Giảm trừ gia cảnh là khoản tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế TNCN. Từ 2026, mức giảm trừ cho bản thân là 15,5 triệu đồng/tháng và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, tăng mạnh gần 41% so với mức cũ 11 triệu và 4,4 triệu đồng.

Giới Thiệu: Kỷ Nguyên Mới Của Giảm Trừ Gia Cảnh

Từ kỳ tính thuế năm 2026, bức tranh thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) sẽ có một nét vẽ mới, tươi sáng hơn cho người lao động. Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, mức giảm trừ gia cảnh tăng vọt: 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Đây là một sự điều chỉnh đáng kể, gần 41% so với mức 11 triệu và 4,4 triệu đồng đang áp dụng.

Thực tế cho thấy, chi phí sinh hoạt tại các đô thị lớn như Hà Nội hay TP.HCM không ngừng leo thang. Với giá xăng RON 95 hiện ở mức 24.150 VND/lít (cập nhật 2026-06-17, theo Perplexity), và các mặt hàng thiết yếu khác cũng tăng theo, việc tăng giảm trừ gia cảnh là một động thái kịp thời từ cơ quan quản lý để hỗ trợ người dân. Điều này có nghĩa là nhiều người sẽ giảm bớt gánh nặng thuế, thậm chí có thể thoát khỏi diện phải nộp thuế. Tuy nhiên, Cú Kiểm Toán xin cảnh báo: Chính sách mới, nếu không được "soi kỹ từng con số", sẽ tiềm ẩn vô số sai lầm tai hại. Đừng để niềm vui giảm thuế biến thành nỗi lo bị truy thu!

Bài viết này sẽ "mổ xẻ" 5 sai lầm phổ biến nhất mà cả cá nhân và kế toán doanh nghiệp thường mắc phải khi đối diện với mức giảm trừ gia cảnh mới này. Mục tiêu là để bạn nắm rõ, áp dụng đúng, và tối ưu hóa lợi ích thuế của mình. Hãy cùng Cú Thông Thái phân tích từng điểm nhỏ nhất.

Mức Giảm Trừ Gia Cảnh 2026: Số Liệu Cụ Thể và Bối Cảnh Chính Sách

Để hiểu rõ những sai lầm, trước hết chúng ta cần nắm chắc các con số. Căn cứ Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, các mức giảm trừ chính thức từ năm tính thuế 2026 là:

Hãy so sánh với mức hiện hành theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14 áp dụng đến hết năm 2025:

Rõ ràng, đây là một bước nhảy vọt đáng kể. Mức tăng gần 41% cho cả bản thân và người phụ thuộc cho thấy sự nỗ lực của Nhà nước trong việc điều chỉnh chính sách thuế để phù hợp với biến động kinh tế và thu nhập của người dân. Cú Kiểm Toán nhận thấy, động thái này đặc biệt ý nghĩa trong bối cảnh lạm phát và chi phí sinh hoạt ở các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội tăng mạnh.

🦉 Cú nhận xét: Việc điều chỉnh giảm trừ gia cảnh không chỉ giúp người dân giảm gánh nặng thuế trực tiếp mà còn gián tiếp kích thích chi tiêu, góp phần vào tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, sự thay đổi lớn này cũng đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối trong việc áp dụng.

Vậy cụ thể, đâu là những "lỗ hổng" dễ khiến bạn và doanh nghiệp mắc phải sai lầm? Hãy cùng Cú Kiểm Toán đi sâu vào từng trường hợp.

5 Sai Lầm Phổ Biến Nhất Khi Áp Dụng Giảm Trừ Gia Cảnh Mới

1. Nhầm Lẫn Giữa Năm Thuế 2025 Và 2026

Đây là sai lầm "chết người" nhất. Nhiều người lao động và thậm chí cả kế toán có thể áp dụng nhầm mức giảm trừ 15,5 triệu + 6,2 triệu cho thu nhập phát sinh trong năm 2025 khi thực hiện quyết toán vào đầu năm 2026. Điều này hoàn toàn sai quy định. Theo Cổng thông tin eBH, mức giảm trừ mới chỉ áp dụng cho thu nhập phát sinh từ ngày 01/01/2026 trở đi. Còn toàn bộ thu nhập phát sinh trong năm 2025, dù quyết toán vào đầu năm 2026, vẫn phải tuân thủ mức cũ là 11 triệu + 4,4 triệu đồng.

Các doanh nghiệp ở Hà Nội, TP.HCM, nơi thường có lịch chi trả lương, thưởng gối đầu qua năm (ví dụ, thưởng Tết cho năm tài chính 2025 nhưng lại chi trả vào tháng 1, tháng 2 năm 2026), cần hết sức cẩn trọng. Nếu không phân định rõ ràng thời điểm phát sinh thu nhập, việc tính toán giảm trừ sẽ sai lệch, dẫn đến kê khai không đúng và có thể bị xử phạt. Việc xác định đúng kỳ tính thuế là nền tảng để tránh các rủi ro pháp lý về sau.

2. Hiểu Sai Về "Tổng Mức Giảm Trừ" Và Cách Tính Người Phụ Thuộc

Một hiểu nhầm khác là về nguyên tắc tính giảm trừ cho người phụ thuộc. Nhiều người cho rằng nếu nhiều người cùng nuôi một người phụ thuộc thì có thể tính giảm trừ nhiều lần cho cùng một người đó. Tuy nhiên, pháp luật về thuế TNCN quy định rất rõ: Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế duy nhất trong kỳ tính thuế. Công thức đúng phải là: Giảm trừ gia cảnh/tháng = 15.500.000 + 6.200.000 × số người phụ thuộc.

Ví dụ, nếu bố mẹ già được cả hai người con cùng nuôi dưỡng, hai người con phải tự thỏa thuận xem ai là người đứng ra đăng ký giảm trừ. Nếu cả hai cùng đăng ký và không có sự thống nhất, cơ quan thuế hoàn toàn có quyền bác bỏ một phần hoặc toàn bộ số tiền giảm trừ bị trùng lặp khi thanh tra. Đây là điểm mà các gia đình và người lao động cần lưu ý để tránh tranh chấp không đáng có.

3. Bỏ Quên Thủ Tục Đăng Ký Người Phụ Thuộc

Giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc không tự động được áp dụng. Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công phải thực hiện thủ tục đăng ký người phụ thuộc với cơ quan thuế theo đúng quy định. Bên cạnh đó, người phụ thuộc cũng phải đáp ứng các điều kiện về thu nhập (thường là không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân không quá 1 triệu đồng/tháng), theo hướng dẫn của MISA meInvoice.

Tại các thành phố lớn như TP.HCM hay Hà Nội, không ít lao động nhập cư vẫn gửi tiền về quê nuôi bố mẹ, con cái nhưng lại quên hoặc chưa kịp đăng ký người phụ thuộc đúng hạn. Hậu quả là dù thực tế có chi phí nuôi dưỡng, họ vẫn không được tính giảm trừ khi quyết toán thuế cuối năm. Cú Kiểm Toán khuyến nghị: Đừng trì hoãn việc này. Hãy chuẩn bị đầy đủ hồ sơ như giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, xác nhận thu nhập để nộp cho cơ quan thuế.

4. Không Cập Nhật Ngưỡng Phải Nộp Thuế Và Bậc Thuế

Mức giảm trừ gia cảnh tăng kéo theo sự thay đổi về ngưỡng thu nhập phải nộp thuế. Trước năm 2026, người không có người phụ thuộc chỉ bắt đầu nộp thuế khi tổng thu nhập trên 11 triệu đồng/tháng. Từ năm tính thuế 2026, ngưỡng này được nâng lên trên 15,5 triệu đồng/tháng (theo ANTV). Điều này có nghĩa là nhiều cá nhân có thu nhập từ 11 triệu đến dưới 15,5 triệu đồng/tháng từng phải nộp thuế trong giai đoạn trước, nay có thể không còn phải nộp thuế từ năm 2026 nếu không có người phụ thuộc hay thu nhập chịu thuế nào khác.

Sai lầm thường gặp ở đây là bộ phận kế toán doanh nghiệp không cập nhật kịp thời hệ thống tính lương, vẫn khấu trừ thuế TNCN theo ngưỡng cũ hàng tháng. Điều này dẫn đến việc người lao động bị khấu trừ thừa, và doanh nghiệp sẽ phải thực hiện các thủ tục hoàn thuế phức tạp khi quyết toán, gây phiền hà cho cả hai bên. Việc điều chỉnh sớm hệ thống là cực kỳ quan trọng.

5. Đánh Giá Sai Tác Động Tài Chính

Với mức giảm trừ mới, nhiều người lao động, đặc biệt ở tầng lớp trung lưu tại các đô thị lớn với thu nhập phổ biến từ 20-40 triệu đồng/tháng và có 1-2 người phụ thuộc, sẽ nhận được lợi ích rõ rệt. Tuy nhiên, không ít người lại kỳ vọng rằng "từ năm 2026 sẽ không phải nộp thuế nữa" chỉ vì con số 15,5 triệu nghe có vẻ lớn. Đây là một cách hiểu sai lầm.

Thực tế, 15,5 triệu đồng là khoản tiền được trừ khỏi thu nhập chịu thuế. Sau đó, thuế vẫn được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần. Một người có thu nhập 30 triệu đồng/tháng với 2 người phụ thuộc sẽ có thu nhập tính thuế khác hẳn một người có cùng thu nhập nhưng không có người phụ thuộc. Các ngân hàng thương mại như Vietcombank, BIDV, Techcombank khi thẩm định hồ sơ vay mua nhà hay vay tiêu dùng, thường yêu cầu bảng lương sau thuế. Nếu thông tin này không chính xác do tính sai giảm trừ, hồ sơ vay có thể bị ảnh hưởng, làm chậm hoặc thậm chí từ chối khoản vay.

Lưu ý: Bảng trên chỉ là minh họa đơn giản cho người không có người phụ thuộc, không tính các khoản giảm trừ khác.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế Và Doanh Nghiệp

Để tận dụng tối đa lợi ích của chính sách mới và tránh những rủi ro không đáng có, Cú Kiểm Toán có ba lời khuyên "vàng":

1. Nắm Chắc Thời Điểm Áp Dụng: Không Nhầm Lẫn Năm Thuế

Đây là nguyên tắc cốt lõi. Hãy khắc ghi: Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 với mức giảm trừ 15,5 triệu + 6,2 triệu đồng chỉ áp dụng cho thu nhập phát sinh từ ngày 01/01/2026. Mọi thu nhập phát sinh trong năm 2025 (kể cả khi quyết toán vào đầu năm 2026) vẫn phải dùng mức cũ 11 triệu + 4,4 triệu đồng theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14. Hãy kiểm tra lại lịch trả lương và thời điểm phát sinh thu nhập một cách cẩn trọng.

Các kế toán viên cần đặc biệt lưu ý khi thực hiện quyết toán thuế TNCN cho năm 2025 vào đầu năm 2026, tránh nhầm lẫn mức giảm trừ. Một hệ thống tính toán chính xác và tự động sẽ là trợ thủ đắc lực. Bạn có thể so sánh thuế 2025 vs 2026 ngay trên công cụ của Cú Thông Thái để dễ hình dung hơn.

2. Chủ Động Đăng Ký Và Quản Lý Hồ Sơ Người Phụ Thuộc

Đừng chờ đến phút chót. Nếu bạn có người phụ thuộc đủ điều kiện, hãy chủ động nộp hồ sơ đăng ký cho cơ quan thuế càng sớm càng tốt. Đảm bảo bạn có đầy đủ giấy tờ chứng minh như giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, hoặc xác nhận thu nhập của người phụ thuộc (nếu cần). Đây là yêu cầu bắt buộc để được hưởng quyền lợi giảm trừ. Đặc biệt với các trường hợp người phụ thuộc ở tỉnh khác với nơi làm việc, việc chuẩn bị hồ sơ từ sớm sẽ giúp bạn tránh được những rắc rối không đáng có.

Việc quản lý hồ sơ kỹ lưỡng sẽ giúp bạn tránh được các vấn đề khi cơ quan thuế yêu cầu giải trình. CuThongThai có công cụ Giảm Trừ Gia Cảnh giúp bạn kiểm tra các điều kiện một cách nhanh chóng.

3. Rà Soát Hệ Thống Tính Lương – Thuế Trước Khi Áp Dụng

Đối với doanh nghiệp, bộ phận kế toán và nhân sự tại các công ty ở Hà Nội, TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai cần phải rà soát và cập nhật hệ thống phần mềm tính lương, khấu trừ thuế TNCN của mình. Theo khuyến nghị của các đơn vị cung cấp giải pháp như MISA và eBH, việc kiểm thử hệ thống trước khi chạy lương chính thức từ tháng 1/2026 là điều bắt buộc. Một sự chậm trễ có thể dẫn đến việc khấu trừ sai cho hàng trăm, hàng ngàn nhân viên, gây ra các khiếu nại và quy trình hoàn thuế tốn kém.

Sự chủ động này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật mà còn tạo sự minh bạch, công bằng cho người lao động, tránh những tranh chấp không đáng có. Đừng quên rằng, bạn có thể tham khảo Lịch Nộp Thuế của CuThongThai để không bỏ lỡ bất kỳ hạn chót quan trọng nào.

Kết Luận

Mức giảm trừ gia cảnh mới từ năm 2026 là một chính sách mang lại nhiều lợi ích, nhưng đòi hỏi sự hiểu biết chính xác và áp dụng đúng đắn. Việc nhầm lẫn thời điểm áp dụng, thiếu sót trong thủ tục đăng ký người phụ thuộc, hay không cập nhật ngưỡng tính thuế có thể dẫn đến những sai lầm nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của cá nhân và nghĩa vụ của doanh nghiệp.

Hãy trở thành một "Cú Thông Thái" trong quản lý thuế, bằng cách luôn cập nhật thông tin, tra cứu văn bản pháp luật gốc, và sử dụng các công cụ hỗ trợ đáng tin cậy. Đừng để những sai lầm phổ biến cản trở bạn tận hưởng đầy đủ lợi ích từ chính sách mới này.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn tính đúng và tối ưu thuế.