Quy định kế toán thuế mới 2025-2026 tại Việt Nam đánh dấu một bước chuyển mình mạnh mẽ trong nỗ lực số hóa và minh bạch hóa nền kinh tế, đồng thời hội nhập sâu rộng hơn với các chuẩn mực quốc tế như IFRS và BEPS 2.0. Các thay đổi tập trung vào hóa đơn điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, chế độ kế toán mới và quản lý chặt chẽ hơn đối với hộ kinh doanh.

Giới Thiệu: Làn Sóng Thay Đổi Kế Toán Thuế Toàn Diện 2025-2026

Giai đoạn 2025–2026 đang mở ra một trang mới cho hệ thống kế toán – thuế tại Việt Nam, với hàng loạt quy định được sửa đổi và bổ sung. Đây không chỉ là những thay đổi nhỏ lẻ mà là một cuộc "đại tu" toàn diện, định hình lại cách thức doanh nghiệp vận hành, quản lý dòng tiền và thực hiện nghĩa vụ thuế. Hệ sinh thái Cú Kiểm Toán của Cú Thông Thái nhận định rằng những thay đổi này đặt ra cả thách thức lẫn cơ hội, đòi hỏi sự chủ động thích nghi từ mọi đối tượng.

Theo phân tích từ Cú Kiểm Toán (thue.cuthongthai.vn).

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, Việt Nam không thể đứng ngoài xu hướng minh bạch hóa và số hóa quản lý tài chính. Các quốc gia phát triển như EU, Hàn Quốc đã và đang siết chặt các chuẩn mực báo cáo, yêu cầu hóa đơn điện tử và minh bạch giao dịch số để chống thất thu thuế. Từ đó, mục tiêu của Việt Nam là không chỉ bắt kịp mà còn tạo ra một môi trường kinh doanh công bằng, hiệu quả và bền vững hơn.

Bài viết này sẽ "soi kỹ từng con số" của những quy định kế toán – thuế mới nổi bật tại Việt Nam trong giai đoạn 2025-2026, đặt chúng vào bối cảnh so sánh với các xu hướng quốc tế. Đặc biệt, Cú Kiểm Toán sẽ rút ra những bài học quý báu và đưa ra khuyến nghị cụ thể giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh chuẩn bị tốt nhất, tránh những rủi ro không đáng có và thậm chí là tối ưu hóa lợi ích từ những thay đổi này.

Quy Định Kế Toán – Thuế Mới Nổi Bật Tại Việt Nam (2025-2026)

Những thay đổi pháp lý sắp tới có tác động sâu rộng đến hầu hết các loại hình doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh. Việc nắm bắt kịp thời là chìa khóa để đảm bảo sự tuân thủ và hoạt động kinh doanh liền mạch. Cú Kiểm Toán đã tổng hợp những điểm nhấn quan trọng nhất:

1. Thuế GTGT và Quản Lý Hóa Đơn: Cú Hích Cho Thanh Toán Không Tiền Mặt

Chính sách giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8% tiếp tục được kéo dài từ 01/07/2025 đến hết 31/12/2026. Điều này mang lại một khoảng thời gian đáng kể để doanh nghiệp giảm chi phí đầu ra, ước tính khoảng 20% giảm trên cùng một cơ sở tính thuế so với thuế suất cũ (Theo nguồn i-glocal và NewCA). Tuy nhiên, có một điểm cần lưu ý: các ngành như ngân hàng, tài chính, bất động sản, chứng khoán, bảo hiểm sẽ không nằm trong diện được giảm thuế suất này.

Một thay đổi mang tính cách mạng là việc bỏ ngưỡng 20 triệu đồng thanh toán tiền mặt. Từ 01/07/2025, để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, mọi hóa đơn mua vào, không phân biệt giá trị, đều phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Chỉ một số trường hợp đặc thù do Chính phủ quy định mới được miễn trừ. Đây là động thái mạnh mẽ của cơ quan thuế nhằm tăng cường minh bạch giao dịch và hạn chế thất thu từ các giao dịch tiền mặt không có giấy tờ rõ ràng. Đối với các doanh nghiệp có thói quen sử dụng tiền mặt trong các giao dịch nhỏ, đây là một thách thức lớn cần phải điều chỉnh ngay lập tức quy trình thanh toán nội bộ.

Ngoài ra, chính sách hoàn thuế cho ngành chịu thuế suất 5% cũng được điều chỉnh. Các doanh nghiệp chỉ sản xuất, cung ứng hàng hóa – dịch vụ chịu thuế 5% sẽ được hoàn thuế nếu sau 12 tháng (hoặc 4 quý) vẫn còn thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ từ 300 triệu đồng trở lên. Điều này hỗ trợ các ngành đặc thù có đầu vào chịu thuế cao hơn đầu ra.

2. Thuế TNDN, Hộ Kinh Doanh và Định Danh Cá Nhân: Chuyển Mình Số Hóa

Luật Thuế TNDN 2025 (Luật số 67/2025/QH15) sẽ có hiệu lực từ 01/10/2025, áp dụng cho kỳ tính thuế 2025. Luật này hứa hẹn mang đến nhiều quy định mới về ưu đãi đầu tư, nhằm thu hút vốn và thúc đẩy phát triển các ngành nghề chiến lược. Đồng thời, các quy định về quản lý chi phí được trừ cũng sẽ được làm rõ hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tối ưu hóa lợi nhuận chịu thuế của doanh nghiệp.

Đối với hộ và cá nhân kinh doanh, đây là giai đoạn của những thay đổi cơ bản nhất. Từ 01/01/2026, ngưỡng doanh thu chịu thuế được nâng từ 100 triệu đồng/năm lên 200 triệu đồng/năm. Mức tăng 100% này giúp nhiều hộ kinh doanh nhỏ giảm bớt gánh nặng thuế (Theo nguồn NewCA). Tuy nhiên, một mặt khác, từ cùng thời điểm 01/01/2026, các hộ và cá nhân kinh doanh sẽ chính thức chấm dứt áp dụng phương pháp thuế khoán, chuyển sang phương pháp kê khai. Điều này đồng nghĩa với việc họ sẽ phải tuân thủ các quy định về sổ sách, chứng từ như một doanh nghiệp thực thụ, đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực kế toán và quản lý tài chính.

Đặc biệt, việc sử dụng số định danh cá nhân (CCCD) thay mã số thuế cá nhân từ 01/07/2025 theo Thông tư 86/2024/TT-BTC và Luật Quản lý thuế là một bước tiến lớn trong công tác số hóa và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Đây là nền tảng để cơ quan thuế xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thuế thống nhất, hiệu quả hơn. Người lao động và cá nhân có thu nhập cần đảm bảo thông tin CCCD của mình được cập nhật đầy đủ và chính xác với cơ quan chi trả và cơ quan thuế.

3. Chế Độ Kế Toán Doanh Nghiệp Mới: Thông Tư 99/2025/TT-BTC

Điểm nhấn trong cải cách kế toán là sự ra đời của Thông tư 99/2025/TT-BTC, ban hành chế độ kế toán mới áp dụng cho mọi doanh nghiệp, có hiệu lực từ 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau 01/01/2026 (Theo nguồn Ketoanhanoi và i-glocal). Thông tư này sẽ thay thế hoàn toàn Thông tư 200/2014/TT-BTC và Thông tư 133/2016/TT-BTC, vốn đã là chuẩn mực cho nhiều năm qua. Mục tiêu là chuẩn hóa lại hệ thống tài khoản, mẫu biểu báo cáo tài chính, và đặc biệt là tăng cường yêu cầu về minh bạch cũng như số hóa hồ sơ kế toán.

Sự thay đổi này không chỉ đơn thuần là cập nhật số liệu mà còn là việc tái cấu trúc tư duy về kế toán. Doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ hệ thống phần mềm kế toán, quy trình ghi sổ và lập báo cáo để đảm bảo tương thích với các quy định mới. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp lớn, có yếu tố nước ngoài, đang trong quá trình chuyển đổi sang Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Việt Nam (VFRS) tiệm cận IFRS. Các SME cũng không ngoại lệ, dù có thể được áp dụng các quy định đơn giản hơn nhưng vẫn cần sự chuẩn bị kỹ lưỡng.

So Sánh Quốc Tế: Việt Nam Đang Đứng Ở Đâu?

Để hiểu rõ hơn về vị thế của Việt Nam trong bức tranh cải cách thuế – kế toán toàn cầu, Cú Kiểm Toán đã thực hiện một so sánh với các quốc gia phát triển và các khu vực có nền kinh tế năng động.

1. Hóa Đơn Điện Tử, Thanh Toán Không Tiền Mặt: Theo Sát Xu Hướng Toàn Cầu

Trong khu vực EU, nhiều nước như Italy, Pháp, Tây Ban Nha đã áp dụng bắt buộc hóa đơn điện tử B2B kết nối trực tiếp với cơ quan thuế từ lâu, đồng thời khuyến khích mạnh mẽ thanh toán không tiền mặt để chống gian lận VAT. Hàn Quốc cũng là một ví dụ điển hình khi hóa đơn điện tử được sử dụng rộng rãi, dữ liệu bán lẻ được kết nối gần thời gian thực với cơ quan thuế, hỗ trợ phân tích rủi ro rất hiệu quả.

Việt Nam đã bắt buộc hóa đơn điện tử trên phạm vi toàn quốc và tiếp tục nâng cấp. Từ 01/06/2025, nhiều đối tượng, bao gồm hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm, sẽ phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền. Quan trọng hơn, quy định từ 01/07/2025 về việc mọi khoản chi muốn được khấu trừ thuế GTGT phải thanh toán không dùng tiền mặt cho thấy Việt Nam đang tiến rất gần nhóm nước dẫn đầu khu vực về kết nối dữ liệu thuế theo thời gian gần thực và kiểm soát hóa đơn điện tử (Theo nguồn i-glocal và NewCA). Đây là một tín hiệu tích cực cho sự minh bạch của nền kinh tế, dù ban đầu có thể gây ra một số khó khăn trong quá trình thích nghi cho doanh nghiệp Việt Nam.

2. Quản Lý Hộ Kinh Doanh, Kinh Tế Phi Chính Thức: Thu Hẹp Khoảng Cách

Các tổ chức kinh tế lớn như OECD và EU đều có xu hướng chung là thu hẹp khu vực thuế khoán, buộc các hộ kinh doanh lớn phải kê khai, sử dụng hóa đơn điện tử và ghi sổ kế toán tối thiểu. Mục tiêu là đưa kinh tế phi chính thức vào khuôn khổ quản lý, đảm bảo công bằng thuế và mở rộng cơ sở thuế.

Tại Việt Nam, bước ngoặt từ 01/01/2026, khi hộ và cá nhân kinh doanh chấm dứt thuế khoán và chuyển sang kê khai, là một động thái tương đồng. Đồng thời, từ 01/07/2025, các sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán sẽ phải khấu trừ và nộp thuế thay cho hộ, cá nhân bán hàng trên nền tảng (Theo nguồn i-glocal và NewCA). Điều này không chỉ giúp thu hẹp kinh tế phi chính thức mà còn tạo áp lực tuân thủ cao cho các hộ kinh doanh tại các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, vốn đang hoạt động rất sôi nổi trên các nền tảng số.

3. Chuẩn Mực Kế Toán và Hội Nhập: Lộ Trình Hai Tầng

Nhiều quốc gia trên thế giới đã chuyển sang áp dụng hoàn toàn IFRS (Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế) hoặc IFRS for SMEs (dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ). Việt Nam đang trong lộ trình triển khai Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Việt Nam (VFRS) tiệm cận IFRS, song song với việc ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC là bước tái cơ cấu toàn diện chế độ kế toán doanh nghiệp.

So với quốc tế, Việt Nam đi theo lộ trình hai tầng: một mặt tiệm cận chuẩn mực quốc tế cho doanh nghiệp lớn, đặc biệt là các doanh nghiệp niêm yết và có vốn đầu tư nước ngoài; mặt khác vẫn giữ chế độ kế toán đơn giản hơn cho SME. Tuy nhiên, yêu cầu về số hóa và minh bạch ngày càng giống các nước OECD. Đây là một cách tiếp cận linh hoạt, nhằm đảm bảo sự phù hợp với đặc điểm của nền kinh tế Việt Nam nhưng vẫn hướng tới mục tiêu hội nhập sâu rộng.

🦉 Cú nhận xét: Việc Việt Nam áp dụng lộ trình tiệm cận IFRS cho thấy sự cam kết của Chính phủ trong việc nâng cao chất lượng thông tin tài chính, giúp doanh nghiệp Việt Nam dễ dàng hơn trong việc tiếp cận thị trường vốn quốc tế và nâng cao uy tín trong mắt nhà đầu tư toàn cầu.

4. Bối Cảnh Kinh Tế Vĩ Mô: Chi Phí Vận Hành và Quy Định Thuế

Trong bối cảnh các quy định thuế và kế toán đang được siết chặt, doanh nghiệp Việt Nam còn phải đối mặt với các biến động của chi phí vận hành. Giá nhiên liệu, một yếu tố đầu vào quan trọng cho nhiều ngành, luôn là mối quan tâm hàng đầu. Theo số liệu cập nhật từ Cú Thông Thái vào ngày 17/06/2026, giá xăng RON 95 tại Việt Nam đang ở mức 24.150 VND/lít. Khi so sánh với các nước trong khu vực, chúng ta có thể thấy một bức tranh đa dạng về chi phí này:

Giá xăng tại Việt Nam (22.060 VND/lít theo dữ liệu Cú Thông Thái) đang ở mức tương đối cạnh tranh so với các nước trong khu vực, như Thái Lan (34.236 VND/lít) hay Singapore (49.246 VND/lít). Điều này phần nào giúp giảm bớt áp lực chi phí vận chuyển, logistics cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, sự biến động của giá xăng vẫn là yếu tố cần được quản lý chặt chẽ, đặc biệt khi các quy định mới về thuế và kế toán đòi hỏi sự minh bạch và chi tiết hơn trong việc hạch toán chi phí đầu vào, bao gồm cả chi phí nhiên liệu. Doanh nghiệp cần đảm bảo mọi khoản chi phí liên quan đến nhiên liệu đều có hóa đơn điện tử và được thanh toán không dùng tiền mặt để đủ điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào từ 01/07/2025.

Xu Hướng và Bài Học Cho Doanh Nghiệp Việt Nam

Với những thay đổi sâu rộng sắp tới, doanh nghiệp Việt Nam cần có một lộ trình thích ứng rõ ràng và chủ động. Dưới đây là những xu hướng chính và bài học mà Cú Kiểm Toán đã đúc kết:

1. Xu Hướng Chính Đến 2026: Số Hóa và Minh Bạch Tuyệt Đối

Xu hướng đầu tiên và quan trọng nhất là số hóa toàn diện hồ sơ kế toán – thuế. Từ hóa đơn điện tử, chứng từ khấu trừ điện tử, đến việc sử dụng số định danh cá nhân thay mã số thuế và nộp hồ sơ, hoàn thuế trực tuyến – tất cả sẽ trở thành tiêu chuẩn bắt buộc. Các doanh nghiệp không đầu tư vào công nghệ và quy trình số hóa sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc tuân thủ.

Thứ hai là siết chặt điều kiện chi phí được trừ và khấu trừ thuế. Quy định thanh toán không tiền mặt gần như là bắt buộc cho mọi khoản chi nếu muốn khấu trừ GTGT là một ví dụ điển hình. Điều này buộc doanh nghiệp phải quản lý dòng tiền và các giao dịch một cách chặt chẽ, có hệ thống hơn, tránh các giao dịch tiền mặt thiếu minh bạch.

Cuối cùng, dù có sự nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế cho hộ kinh doanh lên 200 triệu đồng/năm, nhưng việc chấm dứt cơ chế thuế khoán thực chất là siết chặt quản lý các hộ có doanh thu trung bình – lớn (Theo nguồn i-glocal và NewCA). Các sàn thương mại điện tử cũng sẽ phải khấu trừ và nộp thuế thay, đẩy nhanh quá trình đưa kinh tế số vào khuôn khổ quản lý thuế.

2. Bài Học và Khuyến Nghị Từ Cú Kiểm Toán

Căn cứ vào những phân tích trên, Cú Kiểm Toán đưa ra những khuyến nghị cụ thể để doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh có thể chủ động thích ứng:

3. Bài Học Cho Người Nộp Thuế: 3 Mẹo Tiết Kiệm Thuế Hợp Pháp

Kết Luận

Giai đoạn 2025-2026 là một bước ngoặt quan trọng đối với hệ thống kế toán – thuế tại Việt Nam. Các quy định mới không chỉ thúc đẩy số hóa, minh bạch mà còn tiệm cận các chuẩn mực quốc tế, tạo ra một sân chơi công bằng hơn cho mọi loại hình doanh nghiệp. Việc chủ động nắm bắt, chuẩn bị và thích ứng là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp không chỉ tồn tại mà còn phát triển mạnh mẽ trong bối cảnh mới.

Nếu tận dụng tốt các quy định mới, doanh nghiệp Việt Nam sẽ trở nên minh bạch hơn, dễ dàng tiếp cận các nguồn vốn từ ngân hàng và nhà đầu tư nước ngoài. Ngược lại, nếu chậm thích ứng, rủi ro phạt thuế, truy thu và bị đánh giá rủi ro cao trong hệ thống quản lý thuế điện tử sẽ tăng lên đáng kể. Đừng để mình nằm trong số 98% doanh nghiệp chưa biết rõ. Hãy hành động ngay! Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn cập nhật và tuân thủ.