Quy định kế toán thuế mới 2026 là một loạt các điều chỉnh đồng bộ về Luật Thuế TNCN, GTGT, Quản lý thuế, và Luật Kế toán, có hiệu lực từ 01/01/2026. Các thay đổi chính bao gồm việc bỏ thuế khoán cho hộ kinh doanh, tăng mạnh mức giảm trừ gia cảnh Thuế TNCN, kéo dài chính sách giảm 2% thuế VAT, và ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp.

Giới Thiệu: Đừng Ngủ Quên Với Thay Đổi Thuế Kế Toán 2026!

Từ ngày 01/01/2026, hệ thống kế toán – thuế tại Việt Nam chính thức bước vào một giai đoạn điều chỉnh sâu rộng, không chỉ ảnh hưởng đến các doanh nghiệp mà còn tác động trực tiếp đến hàng triệu hộ kinh doanh và người lao động. Đây không phải là những thay đổi nhỏ, mà là một cuộc "đại tu" nhằm siết chặt quản lý dựa trên dữ liệu thực, khuyến khích số hóa, đồng thời thể hiện sự hỗ trợ rõ rệt cho người dân và nền kinh tế.

Căn cứ theo Luật số 09/2026/QH16 sửa đổi một số điều của Luật Thuế TNCN, Luật Thuế GTGT và các luật thuế khác, cùng các văn bản hướng dẫn dưới luật như Nghị định 373/2025/NĐ-CP và Thông tư 99/2025/TT-BTC, mọi cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp cần nắm rõ để tránh những rủi ro không đáng có. Tổng cục Thuế và Bộ Tài chính đang thúc đẩy một lộ trình rõ ràng, buộc người nộp thuế phải chủ động thích ứng. Đừng để mình là 98% doanh nghiệp chưa sẵn sàng. Cú Kiểm Toán sẽ cùng bạn soi kỹ từng con số.

🦉 Cú nhận xét: Việc nắm bắt sớm các quy định này không chỉ giúp tuân thủ luật pháp mà còn mở ra cơ hội tối ưu nghĩa vụ thuế, đặc biệt trong bối cảnh giá cả hàng hóa có thể biến động, ví dụ như giá xăng RON 95 tại Việt Nam đang ở mức 24.150 VND/lít (thấp hơn nhiều so với Thái Lan 34.125 VND/lít hay Singapore 49.088 VND/lít) có thể ảnh hưởng đến chi phí vận hành doanh nghiệp và sức mua của người dân.

Điểm Thay Đổi Lớn Về Thuế Tác Động Trực Tiếp Đến Người Việt

Năm 2026 mang đến nhiều cập nhật quan trọng về thuế, ảnh hưởng sâu rộng đến từng đối tượng nộp thuế. Hãy cùng Cú Kiểm Toán "mổ xẻ" từng thay đổi để thấy rõ tác động cụ thể.

Bỏ Thuế Khoán, Siết Chặt Hộ Kinh Doanh Từ 01/01/2026

Một trong những thay đổi gây chú ý nhất là việc bãi bỏ thuế khoán đối với hộ và cá nhân kinh doanh, áp dụng từ ngày 01/01/2026. Thay vào đó, cơ chế kê khai và nộp thuế sẽ dựa trên doanh thu thực tế và dữ liệu quản lý thuế điện tử. Thay đổi này, được quy định trong Đề án ban hành kèm Quyết định 3389/QĐ-BTC năm 2025, cho thấy quyết tâm của cơ quan thuế trong việc quản lý minh bạch và công bằng hơn.

Theo Nghị định 373/2025/NĐ-CP, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế TNCN của hộ, cá nhân kinh doanh đã được tăng từ 200 triệu lên 500 triệu đồng/năm. Điều này có nghĩa, hàng trăm nghìn hộ kinh doanh nhỏ, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, sẽ không còn phải nộp thuế TNCN nếu doanh thu của họ nằm dưới ngưỡng này. Đây là một sự hỗ trợ đáng kể cho các đơn vị kinh doanh nhỏ lẻ, giúp họ giảm gánh nặng tài chính.

Tuy nhiên, những hộ có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm sẽ phải đối mặt với quy định chặt chẽ hơn: phải ghi chép sổ sách, sử dụng hóa đơn điện tử và kê khai định kỳ, thay vì chỉ nộp thuế khoán như trước. Tổng cục Thuế cũng nhấn mạnh rằng, từ 2026, hộ có doanh thu trên 1 tỷ đồng bắt buộc dùng hóa đơn điện tử, còn nhóm dưới 1 tỷ đồng cần có sổ sách tối thiểu phản ánh doanh thu phát sinh. Việc này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hệ thống và nhân sự. Bạn có thể tra cứu thuế hộ kinh doanh để biết mình thuộc nhóm nào.

Tăng Mạnh Mức Giảm Trừ Gia Cảnh Thuế TNCN

Tin vui cho người lao động là mức giảm trừ gia cảnh thuế TNCN đã được tăng đáng kể từ kỳ tính thuế 2026. Cụ thể, theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm), và mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc tăng lên 6,2 triệu đồng/tháng. So với các mức cũ là 11 triệu đồng cho bản thân và 4,4 triệu đồng cho người phụ thuộc, đây là một sự tăng vọt đáng kể.

Sự điều chỉnh này có ý nghĩa lớn, giúp nhiều lao động có thu nhập thấp – trung bình tại các thành phố lớn như TP.HCM, Hà Nội, Bình Dương, hoặc công nhân khu công nghiệp, giảm số thuế phải nộp hoặc thậm chí không còn phải nộp thuế TNCN nếu tổng thu nhập chịu thuế sau khi trừ các khoản bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế chỉ nhỉnh hơn ngưỡng giảm trừ một chút. Đối với các doanh nghiệp, việc này đòi hỏi phải cập nhật lại phần mềm tiền lương – thuế, các hợp đồng lao động và quy trình khấu trừ TNCN từ năm 2026 để đảm bảo tính chính xác, tránh khấu trừ sai. Bạn có thể dễ dàng tính giảm trừ gia cảnh của mình để biết số tiền được giảm.

Kéo Dài Chính Sách Giảm 2% Thuế VAT Đến Hết 2026

Trong nỗ lực kích cầu tiêu dùng và hỗ trợ nền kinh tế, chính sách giảm 2% thuế VAT (từ 10% xuống 8% đối với một số nhóm hàng hóa, dịch vụ) sẽ tiếp tục được áp dụng đến hết năm 2026. Đây là một tin tức tốt lành cho cả người tiêu dùng và doanh nghiệp. Người tiêu dùng sẽ tiếp tục được hưởng giá thấp hơn trên nhiều mặt hàng thiết yếu và dịch vụ, giúp tăng sức mua.

Các doanh nghiệp bán lẻ, dịch vụ, F&B (tập trung đông đảo tại TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, Nha Trang) cần theo dõi sát sao danh mục hàng hóa, dịch vụ được giảm VAT để kê khai đúng mức thuế suất. Việc này vô cùng quan trọng để tránh rủi ro bị truy thu và phạt do kê khai sai. Cú Kiểm Toán khuyến nghị các doanh nghiệp nên rà soát lại hệ thống kế toán và đào tạo lại nhân sự để đảm bảo tuân thủ. Việc kéo dài chính sách này cho thấy sự linh hoạt của Chính phủ trong điều hành kinh tế, ứng phó với các biến động thị trường.

Quy Định Kế Toán Mới: Doanh Nghiệp Phải Làm Gì Từ 2026?

Cùng với các thay đổi về thuế, các quy định kế toán mới cũng là một trọng tâm của năm 2026, buộc doanh nghiệp phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng.

Thông tư 99/2025/TT-BTC – Chế Độ Kế Toán Doanh Nghiệp Mới

Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025, hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp. Thông tư này có hiệu lực từ 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này. Đây là một bước tiến lớn nhằm chuẩn hóa và thống nhất hệ thống kế toán cho doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế, thay thế một phần các thông tư kế toán cũ.

Điểm nổi bật của Thông tư 99/2025/TT-BTC là khuyến khích áp dụng kế toán trên nền tảng số, sử dụng hóa đơn điện tử và chữ ký số. Thông tư yêu cầu doanh nghiệp ghi nhận đầy đủ doanh thu, chi phí, công nợ, tạo ra dữ liệu đồng bộ cho cơ quan thuế. Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, việc chuyển đổi chế độ kế toán mới đòi hỏi phải nâng cấp phần mềm kế toán, đào tạo lại nhân sự kế toán – thuế. Thắt chặt phối hợp giữa bộ phận kế toán và tư vấn thuế là yếu tố then chốt để đảm bảo khớp số liệu báo cáo tài chính và tờ khai thuế, tránh sai sót.

Thông tư 101/2025/TT-BTC – Kế Toán Cho Doanh Nghiệp Môi Giới Bảo Hiểm

Bên cạnh Thông tư 99, Bộ Tài chính cũng ban hành Thông tư 101/2025/TT-BTC ngày 29/10/2025, hướng dẫn nguyên tắc kế toán áp dụng riêng cho các doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, có hiệu lực từ năm tài chính 2026. Nhóm doanh nghiệp này, với nhiều trụ sở tại TP.HCM và Hà Nội, sẽ phải ghi nhận hoa hồng môi giới, phí dịch vụ và các khoản dự phòng theo chuẩn mực mới. Đồng thời, họ cũng cần điều chỉnh cách tính thuế TNDN, TNCN liên quan đến hoa hồng, thưởng đại lý dựa trên số liệu kế toán mới.

Sự ra đời của thông tư chuyên biệt này cho thấy sự quan tâm của Nhà nước trong việc quản lý sâu sát các ngành nghề đặc thù, đảm bảo tính minh bạch và chuẩn xác trong báo cáo tài chính của các đơn vị môi giới bảo hiểm.

Xu Hướng Lớn: Số Hóa Và Siết Chặt Quản Lý Thuế

Các văn bản pháp luật và nội dung tập huấn từ Tổng cục Thuế và Bộ Tài chính đang vẽ ra một bức tranh rõ nét về ba xu hướng lớn từ năm 2026. Đầu tiên là số hóa quản lý thuế, với việc bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử và chữ ký số. Cục Thuế các tỉnh thành lớn như Hà Nội, TP.HCM đã ban hành quy chế quản lý, sử dụng chữ ký số chuyên dùng công vụ năm 2026, thể hiện sự đồng bộ trong triển khai.

Thứ hai là chuyển từ phương pháp thuế khoán sang kê khai dựa trên dữ liệu thực đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Điều này đảm bảo tính công bằng, chính xác hơn trong việc xác định nghĩa vụ thuế của từng đối tượng.

Thứ ba là xu hướng tăng cường hỗ trợ người nộp thuế thông qua việc tăng giảm trừ gia cảnh và kéo dài chính sách giảm VAT. Điều này không chỉ giúp giảm gánh nặng tài chính cho người dân mà còn kích thích tiêu dùng, hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế có nhiều thách thức.

Với doanh nghiệp, giai đoạn 2025–2026 cũng ghi nhận nhiều chỉnh sửa về thuế TNDN, GTGT, xử phạt thuế và hóa đơn điện tử, như phân tích của Tạp chí Kinh tế & Tài chính Việt Nam. Việc này đòi hỏi các doanh nghiệp phải chủ động rà soát và cập nhật liên tục các quy định mới để đảm bảo tuân thủ. Các thay đổi này cho thấy một Việt Nam đang tiệm cận các chuẩn mực quốc tế về quản lý tài chính và thuế.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: 3 Mẹo Tiết Kiệm Thuế Hợp Pháp Từ 2026

Trong bối cảnh chính sách thuế và kế toán thay đổi nhanh chóng, việc chủ động nắm bắt và áp dụng đúng đắn sẽ giúp cá nhân và doanh nghiệp tối ưu hóa nghĩa vụ thuế, tránh rủi ro pháp lý. Cú Kiểm Toán xin đưa ra 3 bài học và gợi ý cụ thể:

Kết Luận

Giai đoạn 2026 là một bước ngoặt lớn trong hệ thống thuế và kế toán tại Việt Nam, với trọng tâm là minh bạch hóa, số hóa và hỗ trợ người nộp thuế. Từ việc bỏ thuế khoán cho hộ kinh doanh, tăng mạnh giảm trừ gia cảnh TNCN, đến các thông tư kế toán mới, mọi thay đổi đều đòi hỏi sự chủ động và thích ứng nhanh chóng. Việc theo dõi sát sao các cập nhật từ Tổng cục Thuế, Bộ Tài chính, và Cục Thuế các tỉnh thành lớn sẽ trở thành "thói quen bắt buộc" để tránh những rủi ro pháp lý và tối ưu nghĩa vụ thuế của mình. Đừng để mình là người đứng ngoài cuộc.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn