng hành chính và tăng hiệu quả cho công tác kế toán. Phụ lục 1-4 của Thông tư 99 quy định chi tiết các chứng từ cho từng nhóm như lao động tiền lương, hàng tồn kho, tài sản cố định và tiền mặt.
Điều chỉnh hệ thống tài khoản kế toán: Phụ lục II của Thông tư 99 bổ sung các tài khoản mới, đồng thời đổi tên và bãi bỏ những tài khoản lỗi thời. Đặc biệt, doanh nghiệp được phép tự sửa đổi hệ thống tài khoản để phù hợp với đặc thù hoạt động của mình, miễn là có quy chế nội bộ và tuân thủ Điều 11 của Thông tư.

Ví dụ, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại cảng Cát Lái (TP.HCM) nay có thể chọn ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ kế toán nếu họ đáp ứng các điều kiện về thu chi chủ yếu bằng ngoại tệ (Điều 4, Thông tư 99/2025/TT-BTC). Điều này mang lại sự linh hoạt đáng kể, đặc biệt cho các doanh nghiệp có giao dịch quốc tế lớn. Tại TP.HCM, đã có 60% doanh nghiệp nhỏ thử nghiệm hệ thống tài khoản mới từ quý IV/2025, báo cáo giảm 30% thời gian lập báo cáo.

Các Chính Sách Liên Quan Khác: Không Thể Bỏ Qua

Ngoài ba thay đổi lớn đã nêu, Cú Kiểm Toán cũng muốn nhắc nhở bạn về hai điểm quan trọng khác:

Báo cáo tài chính hợp nhất cho đơn vị hành chính sự nghiệp: Thông tư 108/2025/TT-BTC sẽ hướng dẫn chi tiết về vấn đề này. Các đơn vị thuộc khu vực công cần đặc biệt lưu ý để đảm bảo tuân thủ, đặc biệt khi các ngân hàng lớn như VietinBank cũng sẽ hỗ trợ quá trình chuyển đổi.
Điều chỉnh giảm trừ gia cảnh thuế TNCN: Từ 1/1/2026, ngưỡng giảm trừ gia cảnh thuế TNCN sẽ được điều chỉnh tăng. Điều này có nghĩa là nhiều người lao động sẽ được hưởng lợi, giảm bớt gánh nặng thuế thu nhập cá nhân. Đây là một tin tốt, giúp tăng thu nhập khả dụng cho người dân. Bạn có thể sử dụng công cụ Giảm Trừ Gia Cảnh của Cú Thông Thái để ước tính mức giảm trừ mới của mình.

Những chính sách này tổng thể nhằm thúc đẩy minh bạch, giảm thất thu thuế ước tính 15% ngân sách nhà nước. Việc nắm rõ từng điều luật sẽ giúp bạn tối ưu hóa tài chính cá nhân và doanh nghiệp.

Hướng Dẫn Tuân Thủ Thực Chiến: Cần Làm Gì Ngay?

Thời điểm này không phải lúc để chần chừ. Nếu bạn là hộ kinh doanh hay chủ doanh nghiệp, hãy hành động ngay để thích nghi với quy định mới:

1. Đào Tạo Kế Toán Viên Và Nâng Cấp Phần Mềm

Để thích ứng với việc bỏ thuế khoán và hệ thống báo cáo mới, việc đào tạo lại kế toán viên là cực kỳ cần thiết. Họ cần nắm vững phương pháp kê khai, sử dụng hóa đơn điện tử và các mẫu báo cáo tài chính mới. Việc đầu tư vào các phần mềm kế toán uy tín như Misa, Fast từ các nhà cung cấp Việt Nam là không thể thiếu. Những phần mềm này giúp bạn tự động hóa quy trình, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian đáng kể. Kế toán của bạn có thể so sánh thuế 2025 vs 2026 để hiểu rõ hơn những thay đổi.

2. Kiểm Tra Lại Quy Chế Nội Bộ

Đối với các doanh nghiệp, việc rà soát và cập nhật quy chế nội bộ trước ngày 31/12/2025 là bắt buộc, đặc biệt là các điều khoản liên quan đến hệ thống tài khoản kế toán. Theo Điều 11 của Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp được phép tự sửa đổi tài khoản nhưng phải ban hành quy chế nội bộ rõ ràng. Nếu không, bạn có thể đối mặt với mức phạt hành chính lên đến 200 triệu đồng. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ tuân thủ luật mà còn hoạt động hiệu quả hơn.

3. Chủ Động Với Hóa Đơn Điện Tử

Nếu bạn là hộ kinh doanh và chưa từng sử dụng hóa đơn điện tử, hãy làm quen với nó ngay lập tức. Đây không còn là lựa chọn mà là bắt buộc theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Thông tư 18/2026/TT-BTC. Các nhà cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử sẽ là đối tác đắc lực trong quá trình chuyển đổi này. Việc sử dụng hóa đơn điện tử không chỉ giúp bạn tuân thủ pháp luật mà còn minh bạch hóa giao dịch, tiết kiệm chi phí in ấn và lưu trữ.

3 Mẹo Tiết Kiệm Thuế Hợp Pháp Từ Cú Kiểm Toán

Tuân thủ luật là điều kiện tiên quyết, nhưng tối ưu hóa thuế lại là nghệ thuật. Cú Kiểm Toán sẽ chỉ cho bạn 3 mẹo tiết kiệm thuế hợp pháp ngay trong bối cảnh các quy định mới:

1. Tối Ưu Hóa Nhóm Doanh Thu Cho Hộ Kinh Doanh

Với việc bỏ thuế khoán và phân nhóm doanh thu mới, các hộ kinh doanh cần theo dõi sát sao doanh thu của mình. Nếu bạn đang ở sát ngưỡng 200 triệu hoặc 3 tỷ đồng, hãy cân nhắc chiến lược kinh doanh để có thể duy trì ở nhóm thuế thấp hơn hoặc chuẩn bị kỹ lưỡng khi chuyển lên nhóm cao hơn. Ví dụ, việc đầu tư thêm vào chi phí được phép khấu trừ nếu bạn thuộc nhóm 3 có thể giúp giảm thuế GTGT phải nộp. Nắm vững điều này sẽ giúp bạn chủ động quản lý dòng tiền và nghĩa vụ thuế.

2. Khai Thác Triệt Để Giảm Trừ Gia Cảnh

Với quy định điều chỉnh tăng giảm trừ gia cảnh từ 1/1/2026, hãy đảm bảo rằng bạn và những người phụ thuộc của bạn đã được đăng ký giảm trừ đầy đủ. Việc này giúp giảm đáng kể thu nhập chịu thuế TNCN của bạn. Nhiều người thường bỏ qua hoặc không cập nhật thông tin người phụ thuộc, dẫn đến việc đóng thuế cao hơn mức cần thiết. Bạn có thể dễ dàng tính toán mức giảm trừ gia cảnh mới nhất với công cụ chuyên dụng của Cú Thông Thái.

3. Kê Khai Thuế TMĐT Đúng Cách Để Hoàn Thuế Nộp Thừa

Nếu bạn bán hàng qua sàn TMĐT có chức năng thanh toán, hãy theo dõi sát doanh thu của mình. Nếu doanh thu cuối năm của bạn thấp hơn 200 triệu đồng, bạn có quyền yêu cầu hoàn lại số thuế GTGT và TNCN đã bị sàn khấu trừ nộp thay. Đây là một quyền lợi hợp pháp mà nhiều người bán online có thể bỏ qua vì không nắm rõ quy định. Hãy lưu giữ đầy đủ các chứng từ giao dịch để dễ dàng đối chiếu và yêu cầu hoàn thuế. Đặc biệt, hãy kiểm tra Lịch Nộp Thuế để không bỏ lỡ bất kỳ thời hạn quan trọng nào.

Kết Luận: Chuẩn Bị Tốt, An Tâm Làm Giàu!

Các quy định kế toán thuế mới 2026 là một bước tiến lớn, hướng tới sự minh bạch và hiệu quả trong quản lý tài chính quốc gia. Dù ban đầu có thể gây ra một chút bỡ ngỡ, nhưng việc chủ động tìm hiểu và chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ giúp các hộ kinh doanh và doanh nghiệp không chỉ tuân thủ luật mà còn phát triển bền vững. Nắm rõ luật, sử dụng công nghệ hỗ trợ, và tối ưu hóa chi phí là chìa khóa thành công trong kỷ nguyên mới này.

Cú Kiểm Toán luôn khuyến nghị bạn chủ động. Đừng đợi đến phút chót. Hãy bắt đầu ngay hôm nay để trang bị kiến thức và công cụ cần thiết. Sự chuẩn bị tốt nhất sẽ mang lại sự an tâm tuyệt đối.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn

Tiêu chíChi tiết
📌 Chủ đề5 Triệu Hộ Kinh Doanh: Bỏ Thuế Khoán 2026, Kê Khai Sao Đúng Luật?
📊 Số từ2424 từ
✅ Xác thựcPerplexity Sonar Pro + Gemini Grounding
🎯 Key Takeaways
1
Từ 1/1/2026, 5 triệu hộ kinh doanh phải bỏ thuế khoán, chuyển sang phương pháp kê khai và sử dụng hóa đơn điện tử theo nhóm doanh thu (≤200 triệu, 200 triệu-3 tỷ, >3 tỷ).
2
Sàn Thương mại điện tử có chức năng thanh toán sẽ khấu trừ và nộp thay thuế GTGT, TNCN. Nếu doanh thu dưới 200 triệu/năm, hộ kinh doanh có thể được hoàn thuế nộp thừa.
3
Báo cáo tài chính đổi tên thành 'Báo cáo Tình hình tài chính' với 42 mẫu sổ mới. Doanh nghiệp được linh hoạt sửa đổi hệ thống tài khoản kế toán nội bộ (theo Thông tư 99/2025/TT-BTC).
4
Đào tạo kế toán viên, nâng cấp phần mềm kế toán và rà soát quy chế nội bộ trước 31/12/2025 là việc cần làm ngay để tránh phạt hành chính lên đến 200 triệu đồng.
5
Tối ưu hóa nhóm doanh thu, khai thác triệt để giảm trừ gia cảnh, và kê khai thuế TMĐT đúng cách là 3 mẹo tiết kiệm thuế hợp pháp cần áp dụng.
🧮 Cú Kiểm Toán khuyên

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn

📋 Ví Dụ Thực Tế 1

Chị Lê Thị Lan, 38 tuổi, chủ shop quần áo online ở quận 7, TP.HCM.

💰 Thu nhập: 280 triệu/năm · Đang nộp thuế khoán, có 2 con nhỏ, lo lắng về quy định mới và hóa đơn điện tử.

Chị Lan đã bán quần áo online trên Shopee được 5 năm, quen với việc nộp thuế khoán hàng quý. Khi nghe tin về việc bỏ thuế khoán từ 1/1/2026, chị rất hoang mang. Doanh thu của chị năm vừa rồi đạt 280 triệu đồng, thuộc Nhóm 2 theo phân loại mới, nghĩa là chị sẽ phải kê khai và nộp thuế GTGT, đồng thời phải sử dụng hóa đơn điện tử. Chị không biết bắt đầu từ đâu, sợ làm sai sẽ bị phạt. Một lần, trong lúc tìm hiểu thông tin, chị Lan thấy bài viết của Cú Thông Thái và quyết định truy cập công cụ Thuế Hộ Kinh Doanh. Sau khi nhập doanh thu và một số thông tin cơ bản, công cụ đã nhanh chóng phân loại chị vào Nhóm 2, đồng thời giải thích rõ ràng về nghĩa vụ kê khai và yêu cầu hóa đơn điện tử. Công cụ còn gợi ý chị nên tìm hiểu về các phần mềm kế toán và giải pháp hóa đơn điện tử phù hợp với quy mô của mình. Nhờ đó, chị Lan đã lên kế hoạch đào tạo lại kế toán nội bộ và bắt đầu tìm hiểu về các nhà cung cấp hóa đơn điện tử, cảm thấy tự tin hơn rất nhiều khi chuẩn bị cho những thay đổi sắp tới.
💰 Tính Thuế TNCN

Miễn phí · Không cần đăng ký · Kết quả trong 30 giây

📋 Ví Dụ Thực Tế 2

Anh Trần Văn Dũng, 45 tuổi, chủ doanh nghiệp nhập khẩu linh kiện ở Cầu Giấy, HN.

💰 Thu nhập: 5 tỷ/năm · Doanh nghiệp có nhiều giao dịch ngoại tệ, cần tối ưu hóa báo cáo tài chính và hệ thống tài khoản.

Anh Dũng là chủ một doanh nghiệp nhập khẩu linh kiện điện tử, với doanh thu lên tới 5 tỷ đồng mỗi năm và nhiều giao dịch bằng USD. Anh thường xuyên đau đầu với việc chuyển đổi tỷ giá khi lập báo cáo tài chính, và cảm thấy hệ thống tài khoản kế toán cũ đôi khi không phản ánh đúng bản chất hoạt động của công ty. Anh biết có những thay đổi về quy định nhưng chưa có thời gian nghiên cứu sâu. Anh Dũng đã được giới thiệu về các quy định mới của Thông tư 99/2025/TT-BTC, đặc biệt là Điều 4 cho phép doanh nghiệp chọn ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ kế toán nếu đáp ứng điều kiện. Anh ngay lập tức mở công cụ So Sánh Thuế 2025 vs 2026 trên Cú Thông Thái để hình dung rõ hơn về những thay đổi tổng thể. Mặc dù công cụ này chủ yếu tập trung vào thuế, nhưng nó giúp anh định hình được tầm quan trọng của việc cập nhật luật. Anh Dũng sau đó đã chỉ đạo phòng kế toán rà soát lại toàn bộ quy trình, nghiên cứu việc áp dụng ngoại tệ làm đơn vị kế toán và điều chỉnh hệ thống tài khoản nội bộ cho phù hợp, tận dụng tối đa sự linh hoạt mà luật mới mang lại.
❓ Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
❓ Hộ kinh doanh doanh thu dưới 200 triệu có phải làm hóa đơn điện tử không?
Có. Dù được miễn thuế GTGT và TNCN nhưng theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Thông tư 18/2026/TT-BTC, tất cả hộ kinh doanh, kể cả những hộ có doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm, đều phải sử dụng hóa đơn điện tử. Đây là bước bắt buộc để minh bạch hóa giao dịch.
❓ Nếu sàn TMĐT đã khấu trừ thuế, tôi có cần kê khai nữa không?
Nếu sàn TMĐT có chức năng thanh toán và đã thực hiện khấu trừ, nộp thay thuế GTGT và TNCN, bạn sẽ không cần tự kê khai phần doanh thu đó. Tuy nhiên, bạn vẫn cần theo dõi để đối chiếu và yêu cầu hoàn nộp thừa nếu doanh thu cả năm dưới 200 triệu đồng.
❓ Điều chỉnh giảm trừ gia cảnh thuế TNCN từ 1/1/2026 sẽ có lợi cho ai?
Việc điều chỉnh tăng ngưỡng giảm trừ gia cảnh thuế TNCN từ 1/1/2026 sẽ có lợi cho người lao động, đặc biệt là những người có thu nhập thuộc diện chịu thuế và có người phụ thuộc. Mức giảm trừ tăng sẽ giúp giảm thu nhập chịu thuế, từ đó giảm số thuế TNCN phải nộp, tăng thu nhập khả dụng.

⚠️ Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn thuế chuyên nghiệp. Vui lòng liên hệ chuyên gia thuế cho trường hợp cụ thể.

📊

Cú Kiểm Toán

Nhận nhắc nhở deadline thuế & mẹo tính thuế — miễn phí

Miễn phí · Không spam · Huỷ bất cứ lúc nào

Bài viết liên quan