Quy định kế toán thuế mới từ năm 2026 tại Việt Nam bao gồm tăng mức giảm trừ gia cảnh lên 15.5 triệu đồng/tháng, đơn giản hóa biểu thuế TNCN từ 7 xuống 5 bậc, nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế cho hộ kinh doanh lên 500 triệu đồng/năm, siết chặt quy định tạm nộp TNDN 80% và bãi bỏ lệ phí môn bài.

Giới Thiệu: Đừng Để Thuế Mới 'Đánh Úp' Doanh Nghiệp Bạn!

Hệ thống kế toán thuế Việt Nam đang bước vào một đợt thay đổi lớn trong giai đoạn 2025–2026. Nếu bạn là một kế toán viên hay chủ doanh nghiệp, đây không phải là lúc để ngủ quên trên những quy định cũ. Cú Kiểm Toán đã soi kỹ từng con số, từng điều luật để mang đến cho bạn 5 điểm cốt lõi PHẢI BIẾT từ năm 2026. Những thay đổi này không chỉ tác động đến nghĩa vụ thuế, mà còn buộc bộ phận kế toán phải cập nhật quy trình, phần mềm và hệ thống chứng từ để tránh rủi ro thanh tra, xử phạt. Bạn có thể so sánh thuế 2025 vs 2026 ngay để thấy rõ sự khác biệt.

Theo phân tích từ Cú Kiểm Toán (thue.cuthongthai.vn).

Bạn có biết, theo thống kê, 98% kế toán không nắm rõ đầy đủ các thay đổi này ngay khi chúng có hiệu lực? Con số này đáng báo động. Việc chậm trễ cập nhật có thể dẫn đến những sai sót không đáng có, gây thiệt hại tài chính và uy tín. Hãy cùng Cú Kiểm Toán đi sâu vào 5 thay đổi quan trọng nhất, đảm bảo doanh nghiệp bạn luôn tuân thủ và tối ưu thuế.

1. Mức Giảm Trừ Gia Cảnh Mới: Hàng Triệu Người Lao Động 'Thở Phào'

Đây là tin vui cho rất nhiều người lao động! Từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh tăng mạnh theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15. Cụ thể:

Điều này có nghĩa là, ngưỡng thu nhập phải đóng thuế TNCN sẽ cao hơn đáng kể. Ví dụ:

Bài học cho kế toán: Bạn cần cập nhật ngay phần mềm tính lương – thuế để áp dụng mức giảm trừ mới từ 01/01/2026. Rà soát lại hồ sơ đăng ký người phụ thuộc, đảm bảo đủ chứng từ để người lao động được hưởng giảm trừ tối đa. Các doanh nghiệp FDI tại TP.HCM, Bắc Ninh cần điều chỉnh hợp đồng lương net/gross để tránh hiểu nhầm với người lao động.

🦉 Cú nhận xét: Thay đổi này không chỉ giảm gánh nặng cho người lao động mà còn là cơ hội để doanh nghiệp điều chỉnh chính sách lương, tăng sức cạnh tranh thu hút nhân tài. Hãy sử dụng công cụ tính giảm trừ gia cảnh của Cú Thông Thái để kiểm tra nhanh.

2. Biểu Thuế TNCN Mới: Đơn Giản Hóa Từ 7 Bậc Xuống 5 Bậc

Luật Thuế TNCN 2025 (số 109/2025/QH15) có hiệu lực từ 01/7/2026, mang đến một sự thay đổi cơ bản trong biểu thuế lũy tiến. Biểu thuế sẽ giảm từ 7 bậc xuống chỉ còn 5 bậc, với các mức thuế suất lần lượt là 5% – 10% – 20% – 30% – 35%.

Điểm đáng chú ý là thuế suất ở bậc 2 giảm từ 15% xuống 10%, và bậc 3 giảm từ 25% xuống 20%. Đặc biệt, mức thu nhập áp dụng bậc cao nhất 35% được nâng lên trên 100 triệu đồng/tháng thay vì 80 triệu đồng như trước đây. Điều này có nghĩa là những người có thu nhập cao hơn sẽ chịu mức thuế suất cao nhất ở ngưỡng thu nhập cao hơn, giúp giảm bớt gánh nặng cho nhóm thu nhập trung bình – khá.

Tác động đối với kế toán thuế: Bạn phải cập nhật lại biểu thuế trong hệ thống tính lương – thuế của mình. Việc sử dụng nhầm biểu cũ 7 bậc cho kỳ tính thuế 2026 sẽ dẫn đến sai sót nghiêm trọng. Các báo cáo phân tích chi phí nhân sự tại các doanh nghiệp dịch vụ, ngân hàng (như Vietcombank, Techcombank) cần được điều chỉnh, vì chi phí thuế TNCN thực tế của người lao động sẽ giảm ở các bậc trung bình. Đây cũng là cơ hội để kế toán tư vấn cho ban lãnh đạo về chính sách đãi ngộ, giữ chân nhân sự cao cấp.

Bạn có thể sử dụng công cụ tính thuế TNCN của Cú Thông Thái để mô phỏng tác động của biểu thuế mới lên từng cá nhân.

3. Ngưỡng Doanh Thu Hộ Kinh Doanh & Thanh Toán Không Tiền Mặt

Từ kỳ tính thuế năm 2026, Luật Thuế TNCN 2025 điều chỉnh đáng kể cách áp dụng thuế cho hộ/cá nhân kinh doanh. Ngưỡng doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở lên mới phải nộp TNCN, tăng gấp 5 lần so với mức 100 triệu đồng/năm trước đây. Đồng thời, hình thức thuế khoán dần được thay thế bằng cơ chế kê khai và tự tính thuế dựa trên doanh thu, chi phí thực tế. Điều này thúc đẩy sự minh bạch và công bằng hơn.

Song song, về điều kiện ghi nhận chi phí được trừ khi tính thuế TNDN, kế toán cần lưu ý: ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt để được tính chi phí được trừ là từ 5 triệu đồng trở lên, tính theo từng lần hoặc tổng mua trong ngày với cùng nhà cung cấp. Điều này có nghĩa là, tại các doanh nghiệp thương mại ở Hà Nội, TP.HCM, việc thanh toán tiền mặt trên 5 triệu đồng cho một nhà cung cấp trong ngày sẽ không được tính vào chi phí hợp lệ khi quyết toán thuế TNDN.

Bài học thực tiễn: Kế toán cần siết chặt quy trình thanh toán, bắt buộc chuyển khoản/không dùng tiền mặt cho hóa đơn trên 5 triệu đồng để tránh bị loại chi phí khi thanh tra thuế. Với hộ kinh doanh tại chợ đầu mối, phố ẩm thực (Hà Nội, Đà Nẵng), việc nâng ngưỡng 500 triệu/năm giúp nhiều hộ nhỏ không còn phải nộp TNCN, nhưng lại đòi hỏi họ phải làm quen với kê khai doanh thu – chi phí nếu vượt ngưỡng. Hãy tham khảo công cụ tính thuế hộ kinh doanh để đơn giản hóa việc này.

4. TNDN Tạm Nộp & Bãi Bỏ Lệ Phí Môn Bài: Vừa Nới Lỏng Vừa Siết Chặt

Một điểm kế toán thuế doanh nghiệp cần chú ý là quy định về thuế TNDN tạm nộp: tổng số thuế TNDN đã tạm nộp của 04 quý không được thấp hơn 80% số thuế TNDN phải nộp theo quyết toán năm. Nếu doanh nghiệp tại TP.HCM, Bình Dương, Bắc Ninh tạm nộp thấp hơn tỷ lệ này, nguy cơ phải nộp thêm tiền chậm nộp là rất lớn. Đây là rủi ro thường thấy ở doanh nghiệp tăng trưởng nhanh nhưng kế toán chưa kịp điều chỉnh số tạm nộp theo kết quả kinh doanh thực tế.

Ngoài ra, một thay đổi được cộng đồng kế toán quan tâm là bãi bỏ quy định kê khai, nộp lệ phí môn bài từ năm 2026 trở đi. Điều này giúp giảm bớt một đầu việc hành chính, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ, start-up ở Hà Nội, TP.HCM. Đây là một sự giảm nhẹ đáng kể về thủ tục hành chính, nhưng không có nghĩa là doanh nghiệp không cần quan tâm đến các nghĩa vụ thuế khác.

Ý nghĩa thực tế: Kế toán cần lập kế hoạch tạm nộp TNDN theo quý sát với lợi nhuận dự kiến, thay vì tạm nộp thấp để giữ dòng tiền, vì có thể phải trả giá bằng tiền phạt chậm nộp sau quyết toán. Việc bãi bỏ lệ phí môn bài giúp giảm chi phí và thủ tục, nhưng doanh nghiệp vẫn phải duy trì nghĩa vụ đăng ký kinh doanh, kê khai các sắc thuế khác đầy đủ.

5. Cập Nhật Chế Độ Kế Toán, Báo Cáo & Tài Sản Cố Định

Ở góc độ thuế gắn với chế độ kế toán, Bộ Tài chính và các hướng dẫn mới buộc kế toán phải cập nhật hệ thống tài khoản, mẫu sổ, chứng từ và báo cáo tài chính. Bạn sẽ cần cập nhật phần mềm kế toán, cài đặt hệ thống tài khoản mới theo Phụ lục II Thông tư 99, điều chỉnh mẫu sổ, chứng từ, báo cáo tài chính theo biểu mẫu mới. Điều này đòi hỏi một sự đầu tư đáng kể về thời gian và nguồn lực.

Đáng chú ý, tên "Bảng cân đối kế toán" được thay bằng "Báo cáo tình hình tài chính", phù hợp thông lệ quốc tế hơn. Ngoài ra, Thông tư 71/2026/TT-BTC ngày 23/6/2026 sửa đổi, bổ sung chế độ quản lý, tính hao mòn tài sản cố định, ảnh hưởng trực tiếp đến việc trích khấu hao – yếu tố quan trọng khi xác định chi phí được trừ và lợi nhuận chịu thuế TNDN.

Đối với doanh nghiệp bất động sản ở TP.HCM, Hà Nội, việc tính hao mòn và khấu hao tài sản (nhà xưởng, công trình, máy móc) là vấn đề lớn. Chỉ cần sai thời gian khấu hao hoặc áp dụng sai quy định, chi phí có thể bị loại khi thanh tra, dẫn tới tăng mạnh thuế TNDN phải nộp. Việc cập nhật đúng các quy định này là tối quan trọng để tránh những rủi ro không đáng có.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: 3 Mẹo Tiết Kiệm Thuế Hợp Pháp

Để tận dụng tối đa lợi ích và tránh rủi ro từ các quy định thuế mới, Cú Kiểm Toán mách bạn 3 mẹo quan trọng:

1. Rà Soát Kỹ Giảm Trừ Gia Cảnh & Người Phụ Thuộc

Với mức giảm trừ mới, nhiều người sẽ không còn phải nộp thuế TNCN. Hãy đảm bảo hồ sơ người phụ thuộc của bạn được cập nhật đầy đủ và chính xác. Mỗi người phụ thuộc hợp lệ là 6,2 triệu đồng/tháng được trừ vào thu nhập chịu thuế, một con số không hề nhỏ. Việc này giúp bạn giảm đáng kể nghĩa vụ thuế, đặc biệt nếu bạn có nhiều người phụ thuộc. Đừng bỏ lỡ quyền lợi chính đáng này. Hãy chủ động kiểm tra lại hồ sơ và bổ sung nếu cần.

2. Tối Ưu Hóa Kế Hoạch Tạm Nộp Thuế TNDN

Quy định 80% thuế TNDN tạm nộp là một con dao hai lưỡi. Nếu tạm nộp thấp hơn, bạn sẽ bị phạt chậm nộp. Ngược lại, tạm nộp quá cao sẽ giam dòng tiền của doanh nghiệp. Hãy lập kế hoạch tạm nộp theo quý sát với dự kiến lợi nhuận thực tế. Sử dụng các công cụ dự báo tài chính để ước tính lợi nhuận một cách chính xác nhất. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận kế toán và kinh doanh để có cái nhìn tổng thể về tình hình tài chính của công ty. Kế hoạch tốt giúp doanh nghiệp tránh phạt và quản lý dòng tiền hiệu quả.

3. Chuyển Đổi Thanh Toán Không Tiền Mặt Cho Hóa Đơn Lớn

Quy định về thanh toán không dùng tiền mặt cho hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên để được tính chi phí hợp lệ là một điểm cần đặc biệt lưu ý. Hãy siết chặt quy trình thanh toán nội bộ, khuyến khích và bắt buộc chuyển khoản ngân hàng đối với các giao dịch mua hàng, dịch vụ có giá trị lớn. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định mà còn tăng cường tính minh bạch, dễ dàng quản lý và truy vết các giao dịch. Đây là một bước đi quan trọng để tránh bị loại chi phí khi cơ quan thuế thanh tra, bảo vệ lợi nhuận chịu thuế của doanh nghiệp.

Kết Luận: Chuẩn Bị Sớm, An Toàn Tuyệt Đối

Giai đoạn 2025–2026 cho thấy xu hướng giảm gánh nặng thuế cho người lao động và hộ kinh doanh nhỏ, nhưng đồng thời cơ quan thuế lại siết chặt kỷ luật kê khai, nộp thuế. Với kế toán doanh nghiệp, bài học lớn nhất là phải xem việc cập nhật chính sách thuế như một quy trình bắt buộc đầu năm, không chỉ để tối ưu chi phí thuế, mà còn để phòng ngừa rủi ro xử phạt.

Để tận dụng lợi thế từ các quy định mới và tránh rủi ro, bộ phận kế toán tại doanh nghiệp ở Việt Nam cần xây dựng một checklist đầu năm 2026 xoay quanh 5 điểm cốt lõi Cú Kiểm Toán đã phân tích. Hãy chủ động, đừng để những thay đổi này làm khó bạn. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn dẫn đầu!