Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 là bộ luật mới có hiệu lực từ 01/07/2026, thay đổi biểu thuế lũy tiến từ 7 xuống 5 bậc, tăng mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân lên 15,5 triệu đồng/tháng và cho người phụ thuộc lên 6,2 triệu đồng/tháng, cùng với việc nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế cho hộ kinh doanh lên 500 triệu đồng/năm. Các thay đổi này chủ yếu hướng đến việc giảm gánh nặng thuế cho người lao động và hộ kinh doanh nhỏ.

Tôi là Cú Kiểm Toán, và công việc của tôi là soi kỹ từng con số, từng điều luật. Hôm nay, chúng ta có một "ca" đặc biệt: Luật Thuế Thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15. Luật này, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ 01/07/2026, không chỉ là một thay đổi nhỏ. Nó là một cuộc cách mạng. Tôi đã thấy rất nhiều người lao động, chủ hộ kinh doanh, thậm chí cả nhân sự kế toán doanh nghiệp đang bối rối. Họ không biết mình sẽ được lợi gì, hay phải điều chỉnh ra sao. Nhưng tôi ở đây để làm rõ mọi thứ.

Câu chuyện bắt đầu với chị Mai, một kế toán viên 32 tuổi ở quận 7, TP.HCM. Chị có một con nhỏ 4 tuổi, tổng thu nhập 18 triệu đồng/tháng. Mỗi lần nhận lương, chị lại thở dài. "Không biết tháng này có phải đóng thuế không, hay đóng bao nhiêu", chị than thở với tôi. Chị từng phải tự mày mò trên các trang web, nhập đủ thứ số liệu mà vẫn thấy không chắc chắn. Rồi tôi giới thiệu chị công cụ Tính Thuế TNCN tại Cú Kiểm Toán. Chỉ 30 giây, nhập lương, nhập số người phụ thuộc, bấm nút. Kết quả hiện ra. Chị Mai ngạc nhiên: "Ôi, sao lại dễ vậy?". Chị nhận ra, với các thay đổi sắp tới, gánh nặng thuế của chị có thể nhẹ đi đáng kể.

🦉 Cú nhận xét: Sự phức tạp của hệ thống thuế cũ khiến nhiều người nộp thuế cảm thấy lạc lối. Các công cụ tính toán tự động chính là chìa khóa để họ hiểu rõ hơn về nghĩa vụ của mình, đặc biệt khi luật mới có hiệu lực.

Bài học 1: Biểu Thuế Lũy Tiến Thay Đổi — Ai Được Giảm Gánh Nặng?

Điểm mấu chốt đầu tiên mà tôi muốn bạn chú ý là sự thay đổi trong biểu thuế lũy tiến từng phần. Trước đây, chúng ta có 7 bậc thuế, nhưng Luật 109/2025/QH15 đã rút gọn xuống còn 5 bậc. Đây không chỉ là sự đơn giản hóa về mặt hình thức mà còn có tác động trực tiếp đến số tiền thuế bạn phải đóng. Theo phân tích của Đại học Thương mại, "Thuế suất bậc 2 được giảm xuống 10%, bậc 3 giảm xuống 20%, và ngưỡng áp dụng thuế suất cao nhất được nâng lên trên 100 triệu đồng/tháng"[1].

Theo chuyên gia Cú Kiểm Toán từ Cú Kiểm Toán.

Cụ thể hơn, mức thuế suất bậc 2 giảm từ 15% xuống 10%, và bậc 3 giảm từ 25% xuống 20%. Điều này có ý nghĩa gì? Nó có nghĩa là những người có thu nhập thuộc các bậc này sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ việc giảm thuế suất. Đặc biệt, nhóm thu nhập trung bình và khá, những người thường xuyên rơi vào các bậc thuế này, sẽ thấy gánh nặng thuế giảm đi đáng kể. Đây là một động thái chính sách nhằm khuyến khích tiêu dùng và đầu tư trong nước, phù hợp với bối cảnh kinh tế hiện tại.

Hãy nhìn vào bảng so sánh dưới đây để thấy rõ sự khác biệt giữa biểu thuế cũ và mới. Đây là một ví dụ điển hình cho thấy chính sách đang dịch chuyển theo hướng giảm áp lực cho người lao động, đặc biệt tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM, nơi chi phí sinh hoạt đang ngày càng tăng cao.

Như bạn có thể thấy, không chỉ thuế suất giảm ở một số bậc, mà khoảng thu nhập của mỗi bậc cũng được mở rộng. Điều này có nghĩa là bạn sẽ phải đạt mức thu nhập cao hơn mới bị áp dụng thuế suất cao hơn. Đây là một tin tốt cho hầu hết người lao động, đặc biệt là những người có thu nhập từ 10 triệu đến 100 triệu đồng/tháng.

Bài học 2: Giảm Trừ Gia Cảnh Nâng Cao — Thêm Tiền Vào Túi Bạn

Nếu biểu thuế lũy tiến là một tin vui, thì việc tăng mức giảm trừ gia cảnh chính là một món quà. Luật mới nâng mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế từ 11 triệu đồng/tháng lên 15,5 triệu đồng/tháng, tương đương 186 triệu đồng/năm. Đối với mỗi người phụ thuộc, mức giảm trừ cũng tăng từ 4,4 triệu đồng/tháng lên 6,2 triệu đồng/tháng, tương đương 74,4 triệu đồng/năm[1][2].

Điều này có nghĩa là gì? Đơn giản là một phần lớn hơn thu nhập của bạn sẽ không bị tính thuế. Với chi phí sinh hoạt ngày càng leo thang, đặc biệt là giá xăng RON 95 hiện đang ở mức 24.150 VND/lít (nguồn: Perplexity, 2026-06-17), cao hơn mức trung bình 22.060 VND/lít tại Việt Nam, việc tăng giảm trừ gia cảnh có ý nghĩa thực tế rất lớn. Nó giúp giảm áp lực tài chính cho các gia đình, đặc biệt là những người lao động tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai hay Đà Nẵng, nơi chi phí sinh hoạt và nhà ở tăng nhanh hơn mặt bằng cả nước.

Hãy tưởng tượng, nếu bạn là một kỹ sư ở TP.HCM với thu nhập 25 triệu đồng/tháng và có 2 con nhỏ, bạn sẽ được giảm trừ tổng cộng 15,5 triệu (bản thân) + 2 * 6,2 triệu (người phụ thuộc) = 27,9 triệu đồng/tháng. Điều này có nghĩa là thu nhập của bạn sẽ không phải đóng thuế TNCN! Trước đây, với mức giảm trừ cũ, bạn vẫn có thể phải đóng thuế. Đây là một thay đổi có thể làm giảm số người phải nộp thuế hoặc giảm bậc thuế thực nộp cho rất nhiều người.

Với mức tăng này, nhiều người sẽ không còn phải nộp thuế hoặc sẽ chuyển xuống bậc thuế thấp hơn. Đây là một tin cực kỳ vui, đặc biệt trong bối cảnh lạm phát và áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng gia tăng. Bạn có thể kiểm tra ngay mức giảm trừ gia cảnh của mình để xem mình được lợi bao nhiêu.

Bài học 3: Hộ Kinh Doanh: Từ Doanh Thu Sang Thu Nhập Ròng

Không chỉ người làm công ăn lương, các hộ và cá nhân kinh doanh cũng là đối tượng được hưởng lợi lớn từ Luật 109/2025/QH15. Thay đổi đáng kể nhất là ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế được nâng mạnh từ 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm[1][2][3]. Điều này có nghĩa là các tiểu thương nhỏ, chủ shop online, các dịch vụ nhỏ lẻ sẽ có thêm không gian để phát triển mà không phải lo lắng về nghĩa vụ thuế.

Nhưng đó chưa phải là tất cả. Luật mới còn bổ sung cách tính thuế theo thu nhập ròng (doanh thu trừ chi phí) cho hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng với thuế suất 15%; từ trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng là 17%; và trên 50 tỷ đồng là 20%[2][3]. Đây là một bước tiến lớn, chuyển từ việc đánh thuế dựa trên doanh thu (phương pháp cũ thường gây tranh cãi vì không phản ánh lợi nhuận thực) sang đánh thuế dựa trên lợi nhuận thực tế.

Anh Nam, 45 tuổi, chủ một shop thời trang online ở Cầu Giấy, Hà Nội, với doanh thu trung bình 25 triệu đồng/tháng (300 triệu/năm), từng phải nộp thuế theo doanh thu. Với luật mới, doanh thu của anh dưới 500 triệu/năm, anh sẽ không phải nộp thuế TNCN nữa. Nếu doanh thu của anh Nam tăng lên 1 tỷ đồng/năm, anh sẽ được tính thuế trên thu nhập ròng. Điều này khuyến khích các hộ kinh doanh ghi chép chi phí rõ ràng hơn, minh bạch hơn để tối ưu hóa nghĩa vụ thuế của mình. Các doanh nghiệp nhỏ tại TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng hay Cần Thơ sẽ cần rà soát lại quy trình kế toán của mình.

Sự thay đổi này không chỉ giúp giảm gánh nặng thuế mà còn thúc đẩy các hộ kinh doanh chuyển sang quản trị tài chính chuyên nghiệp hơn. Nếu bạn là chủ shop online, đừng bỏ qua Công cụ tính thuế bán online 2026 của Cú Kiểm Toán để xem mình sẽ được lợi như thế nào.

Bài học 4: Ưu Đãi Đặc Thù và Định Hướng Phát Triển

Luật 109/2025/QH15 không chỉ điều chỉnh các quy định chung mà còn mở rộng nhiều ưu đãi cho các nhóm thu nhập đặc thù, phản ánh định hướng chính sách của Việt Nam trong việc khuyến khích đổi mới sáng tạo, tài chính xanh và phát triển thị trường vốn[3][4].

Một số điểm nổi bật bao gồm:

Ngoài ra, dự thảo nghị định hướng dẫn còn đề cập miễn thuế cho thu nhập từ hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, cùng các khoản gắn với tín chỉ carbon và trái phiếu xanh[4][8]. Theo EY Vietnam, dự thảo hướng dẫn bổ sung nhóm ưu đãi mới "thể hiện định hướng gắn chính sách thuế với an sinh xã hội và phát triển"[8]. Những ưu đãi này không chỉ là lời hứa mà là hành động cụ thể để xây dựng một nền kinh tế xanh và bền vững, đồng thời khuyến khích các hoạt động mang lại giá trị cao cho xã hội. Đây là cơ hội vàng cho các nhà đầu tư và những người hoạt động trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo.

Bài học 5: Hướng Dẫn Tuân Thủ và Tối Ưu Thuế Hiệu Quả

Việc hiểu rõ các thay đổi là một chuyện, việc áp dụng chúng vào thực tế lại là một chuyện khác. Luật có hiệu lực từ 01/07/2026, nhưng riêng một số quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh và thu nhập tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026[7][3]. Điều này có nghĩa là bạn cần chuẩn bị ngay từ bây giờ.

Cá nhân làm công ăn lương:

Chị Mai, kế toán viên ở TP.HCM, sau khi dùng công cụ của Cú Kiểm Toán, đã chủ động rà soát lại toàn bộ hồ sơ người phụ thuộc của các nhân viên trong công ty. Chị còn dùng OCR Bảng Lương AI để tự động hóa việc nhập liệu, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian đáng kể. "Đây là một cuộc cách mạng thực sự trong cách chúng tôi quản lý thuế", chị chia sẻ.

Hộ và cá nhân kinh doanh:

Anh Nam, chủ shop online, đang tích cực tìm hiểu các phần mềm quản lý bán hàng có tích hợp tính năng quản lý chi phí. Anh hiểu rằng, việc minh bạch hóa tài chính không chỉ giúp anh tuân thủ luật mà còn giúp anh đánh giá hiệu quả kinh doanh của mình tốt hơn. "Giờ đây, mỗi hóa đơn chi phí đều có giá trị", anh nói.

Doanh nghiệp:

🦉 Cú nhận xét: Chuẩn bị kỹ lưỡng là chìa khóa để tránh rủi ro và tận dụng tối đa lợi ích từ luật mới. Đừng đợi đến phút chót!

Kết Luận

Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 là một cột mốc quan trọng trong chính sách thuế của Việt Nam. Nó không chỉ đơn giản hóa biểu thuế, tăng mức giảm trừ gia cảnh mà còn thay đổi cách đánh thuế đối với hộ kinh doanh theo hướng công bằng và minh bạch hơn. Những thay đổi này có xu hướng giảm gánh nặng thuế cho đa số người lao động và hộ kinh doanh nhỏ, đồng thời khuyến khích các hoạt động kinh tế có giá trị cao.

Tuy nhiên, để thực sự hưởng lợi, mỗi cá nhân và doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu, cập nhật thông tin và điều chỉnh kế hoạch tài chính của mình. Đừng để những thay đổi tích cực này trôi qua mà bạn không tận dụng được. Hãy nhớ, việc tuân thủ đúng luật không chỉ là nghĩa vụ mà còn là quyền lợi của bạn.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn nắm rõ nghĩa vụ và quyền lợi thuế của mình!