1. Những thay đổi cốt lõi nào trong Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 cần đặc biệt lưu ý cho năm 2026?

Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 mang đến những thay đổi mang tính bước ngoặt cho các SME. Việc nắm vững các quy định mới giúp doanh nghiệp tối ưu dòng tiền và tránh các sai phạm không đáng có trong kỳ quyết toán.

• Điều chỉnh biểu thuế lũy tiến từng phần phù hợp với biến động chỉ số giá tiêu dùng.
• Cập nhật quy định về các khoản giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc theo thực tế đời sống.
• Thay đổi phương thức kê khai đối với cá nhân có thu nhập từ nhiều nguồn.
• Quy định chặt chẽ hơn về trách nhiệm khấu trừ tại nguồn của tổ chức chi trả.

Doanh nghiệp cần lưu ý, các thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến bảng lương mà còn liên quan mật thiết đến việc quản lý dòng tiền. Phân tích bối cảnh pháp lý mới này là bước đầu tiên để SME thiết lập hệ thống quản trị thuế bền vững.

2. Làm thế nào để quản trị rủi ro thuế TNCN đối với thu nhập vãng lai và trúng thưởng hiệu quả?

Thu nhập vãng lai và trúng thưởng thường là các khoản phát sinh đột xuất, dễ bị bỏ sót hoặc tính sai mức thuế suất. Kế toán trưởng cần áp dụng quy trình kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo tuân thủ đúng Luật 109/2025/QH15.

Quy trình thực hiện cần bao gồm việc đối chiếu dữ liệu cá nhân thông qua các công cụ tra cứu rủi ro. Việc khai báo minh bạch không chỉ bảo vệ cá nhân mà còn giúp doanh nghiệp tránh các án phạt hành chính không đáng có. Hướng dẫn chi tiết về quy trình khấu trừ và khai báo này là chìa khóa để SME vận hành trơn tru.

3. Tại sao doanh nghiệp cần rà soát hóa đơn và danh sách đối tác theo Công văn 1798/TCT-TTKT?

Công văn 1798/TCT-TTKT cảnh báo về 524 doanh nghiệp rủi ro cao về hóa đơn, yêu cầu các SME phải chủ động rà soát. Việc sử dụng hóa đơn từ các đơn vị này có thể dẫn đến việc bị ấn định thuế hoặc từ chối khấu trừ thuế GTGT.

Doanh nghiệp cần thực hiện các hành động ngay lập tức:

• Sử dụng hệ thống tra cứu rủi ro để kiểm tra tình trạng hoạt động của đối tác.
• Kiểm tra tính hợp lệ của hóa đơn trước khi hạch toán vào chi phí doanh nghiệp.
• Lưu trữ đầy đủ biên bản đối chiếu công nợ và hợp đồng giao dịch thực tế.
• Loại bỏ ngay các đối tác nằm trong danh sách cảnh báo để bảo vệ uy tín.

Việc tích hợp bài học về hóa đơn rủi ro giúp doanh nghiệp củng cố lá chắn pháp lý trước cơ quan thuế. Đây là yếu tố sống còn để bảo vệ uy tín và tài chính doanh nghiệp trong năm 2026.

4. Ranh giới giữa nợ thuế và nợ xấu CIC: Doanh nghiệp SME cần làm gì để tránh tạm hoãn xuất cảnh?

Giải mã Nghị định 49/2025/NĐ-CP và phân biệt các loại nợ hành chính. Nhiều chủ doanh nghiệp SME thường nhầm lẫn giữa nợ xấu tín dụng tại ngân hàng và nợ thuế phát sinh với ngân sách nhà nước.

Theo Thông tư 31/2024/TT-NHNN, nợ xấu CIC (Nhóm 3-5) phản ánh lịch sử tín dụng tiêu cực, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vay vốn trong 5 năm. Ngược lại, nợ thuế là nghĩa vụ hành chính, không nằm trong hệ thống chấm điểm tín dụng của ngân hàng nhưng có thể dẫn đến hệ quả nghiêm trọng hơn là tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP.

• Nợ xấu CIC: Phát sinh từ việc chậm trả gốc/lãi vay ngân hàng. Hệ quả: Bị từ chối cấp tín dụng, lãi suất vay cao hơn.
• Nợ thuế: Phát sinh từ việc chậm nộp thuế TNCN, TNDN. Hệ quả: Phạt chậm nộp, cưỡng chế hóa đơn và rủi ro bị cơ quan thuế đề nghị tạm hoãn xuất cảnh.

Doanh nghiệp cần chủ động tra cứu tình trạng nợ thuế định kỳ tại Tax Risk Hub của Cú Thông Thái. Việc kiểm soát dòng tiền để hoàn thành nghĩa vụ thuế trước khi đến hạn là chìa khóa để bảo vệ uy tín cá nhân người đại diện pháp luật.

Tiếp theo, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về cách đảm bảo tính pháp lý khi xử lý dữ liệu nhân sự và đối tác theo quy định mới.

5. Giải pháp tuân thủ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 trong quản lý thuế và công nợ?

Đảm bảo tính pháp lý khi xử lý dữ liệu nhân sự và đối tác theo quy định mới. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 đặt ra yêu cầu khắt khe về việc lưu trữ và chia sẻ thông tin định danh cá nhân (PII).

Trong quá trình quản lý thuế TNCN và thu hồi công nợ, kế toán trưởng thường xuyên tiếp xúc với mã số thuế và số CCCD. Việc công khai các thông tin này lên mạng xã hội hoặc các nền tảng không bảo mật khi đòi nợ là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Để tuân thủ, doanh nghiệp cần áp dụng các biện pháp kỹ thuật sau:

• Sử dụng mã hóa SHA-256 cho dữ liệu nhạy cảm khi truyền tải qua các hệ thống API.
• Thiết lập quyền truy cập phân tầng, chỉ nhân sự phụ trách kế toán thuế mới được tiếp cận dữ liệu cá nhân.
• Tuân thủ quy trình thu hồi nợ bằng văn bản chuẩn theo Bộ luật Dân sự 2015, tuyệt đối không đe dọa hoặc quy chụp tội danh hình sự khi chưa có phán quyết của Tòa án.

Việc áp dụng OpenAPI 3.1.0 trong hệ thống đối soát nội bộ giúp doanh nghiệp kiểm tra rủi ro đối tác mà không cần lưu trữ trực tiếp các dữ liệu định danh không cần thiết. Điều này không chỉ giúp tối ưu quy trình mà còn là "lá chắn" pháp lý vững chắc cho doanh nghiệp SME trước các đợt thanh tra dữ liệu.